Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioſatiſfacere ieiunant in affectu peccādi ⁊cͣ. pōt dici mediū eſt inter ieiunare in affectu peccādi: et ex anectu caritatis. vn̄ ſetur. non ieiunat ex affectu caritatis: ieiunat ex vl̓ in affecpeccandi. qꝛ qn̄mouet̉ ꝗs ſolūmodoad ieiuniū vt penbitā euadat: ex caritate neqꝫ ex illud qd̓ obr̄ieiuniū inſtitutū eſtaffectu pecoad vt penitēaciā aūt ſatiſfaciēdi hꝫꝗs vbi aōt dici. ieiiliū inſtitutū eſtvt ieiunā dojs in foro eccīe. hāc efficaciaꝫ ſaniū. licet ietiſfaciennet̉ ex caritate. vicꝫ īiunat. naꝫ vt tactū eſt: iſta ſe hn̄t ꝯſeq̄nter:ieiunare ex caritate ieiunare affectu peccandi. Und̓ ſeꝗtur. iſte ieiunat ex caritate: affectu peccandi Ad illud qd̓ obr̄. ieiuniū eſt debituꝫ ⁊cͣ. pōt dici. lꝫdebitū ſolui debeat debito ꝯuenienti: tn̄ ſeꝗtur exhoc om̄i debito ꝯuenienti. qn̄ em̄ aliꝗs ſoluit ſummam pecunie debitā: licet ſoluat etiā ꝯueniētiſſimoquo dꝫ vel pōt: nihilominꝰ ſolutio reputat̉. Prete. ieiuniūeſt debitū. qꝛ inſtitutū ſiue p̄ceptū. obligat ad executōeꝫactꝰ: aūt ad modū executiōis. Ad illud qd̓ obijcit̉.duo ſunt motiua ad executōeꝫ p̄cepti .ſ. timor et amor ⁊cͣ.pōt dici hec eſt falſa. adimplet p̄ceptū ex timore adimplet eo quo dꝫ. qꝛ qn̄ dat̉ p̄ceptū abſolute ſiue ſimpliciter de p̄cepto adimplēdo exp̄ſſo. ſiue adimpleatur ex timore vel ex amore ſimpl̓r adimpletur. Licꝫ nonpotiſſimo ſiue vtiliſſimo illi implet. lꝫ coacta ẜuicia deo placent: tn̄ ſufficiēti in cāu. quidā aūt deo ſeruiunt multa bona faciūt ex timore. ſic oꝑando placēt d̓o quodāmodo d̓o appropinquāt diſponūt ſe ad ſtatū meliorē: licet placent ad obtinendū p̄miū remuneratōnisvite eterne. Ad illud Iac̄. ij. Qui offendit in vno ⁊cͣ. pt̄dici. dr̄ in oībꝰ offende̓ qꝛ ſit oīm trāſgreſſor. puniendus oībus ſeu debitor pene oībus: ſꝫ hoc dr̄ ꝙͣtuꝫ adpriuatōeꝫ meriti. p̄cepta em̄ hn̄t ꝯnexionē rōne meriti vitatōnis pene: ſꝫ ſub̓am operū. Eccͣi. ix. Qui ī vno peccauit multa bona ꝑdet. vicia em̄ hn̄t ꝯnexioneꝫ in priuation: qꝛ aīam pͥuant caritate vita eterna. Uirtutes auteꝫhn̄t colligantiā non ꝙͣtum ad actus eoꝝ. ſed ꝙͣtum adtiam et caritatem: et ꝓpter hoc dicitur. Qui in vno offenderit factus eſt omniū reus. ſcilicet dignus priuatōe omnium bonoꝝ gratuitorū: ac ſi eſſet tranſgreſſor omnium. Ad illud quod obijcit̉. ieiunium ſit opus virtutis etincludit finem ⁊cͣ. pōt dici ieiunij finis eſt honorare deumſꝫ non ꝯplete honoratur deus niſi ſola caritate. tamen large dicitur honorari in actibꝰ virtutum informiū: vt obedientie iuſticie informis. ita et ieiunare factum in caritate honorat deum quodāmodo. et eſt honor dei: ſedfectus. et ad talem tenetur non ad aliū qui eſt in peccatomortali. nec tranſgredit̉ etiam ſi ex caritate faciat: ꝗaieiuniū vel alius actus virtutis dupliciter poteſt accipi.vel ꝙͣtum ad obligationem qd̓ poteſt fieri etiam in mortali: vel ꝙͣtum ad meritum. ſcꝫ vt habeat ad qd̓ ordinatumeſt p̄ceptum et illud non aſſequitur niſi ex vel in caritatefiat. Ad illud Math̓. vj. Nemo pōt duobus dominisſeruire ⁊cͣ. pōt dici. ſenſus eſt quicꝗd facis. vel exiſtensin caritate facis: vel ī peccato facis. Un̄ in illa glo. Quicquid facis vel ex amore dei facis ⁊cͣ. hec p̄poſitio ex: dicit radicem facti: ſed potiꝰ eſt nota exiſtentis in facto. Siaūt diceret radicē tūc venialia et indifferentia fierent velex caritate vel ex ſeruitio dyaboli. Ad illud quod queritur. quare non dicit̉. obedire qui obedit ex timore ⁊cͣ.pōt dici. hoc eſt: quia obedientia reſpicit actum exteriorem: ſatiſfactio factum. Uel aliter poteſt dici. ſicut quinon obedit vt debet dicitur non obediere: eo non habetfructum obedientie: ſic non dicitur ſatiſfacere qui efficaciter ſatiſfacit: licet obediendo in actu non ſit tranſgreſſor qui opus ſatiſfactorium non facit ex caritate: ꝙͣuis interp̄tatiue dicat̉ non facere rōne p̄dicta..CI.Articulus ſecundusOOnſeq̄nter querit̉. ſi tenet̉ ꝗs ieiunare in caritate. ſic: videt̉ hoc ita ieiunādū ē ieiuniū ſit fructuoſuꝫ. ſꝫ hoc ē niſi fiat in caritate. vt em̄ dicit Greg. in quadā omel̓. Non hꝫ aliquid viriditatis ramꝰ boni oꝑis: ſi manet in radice caritatis. Pre. ad iſtud tenet̉ cuiꝰ oppoſitū eſt trāſgreſſio. ſꝫ quieiunat in caritate tranſgreſſor ē: oēs tenent̉ ieiunare in caritate. Pre. Gen̄. iiij. ẜm aliā lr̄aꝫ. Si recte offeras et ſi recte diidas peccaſti. ſed ieiunat et in caritate recte offert ieiunando: qꝛ offert ieiunium ſuū deoiuidit: qꝛ dat ſeip̄m deo. Un̄ dat deoeccl̓ie. ſꝫ recteꝑtem deteriorē: ita peccat. Pre. ē in caritate teneturieiunare in caritate. qꝛ tenet̉ ꝯſeruare ſe in ſuo ſtatu.nullꝰ reportet emolimētū de malicia ſua: ſil̓r dꝫ ē in peccato. ita iuſtꝰ iniuſtꝰ dꝫ ieiunare in caritate. Contraſi aliꝗs homo tenet̉ ieiunare in caritate. ꝗcunqꝫ ieiunatin pctō mortali peccat mortal̓r. qd̓ falſum ē: et primum. Pret̉. nullꝰ ꝯfitens in pct̄o mortali peccat. ſil̓r nullus īmortali ꝯfitendo peccat ieiunādo. Ieiunās aūt in caritate ieiunat ī mortali: nullꝰ ieiunās ī caritate peccat tenet̉ ieiunare in caritate. Pre nullꝰ peccat p̄parādo ſe ad gr̄am. ieiunās in mortali ſiue in caritate exiſtendo eſt hmōi: peccat. ſed nullꝰ tenet̉ face̓ illud cuiꝰppoſitū ſibi eſt pctm̄: nullꝰ tenet̉ ieiunare in caritate Rn̄. tenet̉ ieiunare neqꝫ in caritate neqꝫ ex caritate. Un̄ ieiunādo in caritate neqꝫ ex caritate trāſgreditur ſic ieiunando. qꝛ inſtitutō ſiue iniūctō ieiunij adactū obligat ad moduꝫ. maxīe ad talē. Ad illudqd̓ obijcit̉. dꝫ ita ieiunare ieiuniū ſuū ſit fructuoſumpōt dici debꝫ .i. expedit. Sꝫ dꝫ ꝓut debꝫ importat neceſſitateꝫ ita tranſgrediat̉ niſi ſic ieiunet: eſt verum Ad illud qd̓ obijcit̉. illud tenet̉ cuiꝰ oppoſitū ē trāſgreſſio ⁊cͣ. pōt dici ieiunās in caritate tranſgreditur ieiunando ſic. Un̄ rōne ieiunij non eſt iudicandꝰ tranſgreſſor: ſꝫ rōne caſus a caritate ē trāſgreſſor. qꝛ caſꝰ a caritate ꝓpter quem non ieiunat in caritate: inducit tranſgreſionem. Ad illud qd̓ obijcit̉. ſi recte offeras recte diuidas ⁊cͣ. pōt dici verbū ꝓpoſitum nihil facit ad ꝓpoſitūẜm expoſitōem bt̄i Greg. dicit. oblata recte diuidere eſtbona ſtudia ſollicite penſare. qd̓ agere diſſimulat: et recte offerens peccat. ſepe etem̄ quod bono ſtudio agimꝰdiſcernere caute negligimꝰ: quo iudicet̉ fine neſcimus fit reatus crimīs qd̓ putat̉ cauſa v̓tutis. ẜm Greg.diuidere .i. diſcernere: ſed negligentia diſcretōnis bonorum ſtudioꝝ eſt pct̄i. ex hoc non ſequit̉. debemꝰ ieiunare ex vel in caritate. Hiero. exponit ſic. Iudei recteofferebant ẜm legem ſuam. ſed quia non diſtinxerunt nouum teſtamentum a veteri: peccauerūt. Scd̓m auteꝫobijcitur. qui ieiunat non in caritate non recte diuidit.dando deo ꝑtem deteriorem: poteſt dici ẜm magiſtrumin hiſtorijs. qui ſic exponit de Cayn. qui deteriora offerebat deo. Unde ſua offerebat deo: ſeipſum dyabolo. vn̄ bn̄pōt concedi qui non recte diuidit. ſcꝫ dando ſua deo. etſe dyabolo peccat: ſcꝫ dando ſe dyabolo. ſed hoc facitqui ieiunat extra caritatem. Si aūt ieiunat ꝓpter vanamgloriā: tūconat ſe dyabolo in ipſo actu ieiunij. Ad vltimū pōt dici. eſt in caritate tenet̉ ieiunare ī caritate.qꝛ tenet̉ ꝯſeruare ſe in ſtatu ſuo. aūt eſt extra caritatētenet̉: qꝛ niōt. vt dicūt quidaꝫ ꝓpoſita qōn in ꝯmuni.vtrū teneat̉ hno ieiunare ex vel in caritate: tenet̉.licet ad hoieiuniū ſit fructuoſum ad ſalutē tenetur:id eſt eſt tale niſi ſic ieiunetArticulus terciusOnſequēter querit̉. vtrū ieiuniū in caritate factum ſit ſatiſfactoriū. Et primo querit̉ de ſatiſfactōe talis ieiunij. Scd̓o exiſtentia ſiue modo exiſtendi ipſius caritatis cooꝑantis.