Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

dici libido in guſtu pōt ꝯſiderari ẜm viget in palato lingua: ſic magis reſpicit quale. Uel p̄t ꝯſiderari ẜmyguſtus eſt inſtrumētū deſeruiēs virtuti nutritiue. ſicius libido maxīe reſpicit quantū ꝙͣ qͣle. Ad illd̓ quodobijcit̉. ꝯͣriū virtuti ē exceſſus delectatōnis ⁊cͣ. pōt dici ſolū delectatio intēſa ē v̓tuti ꝯtraria: ſꝫ ſuꝑfluitas etiā magis peccaret ꝯmederet ad ſuſtentatōeꝫ nature: ꝙͣ ꝯmedendo delicata. qꝛ magis grauaret naturaꝫ. Ad illud qd̓ obijcit̉ ẜm ph̓m. delectatio ē finis deſiderij rōne ꝯueniētie ⁊cͣ. pōt dici deſideriuꝫ qn̄qꝫ cauſat̉ex indigentia: qn̄qꝫ ex ꝯueniētia coniūctoꝝ delectabiliū.delectatō aūt illa que eſt finis deſiderij rōne ꝯueniētie reſpicit quale: delectatio aūt eſt finis deſiderij rōne indigentie magis reſpicit quantū. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉.appetit̉ quantū niſi rōne qualis ⁊cͣ. pōt dici falſum eſt.immo rōne deordinatōis appetitꝰ pōt alit̓. vnꝰ .n. appitit ſatiſface̓ virtuti nutritiue: aliꝰ libidini guſtui ẜm ſe.ẜm viget in palato lingua. ideo iſte magis appetitſuauitate ciboꝝ: alius magis quantitateꝫ. Aliud ſoluit̉ vt priꝰ. qm̄ guſtus ẜm ſeruit nutritiue magis reſpicit quātū. ẜm ſe tn̄ ẜm viget libido eiꝰ in lingua palato magis reſpicit guſtus quale. Ad illud qd̓ obijcit̉ad ꝑteꝫ aliā. Dico ad primū. immoderatū ꝯuiuiū poteſt in quali ſicut in quāto. Pre. loꝗt̉ augꝰ. in illicitisde quibꝰ eſt queſtio. Pre. magis effrenate ferunt̉ homines immoderatiꝰ vtūt̉ cibo ſuaui. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ Yſido. ꝗcꝗd modū exceſſerit ꝑiculoſuꝫ ē ⁊cͣ. pōt dici exceſſus grauamē nature accidit ex qͣli ſic̄ ex qͣnto. minꝰ ſe ſciūt hoīes refrenare circa qͣle ꝙͣ circa quātuꝫ.ideo pluribꝰ magis abſtinendū ē a qͣli. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. cuiꝰ exceſſus ē minꝰ excuſabilis ⁊cͣ. p̄t dici exceſſusin licitis in quāto: magis ē excuſabilis rōne v̓tutis nutritiue. ſꝫ in illicitis ē magis excuſabilis exceſſus in qͣli:quale magis mouet trahit ad exceſſuꝫ. Ad illud qꝛobijcit̉. exceſſus in quāto magis gͣuat naturā. pōt dici exceſſus in quali gͣuat natura ſic̄ exceſſus in quanto.plus qn̄qꝫ: qꝛ minꝰ ſciūt ſe hoīes refrenare circa quale.ꝓpter talibꝰ magis abſtinenduꝫ ē a qͣli. Ad illud qd̓opijcit̉. exceſſus ī quāto ē magis ꝯͣ eēntiā v̓tutis ⁊cͣ. p̄tdici ē ſuꝑfluitas in quali ſic̄ in quāto: vtrūqꝫ virtutēnat. exceſſus .n. in quali inducit exceſſuꝫ in quātofrequēter: ſic impedit efficaciā rōnis. ſicut excellens ſapor in vino facit nimis bibit: nec ponit mediū ī bibendo. Ad illud qd̓ obijcit̉. exceſſus in quāto reddihoīeꝫ magis inhabilē ⁊cͣ. pōt dici exceſſus ī qͣli magisauget carnalē ꝯcupīaꝫ ꝙͣ exceſſus ī quāto. vn̄ magis impedit memoriā eleuatōꝫ mentis in deū: reddit hoīeꝫmagis inhabilē ad ſpūalia ſimpl̓r ꝙͣ exceſſus in quanto.lꝫ .n. exceſſus ī quāto magis efficiat hoīeꝫ inhabilē adpus: exceſſus tn̄ in quali magis reddit inhabilē ſimpl̓r. Ad vltimū dd̓m. reuera difficiliꝰ abſtinet qn̄plura fercula delectabilia a quāto ꝙͣ a quali. ē veꝝ. ſꝫꝓpter ꝓuocatōeꝫ qualis ꝙͣ quanti. ꝓpter qd̓o difficilius ē ponere modū circa quale ꝙͣ circaquantū. vn̄ illa videt̉ peccare locū ſophiſticū ẜm ꝗd ſimpl̓r. Sil̓r plures alie in ꝓbleumate poſite.Alembrū terciuꝫOnſequēter querit̉. vtꝝ ſemel ꝯmedenduꝫſit in dic ieiunat̉ ſufficient̉: vel pluries qͣlibet vice paꝝ ſic̄ faciūt greci. Et videt̉ melius ē laudabiliꝰ pluries ꝯmedere īdiebꝰ ieiunibꝝ parū: ꝙͣ ſemel ſatis. Sic Hiero. ī qͣdaꝫepl̓a loquēs de inſtructōe cuiuſdā puelle: dicit. Sic ꝯmedat vt ſꝑ eſuriat. ſꝫ ſi pluries comedit paꝝ ſꝑ magis eſurit: ꝙͣ comedit ſatis ſemel. ẜm Hiero. ꝯgruētiꝰ ē ꝯmedere pluries parū ꝙͣ comede̓ ſemel ſatis. Pre. Hiero. ibidē. Melius eſt ꝯmedere paꝝ ꝙͣ ſemel ſatis ſume̓.melius eſt pluries paruꝫ comedere ꝙͣ ſemel ſatis ſume̓.⁊cͣ. Pre. Yſido. de ſummo bono. Sꝑnit̉ eius ieiuniūin veſꝑe ciboꝝ ſacietate reficit̉. hmōi eſt nr̄m ieiuniuꝫ.quare ꝯtēptibile eſt: ieiuniū grecoꝝ laudabile magis. Pre. Yſido. v. ethymo. dicit. de lege pct̄i erit lex honeſta iuſta poſſibilis ẜm naturā: ẜm ꝯſuetudinē loco tꝑiqꝫꝯueniēs nccͣia vtilis manifeſta. ſꝫ ſi inſtitutū eēt ieiuniuꝫnoſtrū ſic pluries ꝯmederemꝰ in die parū qͣlibet vice: iſtud eēt magis poſſibile apud oēs. vn̄ nullꝰ tūc poſſetſe a ieiunio excuſare. Itē magis ꝯſentiret nature: ꝗaminus grauaret̉ natura. ſic debuit inſtitui ieiunium.tale eſt ieiuniū grecoꝝ. illud laudabilius ē ꝙͣ noſtruꝫ. Pre. multis modis ꝯtingit peccare gulā. vn̄ verſus:Pre. ꝓpere lautē: nimis ardēt ſtudioſe. Sꝫ maximū gule viciū eſt nimis ardent̓ comedere. Eſau .n. in eſu lenticule ꝑdidit primogenita: qꝛ nimis ardent̓ appetijt lēticulam. ieiuniū inſtitutū ſit ꝯtra viciū gule: potiſſimedebuit inſtitui ꝯtra illud viciū qd̓ ē nimis ardent̓ ꝯmede̓qd̓ ē peſſimū gule viciū. ſꝫ hmōi ardor maxīe accendit̉ qn̄ cōmedit niſi ſemel in die. .n. ieiunauit vſqꝫad nonā vel vſqꝫ ad veſperā: multuꝫ appetit ꝯmede̓. Nonſic aūt ſi pluries in die ꝯmederet parū. debuit meliꝰinſtitui iſto modo. Pre. ſemel manducare appetitū auget ꝯmedendi: vt dictū eſt. ita etiā neſcit diſcernerequid nature vel ꝗd voluptati expediat. ſꝫ tūc peccare contingit ꝯmedēdo qn̄ inter iſta homo neſcit diſcerne̓. ſciretaūt magis diſcernere inter hec pluries parū ꝯmedēdo.quare ſic ieiunare eēt vt videt̉ meliꝰ. Pre. ieiuniuꝫ dꝫeſſe afflictiuū. ſꝫ qn̄ p̄guſtauit delectabile: ſi ſibi ſubtͣhatur tūc multū affligit̉. abſtinere ſe a delectabili p̄guſtato multū afflictiuū eſt. ſꝫ ille pluries ꝯmedit paꝝ:cohibet appetitū ſuū retrahit ſe a delectabili p̄guſtato. multū affligit̉. modo ieiunare eſt magis afflictiuūquare ⁊cͣ. Pre. ieiuniū ē inſtitutū vt mēs eleuet̉ ī deū.vn̄ tꝑe ieiunij magis debet eleuata in deū. ſꝫ virtꝰ mentis deprimit̉ nimīa ꝯmeſtione: ꝯmedere ſemel ī die magis impedit eleuatōꝫ mētis ad oꝑa ſpūalia ꝙͣ ꝯmede̓ pluries parū. quare magis ꝯgruit inſtitutōi ieiunij. Pre.in oꝑibus dei ſimul viget miſcd̓ia iuſticia. nos debemus ipſuꝫ imitari in quibꝰ poſſumꝰ. ī oꝑbꝰ nr̄is debetcurrere rigore māſuetudo: oꝑe rigoris opꝰ māſuetudinis. ſꝫ magis currit rigore abſtinētie miſcd̓ia corporis ꝯmedendo pluries in die parū ꝙͣ ꝯmedēdo ſemel:minꝰ grauat̉ natura. qͣre ſic ieiunare laudabiliꝰ ē.tra. ſicut ſe hꝫ multū ad paucū: ita frequēter ad raro. ſedpeccauimꝰ ꝯmedendo frequēter multū. ſatiſfacere debemus ieiuniū ꝯmedendo raro paucū. ſꝫ magis fitcomedendo ſemel in die. laudabiliꝰ eſt ieiunium. Pre. in ieiunio abſtinere oportet a qͣli a quāto. ſꝫ eccleſia pōt determinare qualitatē molis vel ponderisin ieiunio. qꝛ qd̓ paꝝ vni eſt alij ē multuꝫ: ecōuerſo.debuit quantitate aliquā determīare in ieiunio: debuitdetermīare quantitatē viciſſitudinis. ſꝫ factū ē iniūgedo ſemel in die tꝑe ieiunij ꝯmeſtionē. iſtud recte ordina eſt. Pre. ieiuniū eſt ad eleuandū mentē ſurſuꝫ. ſꝫ qͣnto quis pluries ad inferiora ſe ꝯuertit de inferioribuscurat: tanto plus ab hmōi mentis eleuatōne impedit̉.iſtud eſt magis ꝯtra rōneꝫ ieiunij. Pre. in actibꝰ inbus cōiuncta eſt voluptas nccītate. quāto rariꝰ ſe exercet: tanto puriꝰ viuit. ſꝫ in actu ꝯmedēdi ꝯiungit̉ volūptas neceſſitati. difficile ē diſcernere ꝗd voluptati quidnccītati expediat. quare rarius ꝯmedit puriꝰ viuit ⁊cͣ. Pre. augꝰ. de vera religionē. Oīs religio oīs ſecta hꝫſua ſacra ſacrificia ſacerdotia ſuos ſacerdotes ſua ieiunia. ſꝫ ſacra ſacrificia ſacerdotiū religionis xp̄iane excellunt ſacra ſacrificia ſacerdotiū aliaꝝ religionū ſectaꝝ. ieiuniū nr̄m: ieiunia aliaꝝ ſectaꝝ. recte inſtitutū eſtieiuniū. Pre. ꝑfectius ieiunat ille pōt magis dici ieiunus. qn̄ ꝗs abſtinet totū diē vſqꝫ ad nona vel veſperas: plus pōt dici ieiunꝰ ꝙͣ ille pluries comedit in die.Exquo .n. aliꝗs ſemel in die ꝯmedit: pōt dici ampliꝰ ieiunus. noſtrū ieiuniū ꝑfectius ē ꝙͣ ieiuniuꝫ grecorum. Rn̄ſio. dico ꝑfectius eſt ꝯgruētius eſt. ꝑfectiꝰ enīeſt qd̓ plus hꝫ de modo ſpecie ordine. Modus autē in