Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Onſequenter queritur. per quos ꝯpetit el̓ynaꝫ fieri. Etmo querit̉. vtꝝ ꝯpetat fiat ſeruuꝫ vl̓ aliū quēcunqꝫ. vt filiū vel ꝯſangum vel amicū vel vicinuꝫ: ponat̉ qtalis. Alicui diuiti iniunctū eſt dare in ſatiſfactōne. xx. libras pauꝑibꝰ. et ſit ī caritate p̄cipit ẜuo ſuo vt det. xx.libras pauꝑibꝰ. ille v̓o eſt exn̄s ī mortali pct̄o: nulliꝰ eſtmeritoria. nec vite eterne nec remiſſionis pene: et itaabſoluit̉ dn̄s a pena. forte dicet̉ ꝙͣuis non abſoluat̉ ratione actōnis .ſ. datōnis: tn̄ abſoluit̉ rōne dati vel paſſionis datōnis. ſꝫ hoc pōt eſſe vt videt̉: qꝛ ſi intelligit̉ ration dati .i. rōne eius qd̓ eſt datū pure. illud eſt pecunia eterat pecunia anteꝙͣ daret̉: tn̄ abſoluebat̉ anteꝙͣ daret̉Si v̓o datū accipit̉ ꝓut eſt in datōne paſſione. gr̄a paſſionis abſoluit̉. et hoc eſt falſum. quia paſſionibꝰ nec meremur nec demeremur: ita videt̉ illa datio in nulloſit dn̄o. Contͣ. ille facit cuiꝰ aucͣte fit. illa actio ē a domino p̄cipiente in caritate. informat̉ caritate dn̄i p̄cipit̉tis: eſt meritoria dn̄o p̄cipienti. Pret̉. ſi abſolueret̉adhuc teneret. ſi daret ſeruo ī mortali adhuc teneret̉. ſic poſſet depauꝑari dn̄s qd̓ valde duruꝫ eſſet diffinire. Pre. dn̄s poſito p̄cipiat ī caritate. ſꝫ qn̄ ſeruꝰ dat ſeruus ē in caritate: dn̄s ī mortali ſit. ita querit̉ ſi hec datōꝓſit dn̄o? videt̉. qꝛ eſt capax remiſſiōis pene cumſit ī mortali. Sꝫ ꝯtra hec actō eſt executio: ſꝫ executō relatiue dr̄ ad p̄ceptū. ſꝫ p̄ceptū factū eſt in caritate: hec datioꝓcedit ex p̄cepto facto in caritate: eſt meritoria domino Pre. ponat̉ dn̄s ſit ī mortali qn̄ p̄cipit. qn̄ ſeruꝰ exequat̉ dn̄s eſt ī caritate ſeruꝰ. ſil̓r querit̉ an hec datō valeat dn̄o. videt̉ ſic: ſit in caritate. Contͣ. hec datiocedit ex p̄cepto facto ī mortali. ex p̄cepto mortuo: qꝛ bona oꝑa facta ī mortali mortua ſunt. mortuū eſt viui: hec datio mortua ē ꝙͣtum ad dn̄m: ergo ꝓdeſt ei. Pret̉. ponat̉ ſeruus exn̄s in caritate ignorate dn̄oī mortali faciat el̓ynas multas de bonis dn̄i ſui. poſtiduꝫ reuelat dn̄o ſuo qd̓ fecit. in tꝑe reuelatōis dn̄s eſt īcaritate: in tꝑe datōnis fuit ī mortali. dn̄s ratā gratam hꝫ illam donatōeꝫ. Querit̉ an ſic ꝓſit dn̄o illa datioꝙͣtum ad liberatōeꝫ a pena. videt̉: qꝛ qn̄ fiebat eratdn̄s ī mortali. Sed ꝯtra. ratihabitō eſt in caritate: ſꝫ ratihabitio mandato ꝯꝑatur: tantū valet qͣntū ſi dn̄s mandaret dari. ſꝫ ſi mandaret ſeruus exeq̄ret̉ valeret dn̄o datio iſtius el̓yne ꝙͣtum ad liberatōneꝫ a pena: ita ratihabitōeꝫ fit in caritate vtilis efficit̉ dn̄o datio el̓yne facta manu ſerui ſui. Sol̓o. ad pͥmuꝫ caſumpōt dici ẜm illos dicunt. om̄is actō eſt a deo: abſol.n. Sic em̄ eſt incōueniens ẜm illos dice̓ eadēactio ē bona et mala. ꝓut eſt a deo bona: ꝓut a dyaboloīe mala. Sic eſt inconueniēs dice̓ ẜm illos.eadē actō ē meritoria vel demeritoria. Un̄ datō illa eſt demeritoria ẜuo: meritoria dn̄o vt ponūt exemplū de ſacerdote ad petitōeꝫ fideliū deuotoꝝ celebrat miſſaꝫ ex cupiditatē oblationū. hec celebratō miſſe ē meritoria fidelibus demeritoria ſacerdoti. Sꝫ ẜm iſtos dicūt. om̄isactio ē a deo: pt̄ ſolui ita. qꝛ illi dicūt eadem actōnūero ſit bona mala vel meritoria vel demeritoria. ꝓpt aliter ſoluendū ē. Dd̓m illa datō pura nulli ē meritoria nec dn̄o nec ẜuo. liberat̉ tn̄ dn̄s et abſoluit̉. dationē: ſꝫ volūtatē dandi ꝯiunctā datōni paſſioni. Lꝫ eniꝫpaſſione meremur: tn̄ paſſio eſt ob̓m volūtatis meritorie. Eſt em̄ patīa v̓tus. et eiꝰ motꝰ actualis ē volūtas patiendi ꝯiuncta paſſioni. huiꝰ voluntatē ꝯiunctā paſſionimeret̉ patīa. ſolū aureā: ſed etiā aureolā vt ī martirio.Sil̓r volūtas abſtinendi eſt meritoria ꝯiuncta abſtinētieſiue paſſioni affligenti corpꝰ ex abſtinentia. Sil̓r dicimus voluntas dn̄i p̄cipientis. volūtas inquā dandi ꝯiunctadationi paſſioni eſt meritoria domino. non ſolum vite eterne: ſed etiam remiſſionis pene. Ad ſecundū caſum dicimus. non ꝓdeſt dn̄o ad vitam eternā qui eſt in mortalidatio elemoſyne quam facit ſeruus ipſo licet dn̄s preceꝑit in caritate. quia dominus qn̄ peccauit mortaliter: ip̄ofacto reuocauit mandatū inꝙͣtum erat meritoriuꝫ. extraxit em̄ in ſe omnē virtutē et omne meritū qd̓ habebat. vnde datō illa valuit. ſicut valꝫ qd̓ facit ꝓcurator alicuius in curia poſt reuocatōeꝫ ꝓcuratōnis. Ad terciuꝫcaſum dicimus. rōne datōnis quā exequit̉ ſeruus factop̄cepto ī mortali. non liberatur dominꝰ. iuxta illud. ex ptꝰfacto nequit ꝯualeſcere: quo ab initio non valuit. cōcedimus tn̄ datio ſerui quā facit in caritate licꝫ dn̄s p̄ceꝑitin mortali occaſio poteſt eſſe liberatōnis a pena: qꝛ dominus qn̄ exequit̉ ſeruus ē in caritate: et ita capax eſt remiſſionis pene. tātū poſſunt pauꝑes que recipiūt elemoſynam orare dn̄o: dn̄s liberabitur a tanta pena a quanta liberaret̉ ſi eſſet in caritate in temꝑe preceptōnis. Advltimū caſum dici pōt. ſi tanta eſt ratihabitio ſi noneſſet datum modo ipſe dn̄s daret cum eſt in caritate. reuera tunc valet dn̄o ſicut dixi in primo caſu. Si v̓o eſtta. videt̉ multū ei valeat a ſeruo: tamen non pōt aliquid petere exquo aliquo ratum habuit. et licꝫ vt ſupͣdictum eſt data ſic valeant domino ad vitam eternamnec ad remiſſionem pene: valere poſſunt tn̄ ad habilitationem gratiam alia bona.Queſtio. cxij. a quibus pōtfieri elemoſynaOnſequenter queritur. a quibꝰ pōt fieri el̓yna. Et primovtrum a ꝑſona religioſa. Secūdo vtruma muliere viro alligata. Tercio vtrum afiliofamilias. Quarto vtrum a ſeruo velancilla.Nembrum primūD primū. a ꝑſona religioſa poſſit fieri elemoſyna. videt̉ ſic. Unū bonuꝫ non impeditalid̓: īmo magis habilitat ad aliud. qꝛ omne tale additu ſuo tali facit ip̄m magis.feſſio religionis ſit bonū: īpedit illud qd̓ eſt ī erogatōne elemoſyne īmo magis habilitat ad illd̓. Pre. iudicium ventilabit̉ diſcuſſione operuꝫ miſcd̓ie Math̓. xxv.ꝓpter qd̓ neceſſe erit om̄ibꝰ iudicandis habuiſſe exercitiūin operibꝰ miſericordie. et maxime in illo qd̓ eſt elemoſynam facere: et religioſis. Pret̉. religioſoꝝ eſt ꝓprie nihil habere ꝓpriū. īmo om̄i ꝓprietati renuciare: hoc aūt eſtordinatū ad collatōeꝫ elemoſyne: ⁊cͣ. Pre. monachusbeneficijs eccl̓iaſticis libere ꝑfrui pōt. et decimis primicijs oblatōnibꝰ gaudere. xvj. q. j. Doctos ac ꝓbos. eodem. ſi monachꝰ. Sꝫ illi quibꝰ libere ꝯcedit̉ vſus talium:poſſunt facere elemoſynā Contra. monachꝰ habꝫ obulum valet obulū. ex quo pꝫ monachꝰ nihil habere poteſt. et hoc idem pꝫ ex ſua ꝓfeſſione om̄ibꝰ renunciat: ſed talis eſt nulli pōt facere elemoſynaꝫ corꝑalem: ergo ⁊cͣ. Pre. monachus ſiue regularis ꝗcunqꝫ trino artatur voto ex ſua ꝓfeſſione ſcꝫ pauꝑtatis: ꝯtinentie: obedientie:pter primū tenet̉ viuere ſine ꝓprio. ꝓpter ſecunduꝫ in caſtitate. ꝓpter tercium in obedientia. vnde facere aliquid qd̓eſſet alicui iſtoꝝ ꝯtrarium vel impoſſibile: eſſet illi damnabile. Sicut eēt dānabile religioſo obedire vel incōtinenter viuere: ſic ꝓpriuꝫ hr̄e. ſed el̓yna ſi rite fiat ex ꝓpriſit largientis: ⁊c̄. Rn̄. monachꝰ ſiue regularisqꝫ ẜm ꝯditōnes quibꝰ talis ē: pōt regularit face̓ el̓yAd em̄ aliꝗs habeat pt̄ateꝫ regularit̓ faciēdi el̓ynasplura ꝯcurrūt .ſ. libera facultas: iuſtū dn̄iuꝫ vel mīſteriūordinatū: ſꝫ monapꝰ ſiue regularis ẜm ꝯditioneꝫ talis ēneqꝫ hꝫ liberā facultatē neqꝫ iuſtū dn̄ium alicuiꝰ neqꝫ miniſteriū ordinatū ad inꝙͣtuꝫ talis pt̄ tn̄ aliqͦ accidens inꝙͣtum talisitōis el̓ynas diſtribue̓. Adillud qd̓ querit̉oſa diſtinguenduꝫ ē. aut: aut. in pͥmo caſu pōt facē̓ el̓ynaꝫ dꝫhꝫ admīſtratōꝫ