Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

vel res de lucro ꝓprio acquiſite. Ad aliud dd̓m. ꝙ vir etvxor tripl̓r ꝯꝑant̉ ꝙͣtū ad actū generatōis: ꝙͣtū ad actumꝯſeruādi indiuidue vite ꝯſuetudinē ⁊ ꝙͣtū ad actū regiminis ſui ⁊ reꝝ ſuaꝝ. ꝙͣtū ad pͥmū ſūt pares. ꝙͣtuꝫ v̓o ad ſecūdum ⁊ terciuꝫ nō ſunt ſimpl̓r pares: eo ꝙ vir pōt facē̓ abſtinentiā inuita vxore qd̓ nō pōt vxor: ⁊ d̓ bonis ſuis monaſterio ꝯferre ꝙ nō pōt vxoꝘ aūt obr̄ ꝙ eſt ſocia: gͦpar. nō ſequit̉. Societas em̄ ibi excluſiue tenet̉ ſiue p̄uatiue. excludit em̄ ſubiectōnis ſeruitutē ſꝫ nō ponit parelitatem equalitatis in om̄ibus: ad obiecta ꝓ alia ꝑte patet reſponſio ex dictis.Alembrum terciūOnſeq̄nter querit̉ de filiofamilias ſi pōt facere el̓ynā. et videt̉ ꝙ ſic: ꝑ hoc ꝙ ip̄e ē herespatriſfamilias. ꝓpt̓ qd̓ vr̄ ꝙ poſſit face̓ de illo qd̓ ſpectat ad hēditatē qͣſi de ſuo. hͦ aūt vr̄ ꝑ hoc: ꝙ nontenet̉ ad reſtituendū alicui illud de qͦ fecit el̓ynā ptꝰ deceſſum pr̄is naͣm ad Gal̓. iiij. dr̄. dn̄s oīm licet ſit paruulusꝓpter hͦ videt̉ ꝙ de ſuo fecerit el̓ynā. Pre. lꝫ illud quodmouet̉ ꝑtim ſit in termīo a qͦ: ꝑtim ī termīo ad quē: nihilominꝰ motꝰ potiꝰ ſortit̉ eē a t̓mīo ī quē. ꝙͣ a t̓mīo in qͦ. Sil̓rvr̄ de paſſione vel hēditate habita ab aliqͦ. ꝙ plꝰ ſpectat adillū ad quē deuoluit̉ ꝙͣ ad illuꝫ a qͦ deuoluit̉. ⁊ ita plꝰ ad filium ꝙͣ ad pr̄em ⁊ ita vt priꝰ. Contra. ad Gal̓. iiij.to tꝑe heres puulus ē nihil differta ſeruo cū ſit dn̄gͦ ſi ſeruꝰ nō pōt facere el̓ynā de bonis dn̄i ſui: nec filiꝰ debonis pr̄is ſui. Pre. ſi om̄es illi quoꝝ oīa ſunt coīa. ſic̄religioſoꝝ nō pn̄t de illis facē elynam. ſꝫ illi ſoli quibꝰ cōmiſſum eſt mīſleriū diſtributōnis eoꝝ: multo fortiꝰ nec illipn̄t facere el̓ynā de rebꝰ illis quoꝝ nō ſibi poſſeſſores necin ꝓprio neqꝫ in coī: gͦ ⁊cͣ. Rn̄. ſine p̄iudicio melioris ſententie. ꝙ filiuſfamilias el̓ynas leues ⁊ modicas ſine ꝯſenſu pr̄is et ſcīa pōt facere. non magnas ſiue notabiles. et hͦintelligo d̓ illo filiofamilias cui nec capitale nec ꝓcuratōnec villicatio eſt ꝯmiſſa. talis em̄ vt opinorpoſſet el̓ynasſſeſſoris. Adampliores face̓ dūmō nō fierēt ī damnū poſillud qd̓ obr̄. ꝙ ē heres ꝓpter qd̓ vr̄ ꝙ de illo qd̓ ſpectat adhereditatē ſuaꝫ pōt facere el̓ynā qͣſi de ſuo. dd̓m ꝙ licꝫ ſitheres tn̄ res q̄ ſpectāt ad hereditatē nō ſūt actual̓r ſue: ſedhabituol̓r ſiue poſſibil̓r ſꝫ de ſic poſſeſſis n̄ pn̄t fieri el̓yne Ad illud qd̓ obr̄. ꝙ nō tenet̉ ad reſtitutōem pꝰ deceſſumpr̄is. Dd̓m ꝙ hoc ē. qꝛ tūc deuoluta ſūt ad ip̄m bona pr̄iscui ſi ſuppetiſſet facultas: forte debuit ip̄o viuēte reſtituiſſe. Ad illud qd̓ addit̉. ꝙ ꝑuulꝰ heres ē oīm dn̄s. vt dr̄ adQd̓m ꝙ hic nō intelligit̉ ſimpl̓r ſꝫ ẜm ꝗd. qꝛ dn̄sfuturꝰ ſic̄ dic glo. vn̄ ſenſus ē: cū ſit dn̄s oīm futurꝰ. Adillud qd̓ obr̄. ꝙ hereditas ſiue poſſeſſio plꝰ ſpectat ad illuꝫad quē deuoluit̉ ꝙͣ ad illū a qͦ deuoluit̉ a ſil̓i illiꝰ qd̓ mouetur. pōt dici ꝙ nō eſt ſil̓e. īmo eſt ꝯtrario mō. qꝛ et ſi hereditas vel poſſeſſio deuoluit̉ ad illū ꝗ eſt dn̄s futurꝰ: tn̄ deuoluit̉ ab illo ꝗ eſt verꝰ dn̄s. vn̄ motus ẜm nomē ⁊ modūplꝰ ē in termino ad quē ꝙͣ in termīo a qͦ. Dominiuꝫ em̄ reicuiuſcūqꝫ plꝰ ē in eo a qͦ deuoluit̉: ꝙͣ ī illo ad quē deuolnit̉.Membrum quartuOnſeq̄nter querit̉. ſi ſeruꝰ vel ancilla pt̄ facere el̓ynaꝫ de rebꝰ dn̄i ſui. Ꝙ ſic: vr̄ ꝑ hͦ. ꝙfidelitati ſerui vel ancille ꝯmittit dn̄s fidelēcuſtodiā reꝝ ſuaꝝ: ſꝫ nunꝙͣ fideliꝰ ꝯſeruant̉ res ꝙͣ cuꝫ pauperibꝰ in el̓ynis diſtribuunt̉. qꝛ q̄ ſic diſtribuunt̉: ī theſauro celeſti vbi nec erugo nec tinea demolit̉ ꝯſeruant̉ Mat.vj. Exemplū de hoc ē de villico iniꝗtatis ꝗ cuꝫ diſſipaſſetbona dn̄i ſui: nihilominꝰ a dn̄o ꝯmendat̉. multo fortiꝰ ſeruus videt̉ ꝯmendādus ꝗ bona dn̄i ſui diſtribuiſſet pauꝑibus. Contra. ẜui nō dn̄ant̉ rebꝰ dn̄oꝝ ſuoꝝ: gͦ non hn̄tpoſſe in diſtributōe eaꝝ Rn̄. ſic̄ ē ſupͣtactu. ad hͦ ꝙ aliquis hꝫ pt̄atem faciendi el̓ynas. requirit̉ libera facl̓tas:iuſtū dn̄ium: ⁊ ordinatū mīſteriū. quoꝝ nullū ē reꝑire inſeruo reſpectu reꝝ dn̄i ſui ꝓpter qd̓ ſimpl̓r dici pōt. ꝙ ſineꝯſenſu exp̄ſſo vel preſumpto dn̄i ſui vel ratihabitōne neqꝫmagnas neqꝫ paruas el̓ynas facere pōt. Et ſi obijciturꝙ eadeꝫ rōne nec filiꝰ nec famulus: qꝛ nec eſt illiꝰ libera facultas. nec iuſtū dn̄ium nec ordinatū mīſteriū. pōt dici ꝙnō eſt ſil̓e. qꝛ ſeruꝰ nec actu nec habitū dn̄at̉ rebꝰ dn̄i. filiꝰet ſi non dn̄at̉ actu: tn̄ dominat̉ habitu rebꝰ pr̄is. Ad illud qd̓ obr̄. ꝙ res dn̄i ꝯmiſſe ſunt fidei ſeruoꝝ. pōt diciverū ē ꝙͣtuꝫ ad aliꝗd: ⁊ ꝙͣtum ad aliꝗd nō. fidelitas em̄.tū ad duo .ſ. ꝙͣtū ad fidelē cuſtodiā: ⁊ ꝙͣtumad fideliytū ad primū modum ꝯmittit̉ resdn̄i fidei ſiue fiti ẜui: nō ꝙͣtum ad ſcd̓m. Ad hͦ qd̓iꝗtatis. pōt dici. ꝙ nō ꝯmendat̉ a dn̄obr̄ de vpter diſſipatōeꝫ bonoꝝ dn̄i ſui: ſꝫ ꝓpter prudentiā eiꝰ in ſb̓uentōe ſui pꝰ amotōeꝫ a villicatōne. vn̄ glo. ibidem laudatprudentiā eiꝰ ꝙ nō aduerſus dn̄m fraudulēter ſꝫ ꝙ prudēter ꝓ ſe egerit. Adhuc querit̉ h̓ de illo ꝗ nō hꝫ pecuniaꝫꝓpriaꝫ ſꝫ depoſitā. ⁊ videt pauꝑes in extrema neceſſitate:an dꝫ illis diſpēſare depoſitū. videt̉ ꝙ ſic: qꝛ oīa ſunt coīa⁊ coīcanda in extrema neceſſitate. Contra. depoſitū illucnō ē ſuū ſꝫ ꝯmiſſuꝫ fidei ſue. tenet̉ gͦ illud ẜuare fidelit̓ eiodepoſuit illud: gͦ tenet̉ nō dare. Si eī dat: ꝯtractat rē alienam inuito dn̄o ⁊ ita furtū facit. Rn̄. ꝙ depoſitū ē dandum ī extrema ncc̄itate dūmō dans nō hr̄et de ſuo vt poſſet tali pauꝑi ſubuenire. nec ē ibi ꝯtrectatō rei aliene inuito dn̄o: qꝛ dn̄s ſi pn̄s eſſet ꝯſentire deberet. Uidet̉ at̄ mihiꝙ ſi ad pinguiore fortunā venerit ille qui dat: tenet̉ ei reqdere ꝗ depoſuit ac ſi ab illo habuiſſet ꝑ ꝯtractuꝫ mutui: lꝫforte aliud aliquibus videat̉.Queſto. cxiij. de neceſſitatediſtribuendi elemoſynasOnſequēter queritur de neceſſitate diſtribuēdi el̓ynas. Etprīo querit̉. vtruꝫ ille ꝗ pōt: necio teneat̉face̓ el̓ynā indigēti circa vltimā nccītatēScd̓o vtꝝ magis teneat̉ dare ꝓpinquo infideli ꝙͣ extraneb fideli. Tercio vtrū neceſſario teneat̉ facere illi ꝗ eſtextrema neceſſitate.Nembrum primūrca primū querit̉ ſic. Amb̓. li. de offi. et hr̄di. lxxxvj. Non ſatis ē. ſi oībꝰ debet̉ el̓yna:iuſto ampliꝰ. ecce ꝙ miſcd̓ia oībꝰ debet̉. ⁊ loquit̉ Amb̓. de miſcd̓ia q̄ eſt in ſubuentōe paupeꝝ vt idempꝫ. Pre. idē de eadē. miſcd̓ia coīs ē vſus. om̄es in cōi āmonent̉ vt ꝯferāt nō hn̄ti. Nota ꝙ dīc nō hn̄ti: nō dic exn̄ti in vltīa neceſſitate. Pre. j. ioh̓. iij. Qui habuerit ſb̓amhꝰ mūdi ⁊ viderit frēm ſuū neceſſitatē hr̄e ⁊ clauſerit viſcera ſua ab eo: quō caritas dei manet in eo? Sed iſte diuesvidet .ſ. frēm ſuū neceſſitatē hr̄e citra extrema. gͦ ſi clauſerit viſcera ab eo. i. ſi non dat: amittit caritatē. h tenet̉ nonamitte̓ caritatē: gͦ tenet̉ dare modo. gͦ ſi nō dat mō amittit Pre. mat. vij. oīa quecūqꝫ vultis vt faciāt vob̓ hoīes: ita⁊ vos facite illis. Sꝫ iſte diues ſi eēt in tāta indigētia iſtein quāta ē pauꝑ. cū vellet ſibi dari: gͦ et ip̄e diues tenet̉ huic pauꝑi dari nccͣio: ⁊ ita vt priꝰ. Pre. duplex eſt genusel̓yne .ſ. ſpūalis ⁊ corꝑalis. El̓yna ſpūalis nccͣio adminiſtrāda ē miſero exn̄ti in miſeria qͣcunqꝫ ſpūali. Sil̓iter vtvidet̉ ⁊ corꝑalis cuilibꝫ exn̄ti in miſeria corporali quacūqꝫ. et ita exiſtenti citra vltimam neceſſitatē. Pre: licet p̄ceptum affirmatiuū nō obliget ad ſemꝑ tn̄ obligat ad omnes. licet em̄ honor nō ſit exhibendus patri ⁊ mr̄i om̄i tꝑetn̄ om̄i exhibendus ē. ſed p̄ceptū de el̓yna facienda eſt preceptū affirmatiuū. Math̓. v. Qui petit a te da ei. ⁊ ita videtur ꝙ obliget ad benefaciendum omnibꝰ. Pre. Ecc̄i.xxxiiij. Panis egentiū vita pauperis eſt. qui defraudat illum homo ſanguīs eſt. Ecce hic habetur ꝙ qui defraudatpauperem ſubtrahendo ſibi elemoſynam. ſicut homo ſanguinū peccat: ergo ⁊cͣ. vt prius. Pre. vt ab Amb̓. diſtī.lxxxvj. Conſideranda. miſericordia eſt omnibus propoſita et ab opus ē deferenda. ita vt videt̉ eſt om̄ibꝰ defe