Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioabſtinentiā moderatā ab his quibꝰieiunio attendit̉ ẜmcorrūpit̉ ſobrietas:mōi ſunt qͣle qͣntū. abſtinendū ē a quali a quāto. ſꝫ potuit vt dictū ē eccīa generalitdetermīare de ieiunio quantitatē pōderis: potuit aūt determinare quantitatē viciſſitudinis. determinādo ieiuniū modū: quantitatē inſtituit. Pre. noſtꝝ ieiuniū plꝰhꝫ de ſpecie. Spēs .n. rei eſt quā vnūqͦdqꝫ diſtinguit̉ abalijs. ieiuniū eſt rōnalis creature ſe affligētis. differimus in hoc a brutis ſemel comedemꝰ in die ieiunij.pluries .n. comedere magis ad brutalitatē accedit. Pre.ē drn̄tia hoc a ꝯſueto vſu viuēdi al̓s: qꝛ alijs tꝑibꝰ pluries comedimꝰ. vnde ſi in tꝑe ieiunij ſil̓r pluries comederemus: eēt ꝙͣtū ad drn̄tia a cōmuni ꝯſueto viuendi ſeu ꝯmedendi. Pre. plus hꝫ ieiuniū nr̄m de ordine attendit̉ in relatōe ordine ieiunij ad finē ꝓpt̓ queꝫinſtitutum eſt. vnde Hugo in li. de ſacra. Uita ꝑca occidit vicia. libidinē extinguit. virtutē nutrit. aīm roborat.menteꝫ ad celeſtia ſubleuat. hoc magis fit ī ieiunio qn̄ſemel comedit̉: ꝙͣſi pluries comederemꝰ. hoc ptꝫ. quiaſi pluries ꝯmederemꝰ: quidā ꝯmederēt vſqꝫ ad ſacietatē quidā ſepe eēt ſobrij. ſic rectius inſtitutū eſt ieiuniūnoſtruꝫ ꝓpter cauſas predictas. Ad illa duo que dicitHiero. ꝯtra quaſdā mulieres que ieiunabāt tribus vl̓tuor diebꝰ abſtinendo a cibo oīno: ita erant valde exinanite. tūc excedebant nimis ingurgitādo ſe. de talibus dicit: debent ieiunare vt ſemꝑ eſuriant .i. vt ſobrieſint ingurgitādo ſe. dicit meliꝰ ē parū qͦtidiecomedere ꝙͣ ſemel ſatis ſumere: ſic intelligit̉. melius ēquotidie moderate comedere ꝙͣ ſemel ſumere ad ſuꝑfluitateꝫ. vnde ibi dicit̉ ſatis quod ſatiſfacit voluptati: quiaſic melius conſeruat̉ ſobrietas. Ad illud Yſido. pōt dici. eſt ſaturitas ſufficiētie: hec non eſt peccatū. eſt ſaturitas ſuꝑabundantie ſiue ſuꝑfluitatis: hec peccatuꝫeſt. de hoc loquit̉ Yſido. Ad illd̓ dd̓m qd̓ dicit Yſi. delege peccati. pōt dici lex duo ꝯſiderat. poſſibilitateꝫhoneſtateꝫ: principal̓r honeſtatē. lꝫ lex grecoꝝ ī ieiunio ſit poſſibilior ad ſeruandū: noſtra tn̄ eſt honeſtior.ieiuniū noſtrū magis eſt ẜm legeꝫ. Ad hoc qd̓ obijcit̉. minus grauaret̉ natura libentiꝰ ꝯſentiret tali ieiunio. pōt dici. lꝫ natura ſimpl̓r minus grauaret̉ citiꝰaſſentiret tali ieiunio: tamē natura vt ratio que aſpiratfortius ad illud qd̓ eſt magis honeſtum vtilius: affligitieiuīo magis honeſto: citius aſſentit huic afflictiuo qd̓eſt vtilius. quale eſt illud ſemel ꝯmedit in die. Ad illud qd̓ obijcit̉. ieiuniū inſtitutū eſt ꝯtra vicium gule:valde accendit̉ qn̄ homo comedit niſi ſemel in die ⁊c̄pōt dici duplex eſt ardor ſiue appetitus gule .ſ. naturalis libidinoſus. naturalis eſt peccatū: ſꝫ libidīoſus.Ieiuniū aūt noſtrū naturaleꝫ appetitū accendit auget: libidinoſuꝫ. loquor de ieiuio diſcreto exercitato rationabilit̓. ſꝫ frequēs ꝯmeſtio magis accendit appetitū libidinoſum ex quadā conſuetudine comedendi frequētiꝰ. Ad illud qd̓ obijcit̉. qn̄ auctus eſt appetitꝰ rationeappetitus illius neſcit homo diſcernere ⁊cͣ. pōt dici lꝫ īprincipio ꝯmeſtionis poſſit homo diſcernere ꝗd nccītati: qd̓ voluptati expediat: exquo tn̄ aliquātulū de ciboſumpſit appetitui naturali ſatiſfecit: diſcernere poteſt. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. comeſtio pluries facta ex ſubtractione delectabilis maxīe eſt afflictiua ⁊cͣ. pōt dici duplex eſt afflictio. vna que eſt excitatiua ꝯcupīe. Scd̓a ēmaceratiua ꝑſone ſiue carnis. ſubtractio delectabilisuſtati magis affligit ꝯcupīaꝫ excitādo. comedere auteꝫemel in die magis affligit ꝯcupīam ſiue ieiunantem macerando. hoc ſecundū facit ieiunium noſtrum. ꝓpt̓ qd̓melius eſt. Ad hoc qd̓ obijcit̉. virtus deprimitur exnimia comeſtione: quod contingit quando ſemel ꝯmedit ⁊cͣ. pōt dici delectatio carnalis que non eſt nimisexceſſiua magis roborat ſpiritū ad opera ſpūalia: maxime ad illa quibꝰ eſt vſus gratie. talis delectatio ē in ieiunio noſtro: qd̓ non debet exerceri in nimia ſꝫ moderatacomeſtione. vn̄ lꝫ virtus deprimat̉ in nimia comeſtiōeCenteſimaeſtas ſtudēdi: non ita eſt ī ieiunio noſtroſubtrahatur pquod debet in ſobrietate exerceri. Ad illud quod obijcitur. in operibus noſtris cum rigore iuſticie curre̓ debet manſuetudo ⁊cͣ. poteſt dici in opere ſatiſfactōis pͥncipaliter debet currere iuſticia: ex conſequēti miſcd̓ia. ꝓpterea miſcd̓ia ſpiritualis eſt affligere corpus peccato. quia ſic miſeret̉ homo aīe ſue: eoipſo placet deo.Iuxta illud Eccͣi. xxx. Miſerere anime tue pla. Ad illud quod obijcitur. peccamus frequēter comedendomultum. debemus ſatiſfacere per ieiunium ꝯmedendopluries parum ⁊cͣ. poteſt dici frequens comeſtio magis punitur per raram ꝙͣ frequenteꝫ. quia ſicut peccat̉er exceſſum: cura debet eſſe per ꝯtrariū. quia cōtrariacontrarijs curant̉: vt habet̉ a Greḡ. ita eſt efficaciꝰ ieiuniū nr̄m laudabilius ꝙͣ ieiuniū greco Queſtio centeſima de inſtitutione ieiunij.Equitur de inſtituione ieiunij. Primo ergo queritur de īſtitutione ieiunij in generali. ſcꝫ ſi ſtatiꝫpoſt peccatum debuit inſtitui. Secundode inſtitutione ieiunij tempore gr̄e. Tercio de inſtitutione ieiunij quadrageſimalis. Quarto deinſtitutione ieiunij quatuor tempoꝝ.Nlembrū primūIrca primū querit̉. vtruꝫ ieiunium debuitinſtitui ⁊cͣ. Uidetur ſic. hoc proptertranſgreſſioneꝫ precepti facti primo homītotum genus humanuꝫ reum factum eſt.ſꝫ quē quis feccat hec torquet̉ Sap̄. ix. debuitceptū fieri homī in penā ſiue ſatiſfactōꝫ trāſgreſſionismi p̄cepti de ꝯmedendo ſiue ieiunādo. Pre. idē videt̉ ꝯtraria ꝯtrarijs curent̉. ita morbꝰ ortus gulamcurari debuit debet abſtinentiā a cibo. ⁊cͣ. Pre. īcarne viget quedā corruptio inclinās ad malū. ꝯueīebat vt hūani generi ꝓuideret̉ qūo poſſet ab hmōī corruption cauere ad qd̓ pronū ē. aliꝗd debuit inſtitui quodhmōi inclinatiuū refrenet̉ deprimat̉. aūt ꝯpetent̓ fit ieiuniū: quia ſanat peſles corꝑis ẜm euāgeliū. Pre.Aug. ꝯtra Iulianū. Quia ieiunauimꝰ a ꝑadiſo cecidimꝰ: ieiunemꝰ ad ꝑadiſum reuocemur. ſi ꝯueniebatvt homī ꝓuideret̉ vt rediret ad patriā ſiue reuocaret̉:ueniebat vt inſtitueret̉ ieiuniū ad hmōi reuocationem. Cōtra. ab Aug. ꝯͣ Iulianū habet̉. ieiuniū ſit inſtitutū ī ꝑadiſo. Ibi .n. accepit mandatū ne de ligno ſcīeboni mali ꝯmederet. Ex ꝯſtat manifeſtū eſt. qn̄vbi inſtitutū ē ieiuniū. debuit iterato inſtitui. Pre.ieiuniū ē ideꝫ qd̓ abſtinētia. abſtinētia eſt ſpecies vl̓ actꝰſobrietatis. ſobrietas aūt vel ſpēs eiꝰ vel actꝰ inſtituit̉nec inſtitui debet. nec ieiuniū. Pre. virtꝰ ē certiorarte. vn̄ ſufficiēter regit illd̓ circa qd̓ eſt in ſuo actu.tꝑātia ſit virtꝰ: ſufficiēter regit illd̓ circa qd̓ ē ī ſuo actu.vn̄ requirit̉ aliꝗd quo regat̉ ī ſuo actu: nec aliꝗd īſtituat̉ ad regimē ſui actus. ſꝫ ieiuniū vt videt̉ ē ad hoc vtſcꝫ tꝑantia regat̉ in ſuo actu. oꝑtet vt ieiuniū inſtituat̉. Pre. eccleſia debet ſe ꝯfformare quantū pōt actibus operibus diuinis. vnde dictū eſt Moyſi gerēti typuꝫ eccleſie Exo xxv. Inſpice fac ẜm exemplar qd̓ tibimonſtratuꝫ eſt in monte. Sed lꝫ inter precepta moraliaſint quedam prohibitionesque reſpiciunt actum generatiue. vt Non mechaberis. Non concupiſces vxorem ⁊cͣ.non tamen ſunt alique que reſpiciunt actum nutritiue.vt patet diſcurrendo per ſingula. Similiter vt videt̉ debuit eſſe aliquod preceptum: cum ſit preceptum diſcipline. ergo de ieiunio non debet eſſe inſtitutio. Preterea.cum tres ſunt partes ſatiſfactionis. oratio. elemoſyna.ieiunium. non eſt aliqua inſtitutio generaliter facta om̄ibus de elemoſyna oratione. ergo debet aliqͣ fieri ge