Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Cōſeq̄ns ē vt qd̓ ab hmōi ſedis rct̄oribꝰ plena aucͣte ſancit̉: nulliꝰ ꝯſuetudīs occaſiōe p̄pediēte ꝓpͥas ſequēdo tm̄ volūtates remoueat̉: ſꝫ firme incōcuſſe teneat̉. Plena aucͣtas reſidet apud ſummū pōtificē ẜm apparatores tria ꝯtinet. p̄ceptū. generalitatē neceſſitatē obſeruantie. Auctoritas at̄ minoꝝ p̄latoꝝ hꝫ generalitatē quiſtatuūt aliqd̓ inter ſuos vocati ſunt ī ꝑtem ſollicitudīsGeneralitatē habꝫ aucͣtas ſct̄oꝝ: ſꝫ neceſſitatē: qꝛhn̄t iuriſditōem. Oēs at̄ eccl̓ie debēt imple volūtate matris eccl̓ie. cꝰ caput ē romana eccl̓ia. maxīe cuꝫ p̄ceperit diſtrictōe iuſticie. ſic̄ habet̉ di. xij. decet. Pret̓eaſummꝰ pōtifex a nemine ē iudicādus niſi a fide deuietcūctos ip̄e ē iudicaturꝰ. ſic̄ habet̉ di. xl. ſi papa. Un̄ ſoromana eccl̓ia ſua aucͣte valet iudicare de oībꝰ: et de eanulli iudicare ꝑmittit̉. nec iudiciuꝫ eiꝰ retractet̉. nec ſnīaſoluit̉. vt. ix. q. iij. Ep̄o. §. ſola romana eccl̓ia. Et ē ꝓpt̓primatū romane eccl̓ie bt̄o petro diuinitꝰ collatū. ſic̄ hr̄ca. xvij. q. iiij. nemī. Un̄ anathemate innodat̉ qui dogmata mādata int̓dicta. ſanctōes vel cet̓a catholica fide vl̓eccl̓iaſtica diſciplina correctōe īminētiū vel futuroruꝫmaloꝝ a ſedis apl̓ice p̄ſule ſalubriter ꝓmulgata ꝯtēnit.xxv. q. ij. Si ꝗs dogmata. Sil̓r de decretis decretalibꝰoīm romanoꝝ pōtificū obſeruādū pena obẜuātiū.xxv. q. j. generali decreto. Un̄. xxv. q. j. Nulli fas ſit ſineſtatꝰ ſui ꝑiculo diuīas ꝯſtitutōes vl̓ apl̓ice ſedis decretatemerarie. hec habēt̉. xxv. q. j. ꝑmittente. §. his ita rn̄det̉. Ex his maīfeſtū ē eccl̓ia romana priuilegia ſulſeq̄ntia pt̄ mutae̓ p̄cedētia. ſic̄ dr̄. c. xxv. q. ij. poſteaꝙͣ. vbidr̄ ſct̄a romana eccl̓ia ſua aucͣte ꝯgregata valꝫ diſiꝯiūcta: rōis tn̄ eꝗtate ꝯſiderata. vn̄ pietatis vel neceſſitatis intuitu valꝫ a ſe ꝯceſſa in totū vel ī ꝑtē cōmutare. ꝗa neceſſitate corrigēdoꝝ vicioꝝ priuilegia vel minuunt̉vel mutant̉. ſiue ꝑſonalit̓ ſiue generalit̓. Ex his oībꝰ liquet aucͣtas ſedis apl̓ice. Nihilomīꝰ qͣlis quāta obediētia ei debeat̉ ab oībꝰ dūmō mādata eiꝰ ſint iuſticie eꝗͥtati diſſona. ſic̄ tāgit̉ ibidē aūt ꝗbꝰ v̓itas ꝯtradic̄.ſic̄ habet̉ di. xij. ſcit ſct̄a. aut ꝗbꝰ ſcriptura ſacra ētraria. qꝛ ꝯtradicit ſcripture ꝯtradicit iure naturali. ſicut hr̄ diſ. ix. Sana quippe. §. igit̉. et nulli ſcriptureſct̄oꝝ vt canonibꝰ ſacris ē credēdū. ſic̄ hr̄ diſ. ix. noli meis lr̄is. hec ſacra ſcriptura quā canonicā dicimꝰ hāchꝫ p̄rogatiuā. vt nulla alia et quicqd̓ ī ea ſit verū credat̉ſic̄ dic̄ aug. ad hiero. ī epl̓a. ix. His at̄ p̄dictis pt̄ adijci cōmitte publicā p̄dicatōem pōt ſedes apl̓ica cui voluerit: ſi cōmiſſio fuerit iuri naturali aut ſcripture ſacreſiue diuīe ordinatōi ꝯtraria. Cōmiſſio at̄ huiuſcemodipot̓it ſic ꝯtraria. niſi qꝛ aut actꝰ p̄dicatōis ī ſe ſit vituꝑabilis: aut vtēti dānabilis. aut cōi regimī aīaꝝ noxiūqd̓ ſpectat ad officiū p̄latoꝝ incōpoſſibilis. ſi qd̓ ſit eidēin p̄iudiciū noxiū. primū at̄ impoſſibile ē. qꝛ p̄dicare vl̓doce̓ ppl̓m verbo et exēplo ē eꝗtati aut ſcripture diſſonūſꝫ oīno pietati diuīe volūtati vtilitate ꝓximoꝝ ꝯſonūẜm maīfeſtat greg. neceſſitatē p̄dicatōis ſuꝑ illd̓ Iobxij. Si ꝯtinuerit aquas oīa ſiccabunt̉: ſi emiſerit eas ſb̓uertēt terrā. qꝛ ſi ſcīa p̄dicatoꝝ ſubtrahitru. eoruꝫ virideſce in ſpe eterna poterāt corda: ꝓtinꝰ arefiūt. vt ī deſperata ſiccitate r̄maneāt: fugitiuā diligētes neſciāt ſperare manſura. Quippe et̄ p̄dicatōibꝰ ſctōꝝ reſpirāt anīeiuſtoꝝ. ſic̄ hr̄ moral̓. xix. at̄ ſit vtēti ſe dānabil̓ ſil̓rē impoſſibile. qꝛ metit mercedē accipit. cōgregat fructū in vitā eterna Ioh̓. iiij. Greg. in moral̓. Ille apud deum magis ī amore eiꝰ ē. ꝗ̄ ad eiꝰ amorē plurimos trahit.nec ē regimini aīaꝝ noxiꝰ. nec ē hec cōmiſſio ī p̄iudiciuꝫp̄latoꝝ introducta vt patebit infra. īmo ip̄a ē regiminiaīaꝝ ad qd̓ tenent̉ p̄lati vtilis et nccͣria. Hmōi at̄ ꝓhibitio pꝫ ex deſiderio moyſi. Nume. xj. ꝓph̓antibꝰ ſiquideꝫī caſtris heldad et medad. dixit Ioſue. Gn̄e mi moyſesProhibe eos. At ille. Quid inꝗt emularis me. ꝗs tribuat vt oīs ppl̓s ꝓphetet et det eis ſpiritū ſct̄m? Ecce vidr̄in his moyſen pijſſime deſiderātē. vt non tm̄ oēs leuiticigeneris: ſꝫ vt cuctꝰ ppl̓s ꝓphetet. Sciebat p̄dicatiovniuerſalior: eo plebi vtilior. Greg. ī moral̓. xxij. ſuꝑ illd̓Iob .xxxj. Si fructꝰ terre ꝯmedi abſqꝫ pecuīa aīaꝫ agricolaꝝ eiꝰ ꝯflixi. exponēs p̄dictū ſermonē moyſi ait. Piainquit paſtoris mēs. qꝛ ꝓpriā gl̓iaꝫ ſꝫ auctoris q̄rit: aboībꝰ vult adiuuari: ait. Fidelis nāqꝫ p̄dicator optat ſifieri valeat veritatē quā ſolꝰ loqui ſufficit: ora cunctoꝝ fouēt. Un̄ Ioſue duobꝰ ī caſtris remanētibꝰ atqꝫꝓphetātibꝰ vellet obſiſtē: recte moyſen dr̄. Quid emularis me. ꝗs tribuat vt oīs ppl̓us ꝓphetat det eis dn̄sſpm̄ſanctū. Ampliꝰ p̄lati curā habēt anīaꝝ et ad qͦsex officio ſpectat p̄dicare. ſi boni ſunt iudicāt eoꝝiudiciū ī alioꝝ p̄dicatōe. īmo ſi faciūt: mouent̉ excaritate: ſꝫ ex inuidia. pꝫ bt̄m greg. ī eodē loco cuꝫ ait.Sūt nōnulli qui ī eo officiū p̄dicatōis exhibent. alijsinuidēt bonū qd̓ habet. atqꝫ veraciter habēt. ꝗbꝰrecte iacobū dr̄. ſi zelū animarū habetis inter vos.et ꝯtentōes ſunt in cordibꝰ vr̄is: ē iſta ſapiētia deſurſūdeſcēdēs: ſꝫ terrena et aīalis dyabolica. Un̄ p̄mittitIob. Si ꝯmedi fructꝰ eiꝰ abſqꝫ pecunia recte ſubiungit̉. aīam agricolarū eiꝰ afflixi. Agricole quippe ẜm greg.ſunt hi qui ī minori loco poſiti quo valēt zelo quāto p̄n̄toꝑe ad eruditōem ſct̄e vite ī p̄dicatōnis gr̄a cooꝑant̉. qͦsvidelicꝫ huiꝰ terre agricolas. ē affligere: eoꝝ laboribꝰ inuidere. ne rector eccl̓ie ſoli ſibi ius p̄dicatōisvēdicat: etiā alijs recte p̄dicātibꝰ inuidia ſe mordēte ꝯtradicat. Ex his manifeſtuꝫ ē p̄latus rep̄hēſibilis ē. ꝗ̄ ſibiſoli ius p̄dicādi vēdicat. qui minores recte p̄dicātes ſubpeditare laborat. Un̄ pꝫ ē in p̄latoꝝ bonoꝝ p̄iudiciū: ſi in eoꝝ adiutoriū cōmittat̉ inferioribꝰ p̄dicatōnisofficiū. ꝓpter qd̓ et beatꝰ paulꝰ monet p̄dicatores inuicēſuccede̓: et maiorē aliqn̄ minori cedere. quia aliqn̄ reuelat̉ inferiori qd̓ ſuꝑiori. ſicut ip̄e dic̄.. coꝝ. xiiij.id ē p̄dicatores duo vel tres dicāt ceteri v̓o diiudioſi alij reuelatū fuerit ſedēti: prior taceat ⁊cͣ. quia ē diſſenſionis deus ſꝫ pacis. Iſtud idē ē manifeſtū ſermonēdn̄i. luce. ix. ioh̓es ait. p̄ceptor: vidimus quēdaꝫ ī noīetuo eijcientē demonia et ꝓhibuimꝰ. quia non ſequit̉ tenobiſcū. Et ait ad illū ih̓s. Nolite ꝓhibere. qui em̄ ēaduerſum vos vobis ē. ẜm glo. bede. Iohā. excludēdūputat a beneficio. qui vtit̉ obſequio. docet̉ nemineꝫa bono qd̓ experte hꝫ arcēdū: ſꝫ ad potius qd̓ nōduꝫhꝫ ꝓuocā dum: tales ob alioꝝ ſalutē admittēdi cenſentur. Si igit̉ diſcipuli qui fuerūt p̄lati: eos qui pia intētōe ambulauerūt. dūmō illos inuenerūt ob alioꝝ ſalu docent̉ admittere. quātomagis et p̄lati boni debēt admittere eos qui eodē ſpū et eiſdē veſtigijs ambulāt. quo labor cedit in eorūdem oneratōem ſꝫ oneris alleuiatōem. Eſtimo iohānē in ſermone iſto typū gerere eo qui gr̄am aliquā gratis a deo datā habētes: ſoli habere volunt. volētes fontē gr̄e deſiccare. qui dat oībꝰ affluēter et improperat. ꝓhibentes benefacere. ꝯͣ illudqd̓ ſcriptū ē ꝓuerb̓. iij. noli ꝓhibere benefacere qui pt̄ſi p̄uales et ip̄e benefac. Amplius quero qualiter heccommiſſio de qua dictuꝫ ē ſit in p̄iudiciū p̄latoꝝ. et inp̄iudicat̉ eiſdē hmōi ꝯceſſam p̄dicatōem? aut ī iure auin facto. Cōſtat ī iure. quia nihil iuris p̄lato ad quēſpectat ex officio p̄dicare detrahit̉. pt̄as p̄dicādi eidē voluerit aufert̉. ſimiliter nec ī facto. quia aut quead p̄latos. aut quo ad ſubditos. ad p̄latos n. quia ip̄ip̄dicare pn̄t voluerint. eſtimo nullū ſtatū tātaꝫ improbitatē ſuis p̄dicatoribꝰ indicētē. quin eos cede̓ iubeat et velit ip̄i p̄lati p̄dicare decreuerint. Sil̓r nec quoad ſubditos. qꝛ ꝯtinue ſubcreſcūt vicia aut vicioruꝫoccaſiōes. ſi poſſibile eēt vt ꝯtinua foret p̄dicatio a vicijs retraheret et amore reformaret et ad celeſtia deſideria attraheret: vix adhuc ſufficeret. vn̄ planū ē p̄dicatio alioꝝ a p̄latis ē in p̄iudiciuꝫ facti: ſꝫ adiutorium. Sꝫ diceret aliꝗs forte p̄latos occaſiōe p̄dicatōis alioꝝꝯtēni aūt vilipēdi. ſꝫ nūqd̓ ꝯtēptꝰ eoꝝ nccͣrio annexa ēhmōi p̄dicatōi. planū ē. īmo potiꝰ honor et reuerētia a ppl̓o ꝑmittit̉ ip̄is p̄latis volētibꝰ aut ꝑmitte