Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioQueſtio. cj. de efficacia ieOnſequenter queritur de efficacia ieiunij. Et primo queritur de efficacia meriti. Secundo de efficacia ſatiſfactōnis. Tercio de ratione efFficacie.Nembrum primumUeritur primo vtrū ieiuniū ſit meritoriū ſic: videt̉ Math̓. vj. ieiunatis nolitefieri ſicut ypocrite triſtes. Glo. docet de ie-iunio qd̓ ꝑtinet ad cordis mūdiciā: ſed corIdis mūdicia remunerat̉ viſione dei Math̓. v. Bt̄i mundocorde qm̄ ip̄i deū videbūt. Uiſio aūt dei in patria non remunerat̉ niſi actu meritorio: ieiuniū eſt hmōi. Pret̉.Math̓. vj. Tu autē cum ieiunas ⁊cͣ. et poſt. Pater tuusqui videt in abſcondito reddet tibi. Glo. ibi. ieiunandumquo ip̄e videat. et neceſſe eſt ieiunās ſic ieiunet vt ei placeat quem inſpectorē portat: ſed placere deo eſt mereri: erꝯieiunās meret̉: ieiuniū eſt meritoriū. Pre. repriſens repugͣntiā carnis ad ſpm̄ ē meritoriū. ieiuniū ē huiuſmōi: ⁊c̄. Pre. greg. corꝑali ieiunio vicia ꝯprimis Pre. glo. ſuꝑ illud Math̓. iiij. ieiunaſſet diebꝰ qͣdraginta ſic incipit. In pugna xp̄i ⁊cͣ. Et infra hr̄. in nūero due leges abſtinentiā ꝯplent̉. qꝛ in qͣdraginta decalogus mandatoꝝ. qͣtuor euangelia reſonant. Un̄ inſtitutum numero nos acriꝰ dimicare facit ad diluenda pct̄a.que fiunt dum motu carnis violat̉ caritas. Per hoc videt̉ ieiuniū deleāt̉ pct̄a. om̄e tale ē meritoriū: ⁊cͣ. Pre.yſid̓. Ieiunio ꝓſternunt̉ vicia: hīmiliat̉ caro: temptamēta dyaboli vincūt̉.īe tale eſt meritoriū: ⁊cͣ. Pre.ieiuniū eſt opus tꝫ: obedientie qꝛ p̄ceptiuſticie qꝛ debitū. om̄e tale eſt meritoriū: ⁊cͣ. Pret̉. ī li.de articulis fidei ad clementeꝫ. mereri apud deū dr̄: niſineceſſitate ꝯpulſus libēter facit qd̓ facere tenet̉. igit̉ libēter ieiunat meret̉. ieiuniū libenter exercitū eſt meritorium. Contͣ. oppoſitū ieiunij eſt demeritoriū: nec hocmeritoriū. quia ſi oppoſitū de oppoſito: nec ꝓpoſitum deꝓpoſito et ecōuerſo. Un̄ ſi aliquid eſt meritoriū: eiꝰ oppoſitum eſt demeritoriū. vt eſt de p̄cepto trāſgreſſione. ſꝫ oppoſitū ieiunij eſt demeritorium: ⁊cͣ. Probatio medieMarc̄. ix. dic glo. ieiunio ſanant̉ peſtes corꝑis. ieiuniaſunt ꝯtraria. peſtes aūt corꝑis ſunt pct̄a nec demeriterie: nec ieiuniū meritoriū. Pre. nihil qd̓ placet deoeſt meritoriū. ſꝫ ieiuniū ē hmoi. Un̄ yſid̓. ieiunia non ſuntdeo accepta ſine alijs bonis. Idē vult Caſſi. Pret̉. ſolꝰamor inordinatꝰ ē demeritoriꝰ ẜm aug. ponit fundam̄tum ciuitatis dyaboli ē amor inordinatꝰ: fundamentuꝫciuitatis hierl̓m ē amor ordinatꝰ. ſolꝰ amor ordinatus ēmeritoriꝰ Rn̄. ieiuniū ꝯſideratū ſimpl̓r ſine circumſtātiaꝝ informatōe ē meritoriū. Ad illd̓ qd̓ obr̄. ieiuniū ꝑtinet ad cordis mūdiciā ⁊cͣ. pt̄ dici ꝑtinet non vtefficiēs ꝑtinet ad effectū: ſꝫ vt p̄paras ad p̄ꝑandū. Aliqͣdicunt̉ mūdare cauſal̓r. ſꝫ qͦdaꝫ preꝑatorio oꝑav̓tutū polliticaꝝ. rep̄mendo fomitē motꝰ pͥmos: et ita ieiuniū p̄ꝑat etiā ſi fiat exͣ caritatē. Et intelligēdū. q̄dātinēt ad mūdiciā cordis formal̓r effectiue .ſ. oꝑa v̓tutū qn̄ſunt informata caritate. Ieiuniū aūt qd̓ ſic ꝑtinet ad cordis mūdiciā eſt meritoriū. Ad illd̓ qd̓ obr̄ glo. dicit. neceſſe ē ſic ieiunet vt placeat ⁊cͣ. pōt dici ibi glo. īſinuat qͣle ieiuniū ſit meritoriuꝫ. ſcꝫ illud qd̓ placeat deo.nec ex ieiuniū ſimpl̓r eſt meritoriū: ſꝫ illud qd̓ eſt caritate informatū et debitis circūſtātijs ornatū. Ad aliud qd̓obijcit̉. om̄e reprimēs ⁊cͣ. dd̓m illa ē falſa. quia ml̓taextra caritatē reprimūt. ſic̄ quidā ph̓i dixerūt. prudentie officiū eſt ꝯtemplari dīna. et omīa iſta deſpicere. Undealiqͦ que fiūt extra caritatē mitigāt carnis repugnantiamad ſpm̄: qꝛ mitigant motuꝫ generatiue reſpectu luxurie: etnutritiue reſpectu gule. quia ſine omni caritate poteſtſanatiuū: tn̄ meritoriū. Ad illud qd̓ obijcit̉ Greg. corꝑali ieiunio vicia ꝯprimis ⁊cͣ. et alia quedā ſequitur. pōt dici ieiuniū in caritate factum informatū debitis circūſtantijs inducit effectꝰ tangunt̉ in argmentisſiue aucͣtibꝰ ſupratactis. ieiuniū aūt ſimpliciter ꝯſideratūequaꝙͣ. Ad illud qd̓ obijcit̉. eſt opus tꝑantie elicitīealiaꝝ virtutū imꝑatiue meritoriuꝫ eſt. ad hoc dico ꝓuttꝑātia alie v̓tutes ſunt morales: pure pollicite. Adilla opponunt̉ in ꝯtrariū rn̄dendū eſt. Et pͥmo ad pͥmuꝫdd̓m. ieiuniū eſt oppoſitū ꝯtrariū peſtibꝰ corꝑis. inꝙͣtum eſt repreſſiuū fomitis maceratiuū carnis. qꝛ ieiunium ē medicina curatiua infirmitatū carnis: p̄ſeruatiuaeſt fomitis et gule. qꝛ opponit̉ occaſioni vel cauſe. ꝯtrariatur fomiti gule exn̄ti tale. inꝙͣtum eſt pure rep̄ſſiuuꝫ eſt meritoriū: ſꝫ ẜm eſt obedientie vel alteriꝰ virtutisqꝛ tūc opponit̉ peſti corꝑis gule. qꝛ ſicut gula abſtinentia opponunt̉ motꝰ eius motui illiꝰ: ita ieiuniū ſiue accipiat̉ habitu ſiue actu. Un̄ ſicut actꝰ gule formal̓r ē demeritoriꝰ: ſic actꝰ abſtinentie formal̓r meritoriꝰ. Unde iuxta regulam de articulis fidei dr̄. Meritū boni ꝯſiſtit penes lib̓. ar. occaſionaliter: penes virtutem formal̓r: penesmotuꝫ virtutis eſſentialiter: penes virtutes effectual̓r. etputo vocat motū virtutis actū interiorem. motum oꝑisactū exteriorē. vt pꝫ in comento illiꝰ ꝓpoſitōnis. ieiunium ꝓut eſt opus virtutis. opponit̉ gule et luxurie: et ſic ē meritoriū. vt actus interior eſſentialiter: vt habitꝰ ſiue actusformaliter qꝛ ieiuniū. et eſt opus v̓tutis et virtus. ieiuniūvirtus eſt habitꝰ quidā quo homo ē abilis ad ieiunandumet eſt meritoriꝰ vite eterne cauſaliter vel formal̓r. et ex hochabitu ꝓcedit actus meritoriꝰ eſt ieiuniū actus. Uel dicendū. ieiuniū oppoſitū eſt duplex trāſgreſſio .ſ. vt luxuria vel gula vel omiſſio hec demeritoria ſunt. vn̄ ieiuniumẜm eſt opus virtutis ē meritoriū: qꝛ opponit̉ gule et luxurie mortalibꝰ. et qd̓ ꝯtrariat̉ morbi. tollit morbū: qꝛtraria ꝯtrarijs curant̉. Ad illud qd̓ obijcit̉. nihil qd̓placet deo ē ſe meritoriū ⁊cͣ. dd̓m om̄e opus v̓tutis hꝫa caritate ſit formaliter efficaciter meritoriū: ab alijsvirtutibꝰ non habet ſit meritoriū: niſi loquēdo ꝯcomitatiue. Actus em̄ abſtinentie eſt meritorius. vbi eſt caſtitas virtus: vel etiā actus caſtitatis locus et tēpus ſeoffert. Aliꝗd tn̄ pōt intelligi place̓ deo ſe ſiue ſine alijsdupl̓r. ſiue ſine alijs .i. ſine caritate gr̄a. Uel ſine alijsid ē ſine aliquibꝰ circūſtantijs informātibꝰ actū vt ſit actꝰvirtutis. Primo placet deo accipiendo placere deo admeritū vite eterne. tn̄ placeret deo. qꝛ eſt actꝰ virtutis.ſic em̄ ipſe actus virtutis placeret deo ſine caritate gr̄a.Scd̓o modo accipiendo placere deo ſe. placet d̓o qd̓eſt indifferens vel malū in genere. vt currere vel malū interficere deo non placet: ſꝫ oportet debitis circūſtantijsinduat̉ vt ſit actus v̓tutis. Pre. mereri vitā eternā pōt intelligi. vel efficaciter ſic eſt penes gr̄aꝫ: vel aliqͦ alio ſictangit̉ in aucͣte de articulis fidei ad Clementē. Si accipiatur ſine alijs pͥmo mereri vitā eternā pͥmo modovera eſt. ſi aūt accipit̉ mereri ſcd̓o falſa ē. ſic ieiuniūin caritate factū pōt eſſe meritoriū vite eterne. ſicut et̄ ꝗlibet actus v̓tutis informate gr̄am. ſil̓r et mīor pōt intelligi dupl̓r. qꝛ ſi ſine alijs primo placere deo: vera ē primo modo. Si aūt ſine alijs ſumit̉ primo placere d̓oſcd̓o modo: eſt falſa. qꝛ ſine caritate et gr̄a placet ieiuniuꝫdeo ꝓut eſt quidā actus v̓tutis. ꝓut eſt etiaꝫ repreſſiuumfomitis et diſpoſitiuū ad bonum. placet etiā rōne iniūctionis vel inſtitutōnis vel aliaꝝ circūſtantiaꝝ. Si auteꝫ ſine alijs ſumitur ſcd̓o modo. ſic eſt minor vera: qꝛ abſtinere taliter pure penale eſt. qꝛ qͣſi ſolā priuatōeꝫ dicit. id̓oſic eſt actꝰ v̓tutis in ſe nec inſtrumentū eſt ad merendūvitā eternā. Ad aliud de amore inordinato. dicendūamor inordinatꝰ ſumptꝰ largiter ē in qͣlibet vi. qꝛ quelibetvirtꝰ eſt amor ordinatꝰ. Un̄ virtꝰ:hil aliud eſt ꝙͣ affectioordinata caritateꝫ inꝙͣtmor eſt in actu vel in habitu. Un̄ ieiuniū actꝰ eſtor ordinatꝰ: ſimilit̓ ieiunium