Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio Ad aliud qd̓ obijcit̉ afflictio non eſt addenda afflicto. poteſt dici hoerū eſt rōne quā afflictio eſt. rōnetamē qua eſt cauſa ablatōnis incomꝑabiliter grauiorisafflictonis aſſecutōnis leticie et ſolacij copioſioris: addenda eſt: qualis eſt afflictō ieiunij qua redimit penitēsafflictionē debitā pct̄o incomꝑabiliter grauiorē: et gaudio patrie citius approximat.Articulus quintusOnſequēter queritur. vtrū oꝑarij neceſſe habent ieiunare. vtpote qui laborāt in vineisvictualibꝰ. et videt̉ ſic: qꝛ vt habet̉ de conſecratōne. in llictū ieiuniū qn̄ erit denūciatum ab om̄ibusobſeruet̉. Si ab om̄ibꝰ ab oꝑarijs. Pret̉. laborare ēdifficiliꝰ ꝙͣ ieiunare. ergo ſi poteſt laborare multo fortiꝰnare. quicūqꝫ aūt pn̄t tenent̉: ergo oꝑarij tenētur. Pret̓. quicūqꝫ ponit ſpūale bonū ſub p̄cio peccat.p̄ceptum aūt eccl̓ie eſt ſpūale bonū. igit̉ oꝑans ieiunans vt labore manuū ſuaꝝ aliqd̓ lucret̉ ponet mādatum eccl̓ie ſub p̄cio: videt̉ peccet. Pret̓. aliꝗs de ſexdenarijs in die poteſt habere victū ſuum. et hoc pt̄ lucrari ſeruādo ieiuniū. ſi igit̉ vt magis laborādo plus lucretur ſoluit ieiuniū: videt̉ excuſari a peccato. ergo tl̓estenēt̉ ieiunare. Pret̓. Ionathas filiꝰ ſaul ita laborauit oculi eius caligauerūt. .j. reg. xiiij. et etiā ī expeditione negocij dn̄i. et tn̄ peccauit comedēdo cōtra ꝓhibinem pr̄is. In cuiꝰ ſignū iudicio dn̄i fuit morti iudica tn̄ ignorāter fecerit. et ſic vidr̄ in quocūqꝫ labore ſithomo. ſcꝫ vel in ꝑegrinatōe vel alio: nullo liceat frāgere ieiuniū. Contͣ. ſi ieiunant poſſunt tantū oꝑari eis ſufficiat ad victum qͦtidianū ponat̉ hoc: qꝛ ieiunio minuūtur vires corꝑis: et ita poterūt viuere niſimēdicent. Cum ergo eccl̓ia poſſit obligare aliquē adhoc qd̓ mēdicet: videt̉ ſtatutū eccl̓ie pt̄ tales obligare ad ieiuniū. Pret̓uis ē ita pauꝑ habetnde viuat familia ſua niſi illud laboreſuo acquiratſi ieiunat laborare pt̄: vn̄ neceſſe hꝫ vel infringe ieiuniū vel mēdicare: vel deficere familia ſua. ſꝫ ꝯſtatdebet ſuſtinē qd̓ deficiat. nec ſtatutū eccl̓ie pt̄ artare ad hocnēdicet: ergo tenet̉ īfringe̓ ieiuniū. Pret̓.qꝫ debeat ꝓuide̓ ſaluti aīe ꝓximi. vtꝝ liceat coducere oarios ad oꝑandū qͦs noſcit p̄ſumptōe vehemēti aſetos infringe̓ ieiuniū qn̄ laborat. et videt̉: qꝛ videt̉ illis in ſcādalū ſiue ruinā pct̄i: ieiunarent ſi illos ꝯducēt. Pret̓. q̄rit̉ de illis nolūt oꝑarios cōducere niſi ip̄i ſoluāt ieiuniū. vtrum ip̄i peccent. Reſpōſio. qꝛ ieiuniū ē in p̄cepto. ponat̉ hoc. nec pt̄ſolui ſine rōabili ncc̄itate ſine mortali pct̄o. vn̄ ſine preiudicio dico. peccāt mortalit̓ ieiunia regularit̓ inſtituta ab eccl̓ia. vt qͣdrageſime et qͣtuor tēpoꝝ ſic de alijs ieiunāt ſine ncc̄itate rōnabili. Et ē rōnabilis ncc̄itasduplex. vna intrinſeca. ſcꝫ īfirmitas et nature debilitasAlia extrīſica ſcꝫ inopia ſiue indigentia victualiū. Illeem̄ qui aliter habet vnde viuat niſi hoſtiatim queratquid comedat: tenet̉ ieiunare. vt tactū eſt. Sil̓r ille habet vnde viuat et ſuftētet familiā ſuam niſi laboreſuo. et cōduceret̉ niſi ſolueret ieiuniū ſuū: tenet̉.Si tn̄ oꝑarius habet familiā. ſed ſe ſolū habet paſce̓ſiue ſuſtētare. ſi pt̄ laborādo tātū lucrari quātū ſibi ſufficit ad victū: debet ſolue ieiuniū. dico ſine labore īmoderato. ſi em̄ poſſet laborādo acꝗrere ſibi victum ſinelabore īmoderato et corꝑis ꝓprij eneruatōe: credotenet̉ et excuſat eum ncc̄itas debilitatis. Ad illud qd̓querit̉ ſi licꝫ cōduce̓ oꝑarios de ꝗbꝰ ē p̄ſumptio ꝓbabil̓ ieiunabūt. pt̄ dici ſi incūbit ei neceſſitas ꝓpt̓ quāneceſſe hꝫ oꝑarios ꝯducere nec īuenire pt̄ laborare velint ſi eos ieiunare oportꝫ: p̄ſumere debet ncc̄itatē hn̄tlaborādi impotētes ſunt ad ieiunādum. vn̄ bene pt̄eeos cōducere. dubia em̄ interp̄tāda ſunt in ꝑtē melioSi aūt querat̉ vtrū debeat inꝗrere fiue īueſtigare eorūncc̄tatē vel impotētiā. credo: hmōi inꝗſitio mul.clj.tis poſſet fieri occaſio ſcandali. Ad aliud dd̓m. illipeccat grauiter tali cōditōne adducunt oꝑarios ſoluant ieiuniū et aliter cōducerēt.Nlembrum terciumOnſequēter querit̉ vtrū ncc̄tas ieiunandirecipiat diſpenſatōeꝫ a p̄latis eccl̓ie. videt̉ ſic: hoc ip̄a ieiunia inſtituta ſūtab ip̄is p̄latis. vt pꝫ de cōſe. diſ. v. ieiunia.et quoꝝ ē leges cōdere: eoꝝ ē illas relaxare ſiue de illisdiſpēſare. aliter p̄lati deciperēt ſubditos ſuos frequēter etiā ex leui cauſa vt rōe alicuiꝰ feſti emergentis ieiunia relaxāt. et de illis diſpēſant. ergo ⁊cͣ. Cōtra. Canōdīc ē temerarijs adinuētōibꝰ p̄ſumēdū. īuenit̉ ſāctitū ſꝫ nuſqͣ īuenit̉ ſanctitū qep̄s ī poſſit diſpēſae̓:vr̄ debeat iſtd̓ p̄ſume̓. Iret̉. ſic̄ dicit bern̄. in li. dep̄cepto et diſ. Minor pt̄ diſpēſare ī his ſtatuta ſunt maiorē. ſed ieiuniū qͣdrageſimale inſtitutū ē ab vl̓i eccleſia ſaltē ingenerali. ergo videt̉ ep̄us in eo poſſitReſpōſio. neceſſitas ieiunādi bene in cadiſpēſare.ſu recipit diſpēſatōem a p̄latis eccl̓ie ex vi clauiū. quoꝝem̄ eſt ligare et ſoluere: eoꝝ ē etiā penas iniūctas remittere. In caſu em̄ vt dicit mgr̄. iiij. ſnīaꝝ. ligāt ſacerdotesdum ſatiſfactōnē penitētibꝰ imponūt: ſoluūt dum de eaaliꝗd remittūt. Qui habēt virtutē ſoluēdi: habēt poteſtatē remittēdi aliꝗd de pnīa iniūcta ſiue illa ſit ieiurſiue aliud. Ad illud qd̓ primo obijcit̉ cōtra hoc pt̄ dici faciēda ē vis in hoc qd̓ dicit̉ ī canone. ē temerarijs adinuētōibꝰ p̄ſumēdū ⁊cͣ. diſpēſatōes r̄miſſiōes magna moturitate faciēde ſunt: et ex cauſa vtili etueniēti. vn̄ illud decretū damnat hmōi diſpēſatōeꝫ ſiue relaxationē: ſed modū p̄ſumptōis temeritatis ī ip̄is Ad aliud pt̄ dici. in cauſa rōnabili maxīe in neceſſitatis ſtatutū relinꝗt̉ in diſpēſatōe inferioris. vn̄ incaſu inferior poteſt abſolue̓ ſuꝑ iorē. et qꝛ ncc̄itas legem habet. vt habet̉ in glo. Math̓. xij. pt̄ excōicatus a papa abſolui a ſimplici ſacerdote vt ī articulo mortis. vn̄ īneceſſitate licꝫ ip̄is etiā inferioribꝰ ī ieiunio diſpēſareet licet talia ſint ī canone exp̄ſſa: ſunt tn̄ ſimile īdulta. cum ſint generaliter ꝓhibita. et licꝫ maior ſit auctoritas ſuꝑioris ꝙͣ inferioris: poteſt tn̄ minor diſpēſarein ſtatutis ſuꝑioris eſt ſibi cōmiſſa ī neceſſitate vt ſitad vnū dicerelibet pt̄ diſpēſare in ieiunijs iniūctis abeiſdē et ex modica cauſa dumō ſit honeſta. ī ieiunijs ſtatutis ab eccleſia pn̄t maiores diſpēſare in neceſſitate. ſcꝫex cauſa rōn Membrum quartumOnſequēter querit̉. vtꝝ ieiuniū ſit p̄ceptūvel cōſiliū. p̄ceptū: videt̉ ſic Aug. de ꝯflictu vicioꝝ dīc. deꝰ ne comedēdiſurā excederet abſtinētiā īpetrauit. qd̓ aūt p̄ceptū eſt: abſtinētia ſiue ieiuniū ē p̄ceimꝑatū ē a dr̄duo ſūt genera pct̄i carnis. ſcꝫ luxuria guptū. Pret̓.la. cōtinētia a pct̄o carnis qd̓ ē luxuria ē p̄ceptū: ſil̓r ergo debet abſtinētia gule. ſcꝫ ieiuniū. Pret̓. omneopꝰ v̓tutis cadit ſub p̄cepto. ieiuniū ē hmōi: qꝛ ē opꝰ tꝑtie vel alteriꝰ v̓tutis. vt ſupͣ viſū ē: ⁊cͣ. Pret̓. om̄e ilcuiꝰ trāſgreſſio ī pct̄m mortale ē: opꝰ ē p̄cepti. ieiuniū ēhmōi: vt ſupͣ. Cōtra. nulla abſtinētia a licitis ē opp̄cepti. ſꝫ ſuꝑerogatōis. alit̓ eēt ſatiſfactoriū ẜꝫieiuniū ē hmōi: ⁊cͣ. Pret̉. nullū p̄ceptū ordīat ad ſe ſꝫad deū vel ꝓximū. ieiuniū ordīat ad ſe: ⁊cͣ. Pret̓. ie.iuniū eſt p̄ceptū prime tabule neqꝫ ſecūde. vt patꝫ intuenti: vt videt̉ eſt de numero p̄ceptoꝝ. Pret̓. pcepto ſemꝑ oībꝰ nccͣia erat obſeruātia. ſꝫ mēbra eccl̓ie habebāt̉ ſꝑ neceſſe ieiunare Math̓. ix. Nunꝗd poſſūt fillugere ꝙͣdiu ſpōſus ⁊cͣ. glo. qͦs genuit de eccl̓iij. luc̄. v. dr̄ ieiunare: ieiuniū ē p̄ceptū. nullꝰ vnꝙͣfuerit abſolutꝰ a debito ſeruādi p̄cepta. Reſpōſio.ē duplex genꝰ p̄cepti ſcꝫ nat̉e vt ē illud qd̓ ē ex inſtinctu