Queſtioeſſio. ieiuniū ſaltē indictuꝫ eſt hmōi: gͦoppoſitū eſt ti⁊c. ¶ Pre. moo nccͣia ē medicina. ieiuniū eſt q̄daꝫ morbi medicina ſigͦ eſt nccͣiū. ¶ Contͣ. videt̉ ꝙ eſt volūtatis nō eſt nccītatis. ſicut hr̄ a bern̄. in libro de p̄cepto etdiſciplina. Oeſſariū aut ē ſtabile: aut īmobile: autincōmutabiimū eſt qd̓ pōt mutari a p̄latis. ſecunduꝫqd̓ a deo: terciū qd̓ an.ieiuniū ſtatutum ab eccīa nullum hoꝝ videt̉. qꝛ cum poſſit mutari ab hoīe: cōſtat ꝙ nōeſt incōmutabile nec īmobile nec ſtabile: qꝛ ꝑ ſe pōt quilibet illud frangere in neceſſitate ſine diſpenſatōe ſuꝑiorisq̄ nccͣio reꝗͥritur in relaxatōne ſtabilis: gͦ ⁊cͣ. ¶ Pre. cū ieiuniū recipiat diſpenſatōeꝫ ab ep̄is. ⁊ etiā a minoribꝰ ſacerdotibꝰ. ſupponat̉ hoc ad pn̄s: nō videt̉ ꝙ ſit opꝰ neceſſitatis. ¶ Rn̄. ꝙ ieiuniū eſt opꝰ neceſſitatis. hoc dico de ieiunio inſtituto ab eccl̓ia: ſꝫ intelligendum eſt ꝙ multiplexnccitas ſiue multiplex oppoſitio nccītatis. vna eſt nccītascuiꝰ principiū ſiue cauſa eſt volūtas. Alia eſt cuiꝰ pͥncipiūſiue cauſa eſt lex ſiue inſtinctꝰ nature. vtpote ꝙ dictat naturale iudicatoriuꝫ. et hec eſt duplex. qꝛ aut rōne dignitatis dictantis ſiue p̄cipientis: aut rōne dignitatis eiꝰ qd̓ dictatū eſt. ſiue eiꝰ qd̓ p̄ceptū eſt: et hec ſunt tria membra ſiue tres dr̄ie quas ponit Bern̄. primū vocat neceſſariū ſtabile. ſcd̓m neceſſariū īmobile. terciū neceſſariū incōmutabile. Primū neceſſariū ſtabile recipit diſpenſatōeꝫ ab homine. Secundū neceſſariū īmobile recipit diſpenſatōeꝫ adeo. Terciū ſcꝫ neceſſariū incōmutabile nō recipit diſpenſationē neqꝫ ab homine neqꝫ a deo. Ieiuniuꝫ gͦ reducit̉ adneceſſariū ſtabile: ſed neceſſariū ſtabile pōt ꝯtingere duobus modis. vel quia ꝓcedit a ꝓpria voluntate et exp̄ſſa: ſic̄accidit in religioſis. ꝗ vluntarie efficiūt ſibi neceſſaria ꝓpria et exp̄ſſa voluntate .ſ. per votū. vel qꝛ efficiunt̉ neceſſaria voluntate implicita. ⁊ nō exp̄ſſa: ſicut efficiunt̉ in baptiſmo. Statuta em̄ eccl̓ie fiūt neceſſaria recipientibꝰ facramentū baptiſmi: qꝛ tūc efficit̉ membrū eccl̓ie ⁊ ſubijcitſe ordinatōni et ſtatutis eccl̓ie obſeruandis. et fiūt illa nōceſſaria q̄ ante erāt volūtaria. ¶ Ad illud gͦ qd̓ obijcit̉. ꝗanō videt̉ opus nccitatis. qꝛ pōt infringi in nccītate ſiue diſpenſatōne ſuꝑioris ⁊cͣ. pōt dici ꝙ duplex eſt diſpenſatio.ſpālis: et generalis. Specialis q̄ ſpāliter fit a p̄lato eccleſie. Generalis q̄ generaliter ꝑmittit̉ ab eccleſia ī caſu neceſſitatis. Uerbū gͦ Bern̄. ꝙ neceſſariū ſtabile indiget diſpenſatōne ſi debeat diſſolui. non intelligit̉ tm̄ de prīo mōIdt jtatlima.diſpenſatōnis: ſed de ſcd̓o īmo potius de vtroqꝫ. Similit̓ſi obijciat̉ neceſſariū ſtabile fit a ꝓpria volūtate ẜm bern̄.et ieiunium ſtatutuꝫ ab eccleſia non eſt huiuſmodi: poteſtdici. ꝙ non eſſe aꝓpria voluntate dicit̉ dupliciter. ſcꝫ ī ſpeciali et in generali vt tactum eſt. Un̄ ieiuniū ſtatutum abeccleſia ⁊ ſi non ſit a voluntate ieiunātis in ſpeciali: eſt tn̄in generali. Pre. in caſu neceſſitatis non eſt ieiuniū preceptum. vnde in tali caſu non indiget diſpenſatōne. et etiaꝫvt aſſerunt quidaꝫ generalis diſpenſatio conceſſa eſt ī canone. et ibi exprimitur ꝙ nullus faciat ſic vel ſic niſi in articulo neceſſitatis. ¶ Ad aliud ptꝫ rn̄ſio. quia vt habet̉ aBern̄. in illis q̄ ſunt neceſſitatis primo modo pōt fieri: etfit diſpenſatio.Nembrum ſecundūOnſequenter querit̉ de neceſſitate ieiunandi ꝙͣtum ad ꝑſonas. Querit̉ gͦ primo ſi iuſtineceſſe habent ieiunare. Scd̓o ſi peregrini.¶ Tercio ſi pueri. Quarto ſi pauꝑes. Quītoſi laboratores ꝓ victualibꝰ.Articulus primusD primū. ꝙ iuſti hn̄t neceſſe ieiunare videt̉ ſicteri lege om̄s tenebant̉ ad ieiuniū. ſicut dicit̉ inNoua lex eſt maioris ꝑfectōnis ꝙͣ vetꝰ: ſꝫ in veLeui. xxiij. Omīs aīa q̄ afflicta non fuerit ⁊cͣ. gͦ ⁊ in nouatam iuſti ꝙͣ alij tenent̉ ieiunare. ¶ Pret̉. ſicut dr̄ Luce. xij.tū eſt. multū queret̉ ab eo: ſꝫ plꝰ datū ē iuſtoꝙ alijs: gͦ plus exigitur ab eo debitum ieiunandi ⁊ alioꝝ.Cij.um non ſolum inſtitutūPre. ieiuibonorum q̄yͣ ab alijs.eſt ad ſatiſfaciendum.ſed etiam ad impetranduꝫ aliquida deo: ſed iuſti magis cōgrue poſſunt aliꝗd impetrare q̄alij: gͦ ipſi magis debent ſeu tenent̉ ieiunare ꝙͣ alij. ¶ Preiuſticia alicuiꝰ non excludit eum ab obedientia eccl̓ie. quiſubſit ſtatutis ſcꝫ ordinatoꝝ ſicut et alij. Sed ieiuniū ſtatutum eſt ab eccleſia vniuerſali: gͦ iuſti nō excuſant̉ a ieiunio. gͦ iuſti neceſſe habent ieiunare ſicut ⁊ alij. ¶ Contͣ. jͣ.Timoth̓. jͣ. Iuſto nō eſt lex poſita: gͦ iuſtus nulla neceſſiligantur alij ad ieiunātate legis artat̉: gͦ neceſſitate illa qͣdum nō ſunt iuſti ligati. ¶ Pre. 100cundior eſt ſpūalis preſentia ſponſi ꝙͣ corporalis. Sed in p̄ſentia corporali nonꝯpetebat ieiunium. quia ſicut dr̄ Math̓. ix. Filij nuptiaꝝquanto tꝑe hn̄t ſecium ſponſum non pn̄t ieiunare ⁊cͣ. Cuꝫigitur iuſti habent ſpūalem preſentia ſponſi: videt̉ ꝙ nonteneant̉ ieiunare. ¶ Pre. qui non eſt debitor pene pro peccatis. non eſt debitor ſatiſfactōnis. ieiunium autem ē quedam ſatiſfactio ꝓ peccatis: gͦ iuſti ꝗ non ſunt debitores pene ꝓ pct̄is ⁊ maxime innocetes nō tenent̉ ieiunare ¶ Rn̄.ꝙ tam iuſti ꝙͣ iniuſti regulariter tenent̉ ad ieiunia ſtatutaab eccleſia. in aliqͦ aūt caſu neceſſitatis non tenent̉. Underōnes ꝓ iſta ꝑte poſite ꝯcedende ſunt. Illa tn̄ cui multumdatum eſt ⁊cͣ. ſophiſtica eſt. et illi poſſunt ſic rn̄deri cū dr̄.Cui multum datum eſt ⁊cͣ. intellectus verbi eſt talis. cuimultū datur alicuius muneris: multū exigit̉ ab eo de vſumuneris: et cui plus ⁊ cui copioſius datur de bono ſcientie: plus exigetur ab eo de vſu eius hoc patet ex textu precedenti ꝗ eſt. Seruus qui cognouit voluntatē dn̄i ſui et n̄ſe p̄parauit et non fecit ẜm voluntatē eius: plagis vapulabit multis. Glo. merito malus plus cognoſcens bapulatgnoſcens minus vapulat: quia illi plus illi minꝰ cōimeſt. et ab om̄i cui plus ꝯmittit̉ plus exigitur. Hecglo. Ex hoc nō ſeꝗtur cui multū dat̉ de gr̄a vt iuſto: ml̓tūexigatur ab eo de ſatiſfactōe pct̄i. ¶ Ad illud qd̓ prīo obijcitur in ꝯtrariū ꝑ illud. j. Timoth̓ .j. iuſto nō ē lex poſita⁊cͣ. pōt dici ꝙ verbū apl̓i intelligit̉ ſic. ꝙ iuſto non eſt lexpoſita .i. data pro iuſto vt ꝑ illam iuſtificet̉: vel vt ꝑ illamvoluntas peccandi in iuſto coherceatur: vel vt illa qͣſi reus puniretur: vel vt ab illa quaſi pedagogo ꝓduceret̉. heexpoſitōnes habent̉ ꝑ glo. Ex iſtis non ſequit̉ ꝙ iuſtꝰ nonſit ſubditus legi ſiue ꝙ ſit exemptus a ſtatutis eccl̓ie propter qd̓ non tenet̉ ieiunare ẜm ſtatuta eccl̓ie. ¶ Ad illudqd̓ ſeꝗtur. ꝙ iocūdior eſt ſpūalis p̄ſentia ſponſi ⁊cͣ. poteſtdici ꝙ duplex eſt ieiunium. ſcilꝫ meroris et exultationis.Filios aūt nuptiaꝝ non decuit ieiunare ieiunio meroris.dum ſponſus erat cū illis preſentia corporali que illis fuit non modica cauſa leticie et exultatōnis. Sed ad hͦ nonſequitur ꝙ iuſti qui propria reputatōne peccatores reputandi ſunt. et ſui accuſatores: iuſtus enim prius eſt accuſator ſui Prouerb̓. xviij. et etiam ẜm veritatem pro preteritis offenſis pene debitores vt in pluribus debeant a ieiunio meroris ſecludi. Pre. plures ſunt cauſe quare ieiunium meroris inſtitutum eſt que etiam iuſtis conueniuntpropter quas expedit ꝙ ī ieiunio meroris exercitent̉. necſequitur. iuſti gaudent preſentia ſpirituali: ergo nō tenentur ieiunare ieiunio meroris. quia ieiunium meroris reddit ſic ieiunantes aptos ieiunio exultationis. ¶ Ad illudquod obijcitur. ꝙ iuſtus ratione innocētie non eſt debitorſatiſfactōnis ⁊cͣ. pōt dici ꝙ etiam hoc ſuppoſito: adhuc expedit ꝙ ieiunet. qꝛ ieiuniū nō ſolū eſt inſtitutū ad ſatiſfaciendū: ſꝫ ad radiceꝫ pct̄i āputandū: ⁊ ad meritū augmentandū: ⁊ gr̄aꝫ ampliorē impetrādā. ¶ Ad illud qd̓ obr̄. ꝙieiuniū nō eſt ncc̄itatis ⁊cͣ. pōt dici ꝙ licet ieiuniū non ſitneceſſitatis abſolute. ita ꝙ ſine eo poſſit eſſe ſalus: tn̄ ē neceſſariū ad illa q̄ expediūt ad ſalutem. vt patet ꝯſideratishis ad que valetArticulus ſecundusOnſeq̄nter querit̉. ſi ꝑegrini nccͣio habēt ieiunare. Ꝙ ſic: videt̉. qꝛ ſi p̄ceptū ⁊ ꝯſilium nō cō¶patiunt̉ ſeeptū ē p̄ponendū ꝯſili