Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

cienda. Rn̄. circa diuerſi diuerſimode ſentiūt. vn̄ petrus cōmeſtor vocauit hāc qōeꝫ tenebroſā. dicūt ꝗdaꝙͣtū ad exhibitōꝫ nutrimēti plꝰ tenet̉ filiꝰ pr̄i infideli ꝙͣ extrāneo fideli. eo nutrimētū reſpicit ꝯſeruatōeꝫ nat̉e adquā maxīe tenet̉ filiꝰ pr̄i a hꝫ eſſe nat̉e. ſꝫ ꝙͣtū ad affectuꝫcaritatis magis tenet̉ fideli extraneo ꝙͣ pr̄i infideli. Alijal̓r dicūt iſta reprobāt rn̄ſionē dicētes illā falſitatē et inſufficientiā ꝯtinē. falſitatē: qꝛ ſꝑ teneor pr̄eꝫ ī dilectōe affectus p̄ferre extraneo forte p̄ter vxorem. cuiꝰ ẜm illosponit̉ in tractatu de mr̄ionio. Et ad hoc nccͣia aſſigͣturqꝛ ꝓpt̓ pct̄m pr̄is minꝰ teneor ip̄m caritate amare. qͣnto motu vel et maiore debeo ip̄m dilige̓ ſi ē bonꝰ vt ſit melior: tāto teneor ip̄m dilige̓ ſi ē malus vt de malo exeat et ſitbonꝰ. Et ſi bonꝰ erat mihi oīm exͣneo p̄ferēdꝰ: igit̉ malus exn̄s. Sil̓r īſufficientiā ꝯtinet illa rn̄ſio. qꝛ ſubdiſtinguendū eſſꝫ in vtroqꝫ mēbro. Res filij aūt ſūt ſue ꝓprie:aūt ſūt eccl̓iaſtice. Si ſūt ſue ꝓprie: dico magis teneturpr̄i. eo res ille ſūt ꝑſone filij ꝓpt̓ nat̉aꝫ ꝓpriā ꝯſeruādaꝫet pꝰ ſeip̄m tenet̉ pr̄i de illis ſubueīre oībꝰ alijs. Si at̄eccl̓iaſtice ſic dicūt ſūt res fideliuꝫ: magis tenet̉ fideliexͣneo ꝙͣ pr̄i ꝓprio ſubueīre ī articl̓o p̄dicto. Sil̓r ſubdiſtīguendū erat ex ꝑte affectꝰ. mouemur em̄ caritate erga aliquē dupl̓r. motu deſiderij: motu delct̄atōis. motu deſiderij vt de malo fiat bonꝰ vel de malo melior. plꝰ teneor dilige̓ pr̄em infidelē ꝙͣ exͣneū fidelē: vt dictū ē. Si motudelct̄atōiſ: ſic magis fidelē exͣneū ꝙͣ pr̄eꝫ ꝓpriū īfidelē. ī pr̄eem̄ ē ſola nat̉a delectādi: in exͣneo v̓o gr̄a fidei nat̉a.Dicūt igit̉ rebꝰ ꝓprijs affectu deſiderij magis teneorpr̄eꝫ dilige̓: ei ī p̄dicto caſu citiꝰ ſubueīre. rebꝰ v̓o eccīe affectu ꝯdelectōnis ecōtra. Et lꝫ hec ſine rōne dictaſint: vr̄ tn̄ mihi aliqͣntulū al̓r dd̓m .ſ. motu caritatis inꝙͣtuꝫ ē p̄ter deū magis ē diligēdꝰ pr̄ infidel̓ ꝙͣ exͣneꝰ fidelis.Ꝙtū at̄ ad motū dilectōis ē in deo: ecōtra. ꝙͣtū ad exhibitionē bn̄ficētie p̄ferendꝰ ē exͣneꝰ fidel̓. Et qꝛ reuera bonatꝑa ſūt ẜuoꝝ dei ſimpl̓r. pct̄or ē dignꝰ pane veſcitur.Aug. ad Uinc̄. et hr̄. xxiij. q. vij. ꝗcūqꝫ. iure dīno cūcta iuſtoꝝ ſūt. et pꝰ ibidē: labores īpioꝝ iuſti edūt. magis vr̄ iuſticie dīne ꝯſonū fidelibꝰ imꝑtiant̉ ſunt vniti deo fideoꝑante dilectōꝫ: deo ẜuiūt ī cultu dei: ꝙͣ illi cꝰ vita ē inoffenſa dei cultui demonū expoſita. Ad illd̓ qd̓ prīoobr̄. bona tꝑalia ſūt ad ſuſtētatiōeꝫ ⁊cͣ. dd̓m verū ēinꝙͣtum nat̉a ē ordīata expoſita cultui dei. Ad illd̓ qd̓obr̄. honor ꝑentū eſt p̄ceptū ſcd̓e tabule exequendū inſtinctu nat̉e ⁊cͣ. dd̓m veꝝ ē inꝙͣtuꝫ ꝑentes p̄ceptis dei lege nat̉e infor̄ate regūt̉ ꝑficiūt. vt pꝫ ex v̓bo Amb̓. ſup̄poſito dr̄. domeſtici ſi ſint boni: malis filijs ſunt p̄ponēdi. in li. de offic̄. ꝑfecta liberalitas fide ⁊cͣ. pꝰ vt pr oꝑis circa domeſticos fidei .i. fideles. Ad ilid̓ qd̓rit̉ de ꝯditōibꝰ attendēde ſūt ī diſtributōne el̓ynaꝝ.dici noueꝫ ſūt. ẜm plane exponit̉. lxxxvj. di. ſatis.primū ē fides. ſcd̓m ca. terciū locꝰ. qͣrtū tp̄s. ꝗntū modus.ſextū neceſſitas ſiue ſanguīs ꝓpinꝗtas. ſeptimū etas. octa debilitas. nonū ꝯdito ſiue nobilitas. ꝗlibꝫ articuloruꝫiſtoꝝ dīc rōeꝫ reſpectu ſui oppoſiti. qͣre vnꝰ alij p̄ferat̉. v̓bigr̄a. fidelis inqͣtuꝫ tal̓: infideli p̄fert̉ et ſic de alijs. vt dicitRaymūdꝰ et expoīt tercio li. ſententie ſue ca. de hoſpitalitate ordinaMembrum terciumOnſeq̄nter q̄rit̉. vtruꝫ ille pōt: nccͣio tenet̉face̓ elynā exn̄ti in extrema neceſſitate.ſic: vr̄ illd̓ v̓bū Amb̓. ſupͣtactū .ſ. paſce fa morientē ⁊cͣ. Pre. Amb̓. de offic̄. hr̄ di. lxxxvj. ſatis. gͣuis culpa ē ſi ſciēte te fidel̓ egeat. ſi ſcias ſine ſumptu. famē tolerare: erumnam ꝑpeti. Contͣ. ponat̉duo ſint pauꝑes ī extrema neceſſitate poſiti. aliꝗs poſſit ſubueīre niſi alt̓i. q̄rit̉ an teneat̉ alti dare ſolū an vtriqꝫ an neutri. Si alt̓i ſolū: ꝯͣ. rōne tenet̉ alt̓i: eadē rōnereliqͦ: pares ſint in oībꝰ ꝙͣtū ad ip̄m: vel vtriqꝫ dae̓ tenet̉ vel neutri. Si vtriqꝫ: poſſit dare niſi vni tenet̉ad īpoſſibile: qd̓ falſū ē. Si neutri tenet̉. ſi neutri datomittit: lꝫ vterqꝫ pauꝑ ꝑiclitet̉ ī ꝯſpectu eiꝰ. Pret̉. ſi vnꝰſolꝰ ī extrema neceſſitate eēt poſitꝰ. tenēt̉ illi dare ꝓpt̓ extre nccītatē. duplicata ſit extrema nccītas: duplicataē obligatōis. vr̄ neceſſe ſit illi peccare mortal̓r ſuꝑpoſito prio. Pre. vt hr̄ ab Amb̓. magis tenet̉ pt̄ ſubuenire ꝓpinqͦ ꝙͣ exneo: ſi extrema nccītas obligat de nccītate ad ſubueniendū exneo: magis obligat ad ſubueniendūꝓpinqͦ: plꝰ tenet̉ ī cāu hmōi ꝙͣ tentōe nccītatis ſubuenire pt̄ ī cau ꝓpoſito. Rn̄. pt̄ dici tenet̉ ſb̓ueīre alt̓i:poſſit vtriqꝫ. vn̄ hec diſtinctio ē falſa. tenet̉ vtriqꝫ dare velneutri. teneret̉ vtriqꝫ dare ſi facl̓tas ſuppete̓t ſꝫ exqͦ ſuꝑpetit: ſufficit dare alt̓i. Ad illd̓ qd̓ obr̄. ſi vnꝰ eēt in extrema nccītate poſitꝰ tene̓t̉ illi ſubueīre: ſi duo ſint poītiī extrema nccītate duplicata ē obligato. pōt dici reueraduplicata ē obligatō material̓r loq̄ndo .i. obligatꝰ ē ſiue tenet̉ bn̄face̓ duobꝰ ſi pt̄. ſꝫ formal̓r loq̄ndo ē duplicata obligatō: qꝛ tenet̉ tentōe ſine nccītate maiori ſb̓ueīre duobꝰ ꝙͣ vni. Pre. īpotētia bn̄faciēdi abſoluit ī cāu ꝓpoītoab obligatōe bn̄faciēdi pl̓ibꝰ. ꝓpt̓ qd̓ argumētū illd̓ valet. obligat̉ ad bn̄faciēdū vni: ſi duo ſūt duplicat̉ obligatio. qꝛ ſi eēt īpotēs ad bn̄faciendū alicui obligaret neqꝫvni neqꝫ duobꝰ. forte poſſꝫ dici magis obligatꝰ ſi duo eēnpoſiti ī extrema nccītate neut̓ ſubueīret et̄ ſi poſſꝫ: qꝛuiꝰ peccaret. Ad illd̓ qd̓ obr̄. ſi extrema nccītas obligat nccͣio: ī aliqͦ cāu plꝰ tenet̉ ꝗs ꝙͣ tentōe nccītatis. ī ali cāu maior ē aliqͦ mīor: ſic̄ pct̄m mortale et̄ eiuſdē ſpēi eſtgrauiꝰ aliqn̄ ꝓpt̓ alias circūſtātias qn̄qꝫ minꝰ gͣue. vn̄ ſi pr̄alicꝰ poſitꝰ ē in extrema nccītate. magis tenet̉ filiꝰ illi ſb̓ueīre ꝙͣ exͣneo exn̄ti in cōſil̓i nccītate. vn̄ in tentōne nccītatisſūt gͣdus: qꝛ quedā nccītas pt̄ dici ſimplex. vt illa mīmeobligat. quedā ē magͣ: quedā maxīa. vn̄ nullꝰ pōt plꝰ teneri ꝙͣ tentōne neceſſitatis in aliquo gradu.Queſtio. cxiiij. de vtilitateelemoſyneEquitur de vtilitate el̓yne. Prīo q̄rit̉ ī genē̓ali ad ꝗd ē vtilis. Scd̓o ſpālit. vtruꝫ abſoluat a debitoreſtitutōis iiuſte acꝗſitoꝝ. Tercō q̄rit̉ deꝯꝑatōne el̓yne vtilitatis collate maioriminori grauamīe. Quarto de vtilitate ipſiꝰ rei date. Quīto de vtilitate reſpectu ꝑſonaꝝ dantiū.Membrū primūUerit̉ prīo an ſit remediū vl̓e ꝯͣ pct̄m.vr̄ ſic. Lu. xj. date el̓ynā et ecce oīa mūdaſūt vob̓. Ex pꝫ el̓yna mūdat aīaꝫ ab īmūdicia. ē vl̓ remediū ꝯͣ pct̄m. Pre. idē vr̄ glo.ſūt locū p̄tactū. qͣꝝ vna ē. prīa el̓ynāa ē mede̓i aīabꝰ vr̄iscredēdo ī me corda md̓o. Sꝫ ꝯſtat md̓at aīaꝫ ab īmd̓icia. md̓at ī ꝑte ſꝫ total̓r. Pre. alia gl. dic onate vult dare el̓ynā a ſeip̄o īcipit ſibi prio dat. Eel̓yna opꝰ miſcd̓ie. vn̄ dr̄. Miſere̓ aīe tue placēs deo Ecc̄i.xxx. ſꝫ miẜeri aīe ē remoueri oēꝫ miſeriā ab ip̄a .i. pct̄mqꝛ miſeros fecit ppl̓os pct̄m. ꝓuerb̓. xiiij. el̓yna ordinata oēꝫ tollit miſeriā aīe. Pre. idem vr̄ illd̓ Thob̓. iiij.el̓yna ab pct̄o morte liberat. Pre. idē rr̄ illd̓ qd̓ dixit Dan̄. nabuch̓. Dan̄. iiij. pct̄a tua el̓ynis redime iniꝗtātes el̓ynis paupeꝝ. illa pct̄a maxīe erāt pct̄a ſuꝑbievt pꝫ ſeq̄ntia: el̓yna purgat pct̄m ſuꝑbie. Purgat peccatū auaricie ꝯſtat. purgat et̄ lubricuꝫ carnis vt poſteapatebit. purgat oīa genea vicioꝝ. Pre. idē vr̄ illd̓ qd̓dīc apl̓s .j. timoth̓. iiij. pietas ad oīa vtilis eſt. ꝓmiſſioneꝫhn̄s vite nūc ē fut̉e. Pre. Eccͣi. xxix. el̓yna ſuꝑſcutūpotētis ſuꝑ lanceā aduerſꝰ inimicū pugͣbit. lancea valꝫad īpugͣndū. ſcutū ad defenſiōem. valꝫ el̓yna ad genꝰmuīmīs ſpūal̓: ita vl̓eꝫ hꝫ v̓tutē vel efficaciā. Pre. ſuꝑilld̓ .j. timoth̓. iiij. pietas ad oīa vtilis ē. dīc glo. oīs ſumdiſcipline xp̄iane ī miſcd̓ia pietate ē. quā aliꝗs ſeq̄ns. ſilubricū carnis patiat̉ vapulabit: ſꝫ ꝑibit. valꝫ el̓yna