Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

quia preceptum eſt neceſſarium ſine quo non eſt ſalꝰ: ſineꝯſilio aūt pōt eſſe ſalus licꝫ vtile fit ad ſalutē: ſꝫ ieiuniū eſtin p̄cepto eccleſie. ꝑegrinatio v̓o voluntarie aſſumit̉ tanꝙͣ ꝯſilium. ſi non pōt quis ſimul ieiunare ꝑegrinari:debet potius p̄termittere ꝑegrinationē ꝙͣ ieiuniū: ettermittere ieiunium ꝓpter ꝑegrinationē. Pre. ſi fecit ꝗsiuramentū licitum. non pōt ſibi aliquid imponi vel precii qd̓ non ꝯpatiatur ſecum primū iuramentuꝫ. ſicut dicitſedā decretalis aduocatis. Sed aliquis ꝑueniens adꝑfectam etatem eſt obligatus licite ad ieiuniuꝫ p̄cepto eccieſie. ſi etiam p̄cipiat̉ ꝑegrinatio que non ꝯpatiat̉ ſecūieiunium: videt̉ non teneat̉ ꝑegrinari intermiſſo ieiunio ſed ieiunare Contra. ieiunia inſtituta ſunt propter afflictōnem etiā exteriorem: et magis affligit̉ peregre ꝓficiſcens ꝙͣ in quiete ieiunās: non oportet vt videt̉affligant ſe ieiunando. Rn̄. dicūt quidaꝫ ꝑegrinatioquedaꝫ abſoluit a ieiunio. diſtinguētes duplex eſt peregrinatio. Quedā eſt que fit ſine magno grauamīe corꝑippter adiutoriuꝫ vehiculi et alioꝝ neceſſarioꝝ. Un̄ corpio tantū debilitat̉ quin poſſit ſuſtinere ieiuniū. tales nondn̄t ſoluere ieiuniū ꝓpter ꝑegrinatōneꝫ. Eſt alia ꝑegrinatio magis affligens corpꝰ ꝓpter defectum neceſſariorū adviam. Et hoc pōt eſſe duplici de cauſa. aut ad amputādūoccaſionē pct̄i. vt qn̄ aliꝗs ꝓpter malā ſocietateꝫ in aliqͦ loco facile pōt cauere a peccato vel ꝓpter aliquā aliā cāꝫhoneſtā. et tūc ſacerdos pōt ſibi iniūgere ꝑegrinatōneꝫ etdiſpenſare cum eo de ieiunio: ſi cōmode non poſſit ieiunare. Non em̄ reꝗͥritur vt aliꝗs faciat quātumcūqꝫ poteſt: ſꝫꝙͣtumcūqꝫ pōt obſeruādo naturā in debito vigore. qꝛ eccleſia intendit vnā die ita affligere hoīem poſſit poſtea laborare. Si autē non eſt ꝑiculum in expectando. debet expectare vſqꝫ pꝰ tempus ieiunij. et tūc ꝯplere ꝑegrinationem. Scd̓m ſic dicentes. dd̓m ad primū licet ieiunium ſit in p̄cepto eccleſie: non tn̄ ita obligat qn̄ in neceſſitate poſſit aliter fieri: ſicut ſupͣdictum eſt. Et hoc patetrn̄ſio ad ſcd̓m. Aliter pōt dici ſanius. nulla afflictōneqꝫ ꝑegrinationis neqꝫ itineratōnis abſoluit a ieiunio īſtituto ab eccleſia: niſi diſpenſante neceſſitate. et auctoritate clauiū. que aūt neceſſitas reꝗͥratur in hoc caſu īfradicet̉. Ad illud qd̓ obijcit̉. maior eſt afflictō in ꝑegrinando itinerādo ꝙͣ ieiunando ⁊cͣ. pōt dici licet ita ſittn̄ hmōi afflictō eſt inſtituta ab eccl̓ia. ſicut afflictō ieiunij: vn̄ iſta ꝓpter illas eſt omittenda.Ayticulus terciusOnſequēter querit̉. ſi pueri neceſſe hn̄t ieiunare ieiunia eccl̓ie. ſic: videt̉. qꝛ qui magis ſine leſione pōt ieiunare magis tenet̉ ad ieiuniūSed puerplus pn̄t ieiunare ſine leſione ꝙͣ illi ſunt ꝑfecte etatis: quia in eis plus eſt de humido. et ita magis reſiſtent deſiccationi. habent etiā plus de calore temꝑato ita videt̉ magis poſſent digere multum de cibo ſimulſumpto: videt̉ pueri magis tenentur ieiunare ꝙͣ alij. Pre. Iohel̓. ij. dicit̉. Sct̄ificate ieiuniū. et poſtea cōgregate ꝑuulos et ſuggentes vbera: videt̉ pueri teneāturad ieiuniū. Pre. Ione. j. dicit̉. Iumenta homines boues et pecora non guſtent quicꝙͣ ⁊cͣ. multomagis pueridebent ieiunare. Pre. vt dicit mgr̄ in hiſto. ſuper li. nūeroꝝ vbi loquit̉ de ſeptem feſtis legalibꝰ. decima die menẜſeptēbris que dies ꝓpiciatōnis ſiue afflictōnis dicebat̉: ieiunabāt homines et iumenta et pueri ſeptēnes a veſperavſqꝫ ad veſperam: et ita vt prius. Contra. plus de nutrimento eſt neceſſariuꝫ ad duas oꝑationes nature ꝙͣ advnam tm̄: ſed pueri nutriunt̉ et augentur: ergo indigenplurimo nutrimento et pluſꝙͣ prouecti qui nutriunt̉ tm̄. ſꝫpropter debilitatem caloris in actu non poſſunt conuertere ſimul multum cibuꝫ: indigent multotiens comedere.multotiens aūt comedendo ieiunāt: non tenent̉ ieiunare. Pre. q̄reret̉ hic etas reputat̉ ydonea ad ieiunādum. Rn̄. pueri tenent̉ ad ieiunia eccl̓ie niſi forteinterpolate ieiunent: tales ſint virtꝰ in eis ſuppleat etatem. non em̄ poſſent ieiunare continue ſine magna leſioneꝑſone. Ad illud quod obijcit̉ primo. in pueris pluseſt de humido et de calore ⁊cͣ. pōt dici reuera pueri hn̄tminus de calore in actu ꝙͣ prouecti: licet habeant plus inpotentia. In pueris em̄ vſqꝫquo fuerit ꝑuentum ad periodum inualeſcentie virtus creſcit et inualeſcit quo peruēto quāto calori naturali immiſcet̉ plus de extraneo quodaddit̉ nutrimentū: eo efficit̉ virtus minor minꝰ pura.Un̄ in fine pōt vlteriꝰ augere additionē nutrimentilicet ꝯfortetur in ip̄a additōne. quia ꝯgregat̉ fortius adagendum in cibū: aptior eſt ſtatus ille ad ieiunandumſtatus puerilis in quo virtus intendit actui nutriendi etaugmentandi. Ad aliud dd̓m. verbum Iohelis ꝓpoſitum fuit in ſpeciali caſu. qn̄ ſcilꝫ in ſpeciali caſu magnatribulatio īminebat. vn̄ indictū eſt pueris ieiuniū vt ꝓuo.caret̉ deus ad miſcd̓iaꝫ. Ideo eſt trahendū generaliterin ꝯſeq̄ntiā: niſi forte ſil̓is caſus īmine̓t. hoc modo dd̓meſt ad terciuꝫ. Ad illud qd̓ querit̉. tꝑe obligant̉ hoīesad ieiuniū. dicūt quidā tp̄s augmenti ẜm ph̓m eſt vſqꝫad finē triū ſeptēnioꝝ vſqꝫ ad tp̄s illud non tenent̉ ieiunare neqꝫ imponendū eſt alicui ieiuniū. Aliter dicūt ꝗdaꝫtp̄s hmōi ē viceſimꝰ annꝰ. hmōi em̄ tp̄s eſt aptū milicie.in tali etate apti ſunt hoīes vt ꝓcedāt ad bella ẜm legesAlij dicūt in ꝗntodecimo anno obligant̉ hoīes ad ieiunium. qꝛ tꝑe iſto incipit libido inualeſcere ꝯtra quā eſt inſtitutum ieiuniū ad reprimendū motꝰ libidinoſos etcupiſcibiles. Neutrā opinionem reprobo. ſed tn̄ mediumeligendo dico ꝯcedo. tp̄s aptū ieiunio ē tp̄s. xviij. ā no. hoc em̄ eſt tp̄s ordinatū ab eccl̓ia ad intrandū religio. qd̓ p̄ueniri pōt ẜm eccl̓iaſticā inſtitutōeꝫ. Et ideoeſt tp̄s aptū ad pnīam ꝑagendā et ad ieiunandū. vn̄ ī etate. xviij. ānoꝝ hoīes ad qͣdrageſimale ieiuniū obligantur. Ad illud qd̓ dicit mgr̄ in hiſto. die ꝓpiciatōis ieiunabant pueri ſeptēnes. pōt dici hoc inſtitutū fuit in lege īrecordatōe ppl̓i ydolatrātis adorātis vitulū ꝯflatilē: miſericordie ſiue ꝓpiciatōis diuine in remiſſione offenſe. vnde in ſignum magnitudinis offenſe ꝙͣtum ad ppl̓m: ꝓpiciationis ꝙͣtum ad dn̄m: fuit inſtitutum quaſi om̄es affligerentur et etiā pueri.Articulus quartusOnſequēter querit̉. vtrū pauꝑes neceſſe hn̄t ieiunare ieiunia ſtatuta ab eccl̓ia. ſic: videt̉hoc ad p̄cepta eccl̓ie om̄es tenent̉ niſi aliquiſpāliter excipiant̉. ſꝫ ieiuniū eſt in p̄cepto eccl̓ie a excipiunt̉ pauꝑes. ſupponat̉: tenent̉ ieiunare. ideꝫ vidr̄ deꝯſe. di. v. qͣdrageſima. vbi dr̄. Quadrageſima ſūma obſeruatōne ē obſeruāda vt ieiunia ī ea p̄ter dies dn̄icos quiabſtinentia ſubtracti ſunt: niſi quē infirmitas impedieritnll̓atenꝰ abſoluāt̉. ecce iuxͣ ſnīaꝫ decreti nullatenꝰ ſoluēduꝫ ē ieiuniū qͣdrageſimale niſi ꝯpellat infirmitas. pauperes tenent̉ ieiunare. Contͣ. afflictio non ē addenda afflicto. ſꝫ pauꝑes ſua pauꝑtate ſatis afflicti ſūt: eis eſtaddenda afflictio ieiunij. Pre. pauꝑes pn̄t aliqn̄ habere totū ſimul qd̓ eis ſufficit ad ſuſtentandū nat̉am. ſꝫ diuerſis horis diuerſa eis dant̉: non videt̉ teneant̉ tm̄ſemel comedere in die. igit̉ tenent̉ ieiunare. Rn̄.ſicut hr̄ ab Aug. dr̄ia ē inter pauꝑem egenū. Egenꝰ em̄eſt ille qui indiget petere ab alijs manet in domo ſuaſed circuit domos aliorum. et tales aut habent determīatam aliquam annonā ſufficientem que dat̉ ab aliquibusꝑſonis. et ſi hoc tenent̉ ieiunare. aut habent aliꝗd certum et determinatū. ſed quotidie viuunt de eo qd̓ mendicant: et tales vt eſtimo tenent̉. quia non dat̉ eis totuꝫſimul. et ꝗa vna die abundant: altera nihil habent. Pauperes v̓o ſunt ex toto ſibi ſufficiunt. tn̄ mēdicant:ſꝫ manent in domibꝰ ſuis. tales non excuſant̉ a ieiunio Ad illud qd̓ obr̄. debet ſolui niſi infirmitate impediente vt habet̉ ex decreto. pōt dici cointelligendū ē velaliqͣ alia rōnabili. vt habet̉ ex alio d̓creto. vl̓ niſi cogamagna neceſſitas hꝫ legem de conſe. diſ. j. alij ſic̄ no