Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

riant̉: cōcedi pōt. quia vt tale ē: ē actus v̓tutis illapatiēs qͣſi ſibi ꝯtraria oīa incōtingētia. Ad illud qd̓obijcit̉ alia ꝑte .ſ. ieiuniū ē abſtinētia: pt̄ dici alio ſumit̉ abſtinētia ꝓut moderat̉ vnū irritamētū gule.et ꝓut idē ē dictū ieiuniū. ꝓut em̄ moderat̉ irritamenbſtinētia ē ſtatutū terminū prāden gule diffinit̉ ſidi p̄uenire. quō ſumit̉ abſtinētia ẜm ē ieiuniū: ſupͣtactum eſtArticulus terciusOnſequēter querit̉ de ip̄is irritamētis gule īrelatōe ad virtutes quibꝰ moderant̉. Sūtquīqꝫ irrimēta gule. vt habet̉ a greg. ī moral̓.et de ꝯſe. di. v. in dogmate ph̓oꝝ. vt ſupra planiꝰ tactuꝫē. Et ibi tangunt̉ quatuor v̓tutes ꝗbo illa irritamēta excludunt̉ .ſ. abſtinentia. honeſtas. moderātia. parcitas:diffiniunt̉ ibidē ſic. Abſtinētia ē ſtatutū terminū prādēdi p̄uenire. honeſtas lautiores cibos querē nec apparatui oꝑam dare. Moderātia ē nimiū appetitū ciboꝝrōis imꝑio reuocare. Parcitas ē mēſurā refectōis excedē. Abſtinētia primū irritamētuꝫ excludit. honeſtasſecūdū et terciū. moderātia quartū. parcitas quintum. Circa hoc querit̉ ſic quare ſunt quinqꝫ irritamēta: ettm̄ quatuor virtutes quibꝰ moderāt̉. Itē qͣre duo ad vnāvirtutē vt ad eoꝝ repreſſiuā referunt̉ et qͣre potiꝰ ad honeſtatē ꝙͣ ad aliquā aliaꝝ triū. Pret̓ea. Iſido. de ſūmobono. c. xlij. Oēs corꝑales cupiditates abſtinētia reſecāt̉ ē niſi vna v̓tus. qꝛ oīa tꝑamēta reprimunt̉ nec debꝫſibi vna aſſignari. Pre. a greg. ī moral̓. in glo. Gen̄.xxv. habet̉ cibus ſꝫ appetitꝰ ī vicio ē. Ex videt̉.ſit niſi tm̄ vnū irritamētū gule .ſ. appetitꝰ vicioſus: nec debet niſi vna virtus exprimēs. Pre. Iſido. ī li. p̄dictoxlij. c. qͣtuor ſunt genera diſtinctōnū ī appetitu gule .ſ. qd̓qn̄. quātū. quō. Appetēdū quid ad ip̄am ꝑtinet appetit̉. qn̄ .ſ. ſi qn̄ extra tp̄s legitimū appetit̉. ꝙͣtum v̓o adīmoderātiā refert̉. quō ad impatiētia feſtinatōis accipitur. Ex hac auctoritate videt̉ ſunt niſi quatuor irritamēta gule. Rn̄ſio. ad illd̓ qd̓ primo querit̉ .ſ. qͣre ſūtꝗn̄qꝫ irritamēta tm̄ qͣtuor v̓tutes ꝗbꝰ moderant̉: pt̄ diciyro ē duo irritamēta .ſ. ſecūdū terciū vna v̓tute moderant̉. vt ex dictis patꝫ .ſ. honeſtate: ſunt em̄ cibi lautiores et naturalit̓ artificioſe. Un̄ ſecūdū irritamentū etterciū ꝯueniūt ī laucitate. lꝫ illa laucitas ꝓueniat vel exnatura vel ex nimio apparatu. Un̄ honeſtatis ē vt habet̉in dogmate ph̓orū nec lautiores cibos quere̓. vtpote qn̄laucitas ē naturalis. hec apparatui operā dare .ſ. vt lautiores fiant apparatu curioſo. Honeſtas ē ꝓpria v̓tute allicit. ꝓpt̓ qd̓ cibi honeſte ſumēdi in ieiunio debēt allicere ꝓpria v̓tute laucitate. ꝓpria v̓tus cibi maxīeꝓut ſumit̉ ad delectādū ſꝫ potiꝰ ad ſatiſfaciendū delicto ē in ordinatōe ad finē ꝓpter quē ſumit̉. Ad illd̓ qd̓dicit Iſido. oēs carnales cupiditates abſtinētie r̄ſecātur. pt̄ dici abſtinētia ſumit̉ duobꝰ modis. vno ẜm ē generalit̓ moderātiā oris circa cibū: ſic ē eqͣlis extenſionis ieiunio. cōprehēdit qͣtuor v̓tutes quibꝰ reſecant̉ ꝗnqꝫ irritamēta gule. Alio ſumit̉ ſpecialiꝰ ẜm abſtinētia ē ſtatutū terminū ⁊cͣ. primo dr̄ abſtinentia ſtatutū terminū prādēdi p̄uenit. nec lautiores cibos querit. nec apparatui oꝑam dat. nimiū appetitū ciboꝝ reuocat: mēſurā refectōnis excedit. Ad illudqd̓ obijcit̉. cibus ē in vicio ſꝫ appetitꝰ ⁊cͣ. pōt diciformaliter loquēdo in vicio gule ē ſolūmodo appetitꝰ irritamētū: ſꝫ appetitꝰ iſte excedit vel puniēdo terminū ſtatu prādēdi. vel querendo cibos lautiores. vel apparatuoꝑam dādo. vel appetitū circa cibos nimis effundēdo. vl̓meſurā refectōis excedēdo. Un̄ irritamenta ꝗnqꝫ p̄tacta ſunt vicia gule niſi quodāmō informata ab appetituiſto: mat̉ialiter tn̄ diuerſa ſunt et diſtīcta modo p̄dicto. Ad illud Iſido. qͣtuor ſunt genera diſtinctōnū ī appetitu gule ⁊cͣ. pōt dici hoc qd̓ dic̄ qd̓: duo ſignāturirritamēta. qd̓ ad ip̄am ꝑtinet ſumi dꝫ in cibumhmōi: ẜm ꝯſuetū modū loquēdi vt frequētius ꝯcernitlitatē eiuſdē. vn̄ querit̉ ab aliquo qd̓ comediſti hodie.ẜm vſitatiorē modū loquēdi. Rn̄det̉ comedi cibū bonuꝫ delicatū bene paratū. Per qd̓ dr̄ qd̓: ꝯcernunturduo irritamēta que v̓tus honeſtatis moderat̉ vt tactū ē.ſcꝫ laucitatē duplicē ē .ſ. naturalis ex nimio apparatu: ſic ſunt ꝗnqꝫ in vniuerſo qͣtuor tm̄. quoꝝ vnū reſpicit tp̄s cōmeſtionis: duo ip̄m ꝯmedēdū .ſ. qualitatē eiꝰ quātitatē: duo ip̄m ꝯmedētē .ſ. ꝙͣtū ad affectiuā oꝑati. nec oportuit aſſignaret̉ aliqd̓ irritamētū ex ꝑte homīs ꝙͣtū ad cognitiuā: qꝛ ip̄a irritamēta ſunt ip̄ius gulinqͣtū ē ī actu inqͣtū ē in cognitōe. Queſtio. cv. de elemoſinaEquitur de elemoſſina ē alia ꝑs ſatiſfactōis .ſ. penitēsordinat̉ ad ꝓximū circa quā ſic ꝓcedit̉.Primo q̄rit̉ de elemoſine ꝗdditate. Secūdo de eius multiplicitate ſiue numeroſitate. Deinceps de eius diſtributōne et vtilitate.Nlembrum primumIrca primū primo querit̉. Quid ſit elemoſina ẜm nomen. Secundo quid ſit ẜm diffinitōnem. Tercio quid ſit ẜm rem.lrticulus primusD primū querit̉. qd̓ ſit elemoſina ẜm nom̄Nota elemoſina dr̄ ab eloys qd̓ ē miſereriet moys qd̓ ē aqͣ. vn̄ elemoſina qͣſi aqͣ miſeratōis. Itē dr̄ ēlemoſina ab eli qd̓ ē deꝰ. et ſyna qd̓ ē māda. vn̄ elemoſina qͣi actꝰni mādati. Itē elemoſina dr̄ab heli qd̓ ē deꝰ et moys qd̓ ē aqͣ. vn̄ elemoſina qͣſi aqͣ deiſiue diuina. Ex his ethimologijs pōt haberi elemoſine ẜm nomē talis. Elemoſina ē opꝰ miſcd̓ie pietate deductū ineſſe et diuīo mādato aptū ad pct̄a extīguēda. Prima ꝑs habet̉ ex prima ethimologia. aqua em̄ pietas īſcriptura ſigͥficat̉ hiere. ix. Quis dabit capiti meo aquāet oculis meis fontē lacrimaꝝ. Secūda ꝑs habr̄ ex ſecūda ethimologia. deus mādauit elemoſinā fieri. Luce.xj. date elemoſinā et ecce oīa mūda ſunt vobis. Terciaſimiliter ex tercia ē ex aqͣ diuīa .i. diuīe v̓tutis .ſ. ad extinguēda pct̄a. ſic̄ aqͣ mat̄ialis apta ē ad extinguēduꝫigne materialē de ſua natura: ſic elemoſina virtute diuina apta ē ad extinguēdū pct̄a. Eccͣi. iij. Ignē ardētē extīguit aqua elemoſina reſiſtit peccatis. Articulus ſecundusOnſequēter querit̉ qd̓ ſit elemoſina ẜm diffinitōem. et diffinit̉ ſic a mgr̄is. Elemoſina eſtopꝰ ſiue largitio rei neceſſarie: facta indigenti ꝓpter deū excōpaſſiōe. De hac querit̉ ſic. Uiſitatio īfirmoꝝ eſt quoddā opꝰ miſcd̓ie qd̓ ꝯtinet̉ ſub elemoſina.tn̄ vt frequēter nihil largit̉ neqꝫ corꝑale neqꝫ ſpūale infir tali viſitatōe. Pre. mētalis deuotio releuāda miſeria alicꝰ deo erecta elemoſina ē: nec tn̄ opꝰ dr̄. elemoſina ē diffiniēda ſiue diffinitiue dicēda opꝰ ſiue largitō Itē ex ſuꝑfluis fiūt elemoſine deo accepte. oportꝫ ſint rei neceſſarie. Itē ſꝑ fit elemoſina indigenti:vt patꝫ. elemoſine fiūt frequenter viris eccl̓iaſticis bn̄dotatis et habūdātibꝰ in diuitijs. Pre. diuites qn̄qꝫ ſimulāt ſe pauꝑes quibꝰ ꝯferunt̉ elemoſine: tn̄ ſūt indigētes. Pre. nullꝰ ē indigēs reſpectu ſui. nullꝰ pōt face̓ elemoſinā ſibi. Pre. ẜm ph̓m. iuſticia dr̄ relatiue adalteꝝ: ſimilit̓ et miſcd̓ia. nullꝰ hꝫ miſcd̓iaꝫ reſpectu ſuinec pt̄ face̓ ſibi elemoſinā. Cōtra qd̓ ē illud eccͣi. xxx.Miſerē anīe tue placēs. Pre. ſꝑ fiūt bono fine. īmoqn̄qꝫ fiūt tedij declinādi importuitatis pauꝑum euitāde: nihilominꝰ elemofina tali fine facta ē elemoſina. etita vidr̄ ml̓tipl̓r peccat diffinitio aſſignata. It̄ min