Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

habitus eſt amor ordinatus: differenter tamē ſicut differtamor habitus et actus.Mlembrū ſecundūOnſequēter querit̉ de efficacia ſatiſfactōis.hoc ē querē ſi ieiuniū ē ſatiſfactoriū. Circa querit̉ primo de ieiunio ſimpl̓r in generali ſi eſt ſatiſfactoriū. Scd̓o querit̉ ſpāliusſi ē ſatiſfactoriū ẜm ꝯtrahit̉ dr̄as ſpāles. vtpote iniūctum ab ecīa. Tercio vtrū ieiuniū indictū factuꝫ in caritate ſit ſatiſfactoriū. Quarto vtrū ieiunium aſſumptum.Quinto de ꝯꝑatione eoꝝ adinuicem. Sexto ſi ieiuniū factum in caritate ſit ſatiſfactorium om̄i peccato.Articulus primusIrca primū ꝓcedit̉ ſic: ſuꝑ illud. ieiunaſſetqͣdraginta diebꝰ ⁊cͣ. hr̄ in glo. Inſtitutū ē nosnumero hoc acriꝰ dimicare. ad diluenda pct̄aque fiūt dum motu carnis violat̉ caritas. Ex hac glo. hr̄ ieiunio diluunt̉ pct̄a. ſꝫ ꝯſtat ꝙͣtum ad culpā: ergoꝙͣtum ad penā: ieiuniū eſt ſatiſfactoriū. Pre. ſi alietes ſatiſfactōnis .ſ. el̓yne et or̄ones ſunt ſatiſfactorie: etieiuniū ſil̓r.Pre. greg. ſatiſface̓ eſt cauſas pct̄oꝝ excide̓uggeſtioniibꝰ eaꝝ additū p̄bere. Ieiuniū aūt eſt hꝰdi libidinē eniꝫ mentis actꝰ petulantie carnis ſuntcauſe pct̄i excidit reprimit: additū ſuggeſtionibꝰ earūp̄cludit. Contͣ. Aug. ſuꝑ ioh̓eꝫ hr̄ de ꝯſe. di. v. ieiuniūaūt magnū et generale eſt abſtinere ab iniꝗtatibꝰ. ab illicitis voluptatibꝰ ſeculi qd̓ eſt ꝑfectū ieiuniū: ſed quod ēꝑfectum eſt ſatiſfactoriū: ergo multo fortiꝰ nec aliud ieiunium qd̓ eſt bonū. vt em̄ dicit Greg. cum deo delinꝗmus nequaꝙͣ ſatiſfaciamꝰ ſi ab iniꝗtate ceſſamꝰ: niſi voluptates quas dileximꝰ econtrario oppoſitis lamentis inſequamur. Si aūt diceret̉. ſicut ieiuniū ſimpl̓r conſideratum .i. nec caritate informatū. nec debitis circūſtantijsornatū non eſt meritoriū vt tactū eſt ſupͣ: ſic nec ſatiſfactoriū. ſed illud qd̓ eſt ex caritate et in caritate celebratuꝫ eſtſatiſfactorium: quia illud ſolū eſt deo acceptuꝫ. qd̓ patethoc qd̓ dicit glo. ſuꝑ illud. Luc. xxj. Uere vidua hec pauper plus ꝙͣ om̄s miſit. Glo. ꝑpendit quantū ad ſacrificium offert̉: ſꝫ ex quāto detur. Contra. videt̉ illud qd̓eſt in caritate exercitū eſt ſatiſfactoriū ſic. om̄e ſatiſfactoriū eſt penale: ſꝫ ieiuniū ex caritate exercitū rōne feruoris caritatis frequēter non eſt penale: ſi ieiuniū ſatiſfactoriū eſt ꝗa penale magis eſt ſatiſfactoriū factū ex et ī caritate ꝙͣ aliud qd̓ eſt hmōi. Pre. aliquibꝰ rōne complexionis ieiuniū eſt penale: eſt ne ꝓpter non ſatiſfactoriū? Pre. nihil ſpūi delectabile ē penale eidē. ſꝫ omneieiuniū ex caritate ē hmōi: eſt penale ſpūi. ſꝫ alit̓ noneſt ſatiſfactoriū: ⁊cͣ. Pre. hug. dilige multū ſi vis ml̓tūtibi dimitti. ſic a caritate ē ꝓprie dimiſſio a ieiunio.ſi motꝰ caritatis eſt ſatiſfactoriꝰ. nec ieiuniū a prprie: ſꝫ a caritate ē dimiſſio. Pre. aug. vult maceratiocarnis affligit naturā. ſic eſt in ieiunio: qꝛ in hmōi conſumitur humidū nat̉ale. afflictio duret in eo comedit: videt̉ ieiunat iam comedit. hoc ſic pōt roborari. qꝛ iam eſt tp̄s penale: de rōne ſatiſfactorij eſtpenale. Pre. vt ſupͣtactu eſt. Ieiuniuꝫ eſt virtꝰ vel actusv̓tutis. ad illa hmōi ſunt tenet̉ ſimpl̓r ſine p̄cepto etindicto. qꝛ illud ad qd̓ ſic tenet̉ meritoriū eſt: ſꝫ non eſtſatiſfactoriū. ⁊cͣ. Rn̄. ieiuniū ex caritate ī caritate factū eſt ſatiſfactoriū. De ieiunio aſſumpto: inſtituto indicto: ſi ſunt alia infra tanget̉. Ad illud qd̓ prīoobijcit̉ ꝯtra. ieiuniū generale ꝑfectum eſt ſatiſſactoriū: nec ⁊cͣ. pōt dici ſeꝗtur. em̄ ſatiſfaciendiieiuniū attendit̉ ſolūmō in ceſſatōne abſtinētia ab illicito: ſꝫ in abſtinētia a licitis: ſicut em̄ ꝯmittit̉ pct̄m maxime gule. ex hoc aliquis exponit ſe illicito. vel ſimpliciter. vel ab vſu: ſic oportet ſatiſfaciens ieiuniū abſtineat a licito ſimpl̓r vel vſu moderato. Un̄ ieiuniū ſatiſfactorium addit ſuꝑ ieiunium ꝑfectum abſtinentiam a licitisſimpliciter: vel adminus ꝙͣtum ad moderantiam vel vſuꝫmoderatum. Ad illud quod obijcitur. illud eſt ſatiſfactorium qd̓ eſt penale: ſed caritas reddit minꝰ penale ⁊cͣ.pōt dici ieiunium de ſua natura eſt afflictiuū et penaleꝙͣuis feruore caritatis qn̄qꝫ ſit delectabile. Huiuſmōi autem delectabilitas ſiue delectatio in ieiunio tollit quiſit ſatiſfactoriū. Sufficit enim ad hoc ſit ſatiſfactoriuꝫꝙͣtum ad hoc ſit in ſe et de ſua natura penale: licet aliqoccaſione accidente fiat delectabile vt caritate vel ab aliqͣcomplexione. Ad illud quod obijcit̉. nihil eſt delectabile ſpiritui penale eidem ⁊cͣ. pōt dici prima ſimpliciter loq̄ndo eſt falſa. Unde ad hoc eſſet vera oportet addi inꝙͣtum hmōi. Hieronimꝰ enim ꝯſiderans ieiuniūmodicū ſatiſfacit homo peccato cui debet̉ pena ꝑmaxima. caritatem v̓o habens facit illi ieiunium delectabile. īꝙͣtum tamen cogit vires inferiores viuificantes ſenſifi.cantes hominē exteriorē aſſentire abſtinentie a carnibus alijs ſibi delectabilibꝰ triſtatur: eſt illi ieiuniuꝫ triſtahile et penale. et ſic diuerſimode ꝯſideratum eſt penale etdelectabile ipſi ſpūi. Iuxta quē modū Aug. dic penitenti.Doleas de dolore gaudeas. vn̄ de hoc ſolet dici eſt fereidem de rōne. pōt ꝯſiderari vt: et vt natura ẜm autē ratō eſt vt natura vnita ipſi corpori quadā colligantianaturali eſt illi ꝯpatiens: et ieiuniū eſt illi penale. Scd̓maūt eſt vt ratio finē facti ꝯſiderans emolimentū ſeq̄nsſic eſt illi ieiuniuꝫ delectabile. Ad illud quod obijcit̉ exverbo Hug. a caritate eſt ꝓprie dimiſſio et a ieiuniopōt dici licet a caritate ſit ꝓprie dimiſſio formaliter ſiuecauſaliter: nihilominꝰ eſt a ieiunio .ſ. cooꝑatiue ſiue īſtrumentaliter. Iuxta verbū de articulis fidei p̄tactum. Adillud qd̓ addit̉ vltra ex verbo p̄dicto. ſcꝫ nullus motꝰ caritatis eſt ſatiſfactoriꝰ: nec opꝰ informatum caritate. pōtdici nullū opus eſt meritoriū. niſi vel elicitiue ſit opꝰ caritatis: et tūc eſt meritoriū formal̓r. vel de ſe vel imꝑatīe.opus aūt elicitū ex alia virtute et imꝑatū a caritate reuera meritoriū eſt. aūt ſic habet̉ ex verbis Hug. a caritate eſt ꝓprie verū eſt radicaliter. caritas em̄ radix ē meriti et ſatiſfactōnis. Ad illud quod obijcit̉. in ieiunioeſt afflictō nature. ꝓpter eſt ſatiſfactoriū: cuꝫ afflictōnon durat ⁊cͣ. pōt dici vt tactum eſt. ieiunium de ſe ē penale ꝓpter quod ſatiſfactorium: ꝙͣuis non ꝯtinue affligatnon em̄ neceſſe eſt ad hoc ſit ſatiſfactorium ſemꝑ actualiter affligat: ſed habitualiter. voluntas enim informatacaritate affligendi ſe ieiunio id eſt ieiunandi ſiue affligendi ſe abſtinendo ab illis quoruꝫ abſtinentia de ſe eſt penalis et afflictio. cuiuſmodi eſt abſtinentia a carnibꝰ. alijsque ſunt vtentibus delectabilia. cum actuali eorundē abſtinentia eſt ſatiſfactoria. artatio enim ab hmōi delectabilibus cum vſu minus delectabiliū. licet aliqua ꝯcurrenteconditione non affligat: nihilominus de ſe eſt afflictiua.Unde ꝙͣtuꝫ ad hec eſt ſatiſfactoria. Ad illud quod obijcitur. actus virtutis ad quem tenetur homo naturalit̓.licet ſit meritorius non eſt ſatiſfactorius ⁊cͣ. poteſt dici.ieiunium vltra eſt actus virtutis: ſupererogat emenſoluit ſatiſfacit. Quō aūt vltra eſt opus virtutis pōt ſupererogare: tanget̉ infra vbi determinabit̉: quomō ieiunium eſt opus medietatis.Articulus ſecundusOnſequenter querit̉ efficacia iciunij contracti in ꝑtem per aliquas differentias ꝑticulaēsEt prio de ieiunio iniūcto ab eccl̓ia .i. ꝯfeſſore.vtꝝ ſit ſatiſfactoriū. ſic: videtur hoc tale ieiuniuꝫſcilicet iniunctum ab eccleſia eſt pars ſatiſfactionis. ergoeſt ſatiſfactoriū. al̓s eccleſia deciperet penitentes. Pre.idem videtur per diffinitionem ſatiſfactionis poſitam aGrego. in probleumate precedenti. et per hoc quod ibideꝫdictū eſt. ieiuniū diluit pct̄a. vt habet̉ ex quadam glo Pre. oīs faciēs ea intentōe fieri p̄cipit̉: finē aſſeꝗt̉pter quē p̄cipit̉. ieiuuās tali ieiunio .ſ. iniūcto ē hmōi: ꝗaad ꝓprie ē iniunctū ſibi illud ieiuniū. vt illd̓ ſatiſfaciat