Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio fulcimentū nature rōnalis eſt ẜm ſe ordinata. Queſi ſit pct̄is viciata depreſſa: nequaꝙͣ tn̄ eſt de ea eſt invia deſꝑandū. Intelligendū eſt tn̄ el̓yna ꝓut eſt ſatiſfactoria ē bonis mīſtranda vt meritis eoꝝ quibꝰ ꝯfert̉ ſit celerior liberatō a pena eoꝝ a quibꝰ ꝯfert̉. Si autē fiat elemoſyna intuitu liberatōnis a pena debita. ſꝫ ſolū liberalitatis ip̄iꝰ dantis: oꝑtet tūc fiat diſtinctō ꝑſonaꝝquibꝰ dat̉ el̓yna. vn̄ executores teſtamentoꝝ dn̄t eligerebonos ꝗbꝰ ꝯferant res mortuoꝝ ad citiorē expeditioreꝫliberatōem eoꝝ a pena. Sil̓r volētes ſatiſface̓ de pct̄isſuis el̓ynis. ꝗa iſti iuſti vberiores fundūt or̄oes illis quibꝰ ꝯfert̉ el̓yna ꝙͣ pct̄ores. Tuꝫ ꝗa eoꝝ or̄ones ſuntefficatiores apud deū. Dd̓m bonis malis danda eſtel̓yna. dūmodo ſint indigētes ꝗbꝰ in indigētia ſb̓uenire iniquū eſt. Amb̓. ſuꝑ illud Lu. hoīs vberes fructꝰ agerattulit dīc. Neqꝫ mīoris ē crimīs hn̄ti tollere: ꝙͣ poſſis abūdans ſis indigētibꝰ denegare. Eſurientiū panis eſtquē tu detines. Nudoꝝ indumentū ē qd̓ tu recludis. Miſeroꝝ redemptō eſt abſoluto pecuīa quā tu in t̓rā fodisTantoꝝ ſcias te inuade̓ bona: q̄ntis poſſis p̄ſtare qd̓retine vales. hec Amb̓. di. xlvij. ſic̄ hi. Ecce ẜm Amb. īdigentibꝰ dꝫ fieri el̓yna indiſtincte. de malis tn̄ diſtinguēdum ē. qꝛ aut ſunt in ſtatu volūtate peccandi: aut. Siſunt ī ſtatu volūtate peccādi. ē eis ſubueniendū: ne ſubuentio fomentū ſit malicie ꝑmanendi in pct̄o.niſi in caſu notabilis ncc̄itatis. in nature ſꝑ ſubuenien eſt. vn̄ Aug. Qui venatoribꝰ donāt qͣre donāt. donanthiſtrionibꝰ meretricibꝰ qͣre donant. naturā ibi attendunt oꝑis dei: ſꝫ neqͣciam oꝑis hūani. homī dant: ſꝫ arti neꝗſſime. et hr̄. lxxxvj. diſ. venatoribꝰ. Qui v̓o ſunt involuntate dimittēdi pct̄m vel ſperat̉ ex hoc boni fiant.tūc ex tali intentōne dari pōt. vn̄ pꝰ illud Ro. xij. Si eſurierit inimicꝰ tuus ciba illū. ſubdit̉. faciēs carbonesgeres ſuꝑ caput eiꝰ. Glo. feruorē caritatis vel ſpūſſct̄i velyrentem pnīe ardorem. Et expedit notare propter v̓bumAugu. de venatoribus quedam eſt venatio oppreſſiua.et hec eſt illicita. de hac diſt. vj. non eſt peccatum Gen̄. x.Cepit nemroth robuſtꝰ venator corā dn̄o .i. hoīm exp̄ſſus exactor. Et ē quedā venatō arenaria vt ꝗs impugin arena beſtia dentata ad locat oꝑas ſuas: et hec ēillicita. Et eam exercet ſub p̄cio locatꝰ peccat mortal̓r etefficit̉ infamis. iij. q. vij. infamis. ibi dr̄. ꝗ̄ oꝑas ſuas locātvt beſtijs depugnauerūt in arena alijs poſtulare ꝓhibēt̉. Et ē venatio ſaltuoſa fit in ſiluis ſaltibꝰ montiū.et hec ē licita. et fit illicita ex tꝑe vt in qͣdrageſima: exſona. qꝛ clerico eſt licita. Et ē venatō illa clamoreet canibꝰ fit. Pone̓ at̄ laqueū vel rethe ſine ſtrepitu clamoris canibꝰ clerico licꝫ. Ad illa poſita ſunt ad oſtēdē el̓yna danda ē malio. pōt dici intelligit̉ vel qn̄vrgent̉ notabili vel graui neceſſitate. ſiue qn̄ p̄ſumit̉ de eo melioratōne. Pre. reuera eſt dandū impio qꝛ impiºeſt .i. ad nutrimentū ſue malicie: ſꝫ ad ſuſtētamentū natureet ꝗa creatura rōnalis. Ad illud qd̓ obr̄ de hiſtrionibꝰ.pōt dici hiſtrio pōt dici aliqd̓ inſtr̄m vel corꝑis geſticulationē hoīes intendit ꝓuocare ad vanos riſus et adineptā leticiā. Et ob hanc cām dat. īmolat demoni. vt dicit aucͣtas peccat. Sꝫ ſi detur ei. qꝛ ſcit figellare citharizare ad ꝯſolatōeꝫ nature infirme deſolate: eſt pct̄mdare ei. Legit̉. j. Reg. xvj. dauid tollebat cytharacutiebat manu ſua qn̄ ſpūs malꝰ ⁊cͣ. et tūc ſaul melius habebat recedebat ab eo ſpūs malꝰ. Bonū eſt largiri omnibꝰ. ſicut dic apl̓s ad Gal̓. vj. dum tp̄s habemꝰ oꝑemurbonū ad oēs. ſꝫ qꝛ non ſufficimꝰ oībus: ideo ſubdit. maxīeaūt ad domeſticos fidei. vn̄ ꝓpinqͦs ſpū eligimus dicunt̉domeſtici fidei. Eligimꝰ etiā ꝓpinqͦs carne .i. ꝯſanguineosquibꝰ magis tenemur dare tꝑalia ꝙͣ extraneis: maxīe ꝓpt̓rōnem ſcandali. Un̄. j. Timoth̓. v. Si ꝗs ſuoꝝ maximedomeſticoꝝ curā hꝫ: fidē negauit. Ad illud qd̓ obijcitur. magis debemus dare malis ꝙͣ bonis: ſicut deꝰ plꝰde temꝑalibꝰ dat malis ꝙͣ bonis. Dicendū non eſt ſimile de nobis et de deo tribus de cauſis. Prima eſt. quia deꝰ.clx.ſufficit omnibus: ſed nosom̄ibus. Secūda eſt. quia nos tenemur ip̄m imitari in oꝑibus poteſtatis. īmo tenemur velle non inn. qꝛ debemus eivelle ſoli om̄i potētiā. dare aūtet ſolem oriri ſuꝑ bonos et malos ē om̄ipotentie diuine. Tercia eſt. ꝗa elicit bonū abundantia tꝑaliū. qꝛua peccatores abundantnos aūt iſtud poſſumus. Adaliud obiectū dicendū. cum dicit̉. Oꝑa ꝑfectōnis meliora ſunt ⁊cͣ. intelligiturſaluis gradibꝰ pambulis ad ꝑfectioneꝫ. Sed ſi aliꝗs daret malis vel inimicis. et daret bonis amicis: eſſetꝑfectio ſed potiꝰ ſtulticia. qꝛ eſſet ſalui gradus p̄ambuli ad ꝑfectōem. Ad illud qd̓ obijcit̉ alia ꝑte ſcꝫ ſi bn̄feceris ſcito ⁊cͣ. pōt dici inſinuat̉ diſcretio ē in el̓ynarūlargitione. p̄cipue inter naturā maliciā. ita non det̉malis rōne malicie: ſꝫ intuitu nature ſuſtinēde. vn̄ glo. ſuper illud. da bono ne receꝑis peccatorē. glo. ſimile enimThob̓. iiij. legit̉ panē tuū vinū in ſepulturā iuſti ꝯſtitue.et noli ex eo manducare bibere cuꝫ pct̄oribus .i. eopeccatores ſūt: noli eis coīcare. ſicut nutriūt hiſtrionescum eſuriūt xp̄i pauꝑes. Qui d̓o dat indigenti qꝛ peccator eſt. ſꝫ qꝛ homo eſt peccatorē ſed iuſtū nutrit: ſi culpam non diligit ſed naturā. Ad illud qd̓ obijcit̉. altiſſimus odio hꝫ peccatores ⁊cͣ. pōt dici hoc intelligit̉ ratione vicij ſiue peccati. rōne nature ab ipſo ꝯdite. quiade eo ſcribit̉ Sap̄. xij. diligis om̄ia ſunt nihil odiſti eorum que feciſti. Nec illis dꝫ beneficiuꝫ aliqd̓ impendi ſeuimpartiri rōne qua pct̄ores ſunt: ſꝫ ad ſuſtentatōeꝫ natureque eſt a deo ꝯdita. Cetera patēt ex ſupͣdictis.Nlembrum ſecundūOnſeq̄nter querit̉. vtrū danda ſit el̓yna valido indigenti: aut infirmo tm̄? valido:videt̉ ꝓuerbi. xxj. Qui obturat aures ſuasad clamores pauperum: et ipſe clamabitnon exaudiet̉. Glo. general̓r. tm̄ corꝑal̓r infirmo. Exquo pꝫ intelligit̉ de clamore pauꝑis infirmi tm̄: ſꝫ etvalidi. Iteꝫ eccͣi. xxix. ꝓpter mandatū aſſume pauperem ꝓpter inopiā eiꝰ: nec dimittas vacuū. Glo. intellige īmunere tuo. Alia glo. oībꝰ indigentibꝰ miſcd̓ia faciēda ēEx hac glo. videt̉ ſolū infirmis: ſꝫ oībus indigentibꝰfieri debeat el̓yna. Pre. iob. xxxj. Si negaui quod volebāt pauꝑes. dicit pauꝑibꝰ infirmis: ſꝫ ſimpl̓r. Pret̉.Ro. xv. Nūc ꝓficiſcar in hirl̓m mīſtrare ſct̄is. Sꝫ cōſtat om̄s illi erāt infirmi. Pre. vt dicit ibi glo. hi totosſe dederūt diuinis obſequijs. nihil mūdanū curātes. Exemplū bone ꝯuerſatōis p̄bebāt credentibꝰ iſtis mittendointerdū (ſic̄ fecerunt achaici macedones) collectā. Ecce hi cuꝫ eſſent ſanctiſſimi vixerūt de elynis. validis licꝫaccipere el̓ynam: aliter apl̓s mīſtraſſet illis. Pre. luce. xvj. Facite vobis amicos de māmona iniqͥtatis. Glo. quoſcūqꝫ pauꝑes: ſꝫ eos pn̄t vos reciꝑe in eterna tabernacula. tales ſunt freq̄nter pauꝑes validi. vtpote pauperes ſpū: talibꝰ ꝯſilio dn̄i faciēda ē el̓yna. Pre. adeſt argumentū de helia. iij. Reg. xviij. de dīc Auguſ. vteuꝫ poſſet paſce̓ mulier religioſa. fecit dn̄s egere. tn̄erat helias infirmꝰ: ſed validꝰ. Argumentū eſt ad idē dediſcipulis pauli vt ſupͣ. et bt̄o Bn̄dicto. et de bt̄o Alexio. alijs p̄tactis. Pre. ſuꝑ illud ad Gal̓. vj. maxīe aūt addomeſticos fidei. Glo. oībus impendēda ē miſcd̓ia: validis vt videt̉. Pre. j. q. ij. ꝙͣ pio. Nunꝙͣ legimꝰ dn̄i diſcipulos et eoꝝ mīſterio ꝯuerſos ad quēpiaꝫ ad dei cultumaliqͦ muneris interuentu ꝓuocaſſe: niſi forte de pauperuꝫalimēto ꝗs in ꝯmune ꝓponat. quoꝝ nulli cuiuſcūqꝫ ꝓfeſſionis eſſent victualia negabant̉. Ecce argumentū nullineganda eſt el̓yna .ſ. neqꝫ valido neqꝫ infirmo. Pre. Io. Criẜ. ſuꝑ epl̓am ad Heb̓. et habet̉ diſ. xlij. quieſcamꝰSi v̓o pro nutrimento poſtulat. nec in his examines. qm̄Abrahā hoſpitalitateꝫ ſe circa omnes oſtendebat. ſi ſcrutator fuiſſet circa ſe venientes et refugientes ad ſe: nunc̄angelos hoſpitio recepiſſet. Ecce argumentū in pauperibus hoſpitio recipiēdis. dꝫ eſſe eligentia: ſed oīm de