Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queritur ergo vtrū .§. j.ad hoc ieiuniū ſit ſatiſfactoriū ſufficit fiat in caritatevel reꝗritur fiat ex caritate. aūt fiat in caritate videtur ſufficere: ꝗa om̄e v̓tutis formate opꝰ eſt meritoriū: et ſiſit penale aptum eſt ad ſatiſfaciendū. ad hoc opus ſitſatiſfactoriū: ſufficit ſit opꝰ v̓tutis informate penale.tale eſt ieiuniū factū in caritate: ⁊cͣ. Pre. ieiuniū ē opꝰtꝑantie vel obedientie vel iuſticie vel alicuiꝰ alteriꝰ v̓tutisvt ex dictis pꝫ. ſi exercet̉ in caritate meritoriū eſt. inqͣtū tale hꝫ efficaciā merendi: multo fortiꝰ ſatiſfaciendi: cummaius ſit mereri regnū ꝙͣ ſatiſfacere de pena. Pre. ioh̓.xv. Qui manet in me ego in eo: hic fert fructuꝫ multumSed in deo manemꝰ caritateꝫ: qꝛ deꝰ caritas eſt: manet in caritate in deo manet ⁊cͣ. j. Ioh̓. iiij. exiſtentia incaritate multuꝫ ꝓficit homini fructificat: ita vt ſupra. Cōtra. eſt p̄ceptū cuiꝰ opus ſiue actꝰ eſt meritoriū viteſꝫ p̄ceptū cuiꝰ opus ſiue actꝰ eſt ſatiſfactoriū pene illud qd̓eſt meritoriū vite vt eſt honorare ꝑentes. ſiue ꝓpinqͦs diligere. ad hoc qd̓ ſit meritoriū vite: ſufficit exerceat incaritate: ſed fiat ex caritate. diligere em̄ ꝓpinqͦs honorare ꝑentes ſi fiant ex inſtinctu nature merent̉ vitam.Un̄ greg. ſuꝑ illud Ioh̓. xv. in omel̓. hoc ē p̄ceptū meū vtdiligatis inuiceꝫ ⁊cͣ. Sūt nōnulli diligūt ꝓximos: ſedaffectū cognatōnis carnis. quibꝰ tn̄ in hac dilectōne ſaceloquia ꝯtradicunt. ſꝫ aliud eſt qd̓ ſponte impendit̉ture: aliud qd̓ p̄ceptis dn̄icis ex caritate debet̉ obedientieHi nimirū et ꝓximū diligūt: tn̄ illa ſublimia dilectiōisp̄mia aſſequunt̉: qꝛ amorē ſuū ſpūaliter ſꝫ carnalit̓impendūt. A ſil̓i videt̉ ſi aliqd̓ fiat in caritate ex caritate: eſt ſatiſfactoriū pene: debitū pene fortiꝰ adhereat ꝙͣ dignitas vite. Pre. corꝑalis medicina niſi mota ſit a corꝑali calore naturali ſanat: a ſimili nec ſpiritualis ſanat niſi mota ſit a calore ſpūali .ſ. caritate eſtſpūalis calor anime. ſꝫ ieiuniū eſt medicina qua ſananturpeſtes anime: ad hoc ſanat .i. ſatiſfaciat oportꝫ moueatur a caritate ſufficit fiat in caritate. Prete.nullū pct̄m veniale ē ſatiſfactoriū. ſꝫ ieiuniuꝫ factuꝫ in caritate ꝓpter vanā gloriā veniale eſt. hmōi ieiuniū factuꝫin caritate illud ꝯmittat̉ pct̄m veniale non eſt ſatiſfactoriū: īmo reꝗͥritur ſit factum ex caritate. Rn̄. adhoc ieiuniū ſit ſatiſfactorium ſufficit fiat in caritate.nec requirit̉ ieiunꝰ moueatur actuali affectu caritatis.Ad cuiꝰ euidentiā notanduꝫ. in penitentia ſunt tria neceſſaria .ſ. ꝯtritio: ꝯfeſſio: et ſatiſfactio. Contritio debetex caritate ad hoc ſit efficax. quia ſicut culpa oritur exactuali motu libidinis ſiue auerſione a ſummo bono: ſic deletio culpe ſit in ꝯtritōe fit exiſtēte actuali motu caritatis: ſatiſfactio etiā debet eſſe in caritate ad hoc ſit efficax. Sicut eniꝫ peccator meret̉ ſubiacere pene ex nimiavnione cum creatura: ſic ſatiſfactio meret̉ remiſſionempene debet eſſe in vnione cum creatore. Confeſſio vere ſinon fiat in caritate valet. ꝯfeſſio em̄ eſt actꝰ hominis exterioris: et fit homini ꝓprie: ꝓpter qd̓ illi ſufficit opꝰ exteriꝰPre. ꝯtritio refert̉ ad deletionē culpe ſatiſfactio ad remiſſionē pene hec aūt fiūt gr̄am. ꝓpter qd̓ oportet hec fiqriferisͣīfeſſio ſit gr̄a innoteſcendi ſiue manifeſtandiris. hoc aūt bn̄ pōt fieri ſine caritate vel gr̄a.pōt dici ieiuniū pōt eſſe efficax ſi fiat in caritate: lꝫfiat ex caritate. qualiter tamē explanabit̉ in ꝓbleumate. Ad illud qd̓ obijcit̉. ad hoc opus virtutis ſit meritorium vite: oportet fiat ex caritate ⁊cͣ. pōt dici eſtverum. īmo omne opus v̓tutis informata caritate vel gratia eſt meritorium vite aliter. vnde actus honoratio.nis ꝑentum ſi veniat tm̄ ex inſtinctu nature: eſt meritorius vite. etiā ſi fiat in caritate. qꝛ opus inꝙͣtum tale .ſ. ſolo inſtinctu nature ꝓductū ineſſe: eſt informatū gratiaUn̄ qui habet caritatem et gratiam eſt dignus vitā eterna. et hoc eſt ꝓpter informatōem ſubiecti gratie vel caritatis: non tn̄ opus quod fit ab illo ſolo inſtinctu nature ē illi meritorium vite eterne. Ad illud qd̓ obijcit̉ de corꝑalimedicina. non ſanat niſi mota calore naturali ⁊cͣ. dicēdum calor ſpūalis eſt amor. Hic aūt eſt duplex. ſcꝫ proprie dictus: et coīter. amor em̄ ꝓprie dictus eſt caritas:muniter ſic om̄is virtus eſt amor. ita em̄ dicit Aug. oīsvirtus eſt ſummꝰ amor dei: vnde fides eſt amor prime veritatis. Spes eſt amor ſumme maieſtatis: caritas eſt amorſumme bonitatis. Cardinales etiā diffinit per amorem.hic eſt duplex calor ſpūalis in anima eſt: ſicut duplex calor naturalis in corꝑe noſtro .ſ. calor eſſentialis ſcꝫ cordis p̄ter hunc eſt calor in ſingulis membris. Ꝙͣuis medicina que eſt ieiuniū moueat̉ actualiter a calore qui eſtcaritas: pōt tamen moueri a calore eſt alia virtus. vt atemꝑantia: vel iuſticia informata caritate. Uel dicenduꝫ prima eſt vera de corꝑali medicina interiori de exteriori: ita etiam eſt ſpūalis medicina duplex. interior ſcilꝫmotus ꝯtritionis: et exterior ſcꝫ opus ſatiſfactionis. Ꝙͣͣuis ergo oporteat vt dictum eſt. ꝯtritionis motus ſit excaritate: non tn̄ oportet ſatiſfactōnis opus ſit ex caritate: ſed ſufficit ſit in caritate. Ad illud qd̓ vltimo obijcitur de veniali. dicendū om̄e opus in caritate ē ſatiſfactorium. Unde hec p̄poſitio in: poteſt dicere ꝯcomitantiam: vel cauſam formalē. primo modo eſt neceſſe ſatiſfactoriuꝫ eſt qd̓ fit in caritate: ſcd̓o modo oportet: ſi tamen quantū eſt de genere oꝑis ſit ſatiſfactoriū. in eodeꝫactu rōne differenti eſt pct̄m veniale et opus meritoriumvel ſatiſfactoriū. etiā vtpote pͥncipalis ꝓcedit actꝰ a voluntate informata a caritate. et ille actus eſt actus virtutis. vel de genere oꝑis ſatiſfactorij: nihilominus pōt ſe etiam immiſcere occaſionaliter aliqͣ vana gloria. vel aliquidhmōi rōne cuiꝰ eſt ibi pct̄m veniale. vt pōt eſſe in p̄dicatione in carnis mortificatōne. ſed eſt meritorium ſatiſfactoriū fit ex caritate formal̓r. aūt ibi ē veniale: hoc fitin caritate ꝯcomitatiue formaliter.Cōſequenter queri­ .§. ij.tur de modo exiſtendi caritatis cooꝑantis ad ſatiſfactōeꝫieiunij. Querit̉ vtrū ad hoc ieiuniū ſit ſatiſfactoriumrequirat̉ fiat in vel ex caritate in actu vel habitu. videt̉ ſic: qꝛ Salomon meruit dormiendo. vt videt̉ velle aug.xij. ſuꝑ Gen̄. ad lr̄am dicens ſic. ꝓpter anime affectionembonā que deſiderio mundata meliore multas interficit cupiditates que ad naturalem carnis motum non ꝑtinent.que caſti vigilantes cohibent refrenant: dormientes aūtideo non poſſunt. quia non habent in pt̄ate que moueat̉exp̄ſſio carnalis imaginatōis que diſcerni poſſit a corpore: ꝓpter illam ergo affectōneꝫ aīe bonā. etiā in ſomnisquedā eius merita clarent. verā etiā dormiens ſalomon ſapientiā p̄poſuit om̄ibꝰ rebꝰ: eamqꝫ neglectis ceteris eſtcatus a deo: ſicut ſcpͥtura teſtat̉. ſed ꝯſtat ſalomon dormiens caritatē habuit in habitu. in ea actu mouebatur. ex videt̉ caritas in habitu ſufficiat ad hoc ieiuniū ſit meritoriū vel ſatiſfactoriuꝫ. Pre. idem videt̉ perhoc in miniſterio ſacr̄oꝝ vt in baptiſmate ſufficit intertio generalis: volūtas habitualis in baptiſmo. Similiter in ꝯficiente corpus xp̄i ſufficit intentio generalis: voluntas habitualis. qd̓ pꝫ hoc ſi quis vellet poſtularet baptiſmū pꝰ ſtatim caderet in furiam. vel in letargiāſi in furia ille baptizaretur: licet in eo non eſſet voluntasactu. ſed tm̄ habitualis: aſſequeretur efficaciam baptiſmSimiliter videt̉ in actibus virtutum meritorijs vel ſatiſfactorijs. ſufficit habitualis caritas: et non requirituractualis. Pre. caritas habitualis ſufficit ad ſaluteꝫ. vpatet. ſi aliquis decederet exiſtens in caritate dormiendo.ꝯſtat ſaluaret̉. Pre. certius verius imponit nomenhabitꝰ ꝙͣ actꝰ. Un̄ verius certiꝰ dicit̉ bonꝰ ꝗs ex bonitatehabituali ꝙͣ actuali. Actualis em̄ bonitas denoīat aliqd̓ bonū ſimpl̓r: ſꝫ bonuꝫ vt nat̉e. habitualis denoīat bonum ſimpl̓r. Sil̓r videt̉ in actibus virtutū certiꝰ verius dd̓m eſt ſatiſfactoriꝰ vel meritorius ex habitu ꝙͣ ex actu ita ieiuniū eſt magis ſatiſfactoriū ex habituali caritateꝙͣ ex actuali. Contra. nullꝰ hn̄s vſum liberi arbitrij