Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ibi eēt. ita eēt virtus cardinalis. ꝯſtat ē theologica. igit̉ ⁊cͣ. Pre. hꝫ vnā virtutē hꝫ oēs. ſꝫ hꝫ caritatē nccͣio hꝫ ieiuniū. Pre. nihil quo ꝯtingit male vti eſt virtus vel actus virtutis: ẜm Auḡ. diffinienteꝫvirtutē. Uirtus ē qualitas bona mētis ⁊cͣ. Pret. Seneca. virtus nullo honeſtamēto indiget. ſꝫ oīs ieiunatiorequirit ẜm Caſſianū Yſido. Pre. omīs virtus hꝫdelectatōꝫ ẜm ph̓m. ij. Ethicoꝝ. vbi dr̄. Quiſꝗs .n. remouet̉ a carnalibꝰ voluptatibꝰ: hocipſo gaudet caſtus ē:qui triſtat̉. ieiuniū hꝫ delectatōꝫ. ⁊cͣ. Pre. oīs motus virtutis ē ẜm naturā aliꝗd ſupͣ. ſꝫ ieiuniū ē ꝯͣ. ⁊cͣ. Pre. cibari eſt opꝰ nature: circa qd̓ eſt abſtinētia ieiunij actus. actus aūt abſtinētie ſpectat ad naturā. ſꝫ opusnature eſt opꝰ virtutis. ſꝫ determīare ꝗd qn̄ quātūꝯuenit ſumere in cibū: eſt opus artis medicine. cuꝫiſta oporteat in ieiunio ꝯſiderari: ieiuniū eſt potius arsvel opus artis medicine ꝙͣ virtus vel opꝰ v̓tutis. Rn̄ſio. Ieiuniū accipit̉ dupl̓r. general̓r ſpēal̓r. General̓radhuc duobꝰ modis. Uno ẜm eſt abſtinētia abiniꝗtate vel peccato. vn̄ Math̓ .xvij. genus demoīoꝝ.Glo. ieiuniū generale eſt tm̄ ab eſcis: ſꝫ etiā ab omībꝰiꝗtatibꝰ omībꝰ illecebris vicijs abſtinere. De ienio dr̄ ab Auḡ. ſuꝑ Ioh̓eꝫ. habet̉ de conſe. di. v. Ieiuniū. ibi dr̄. Ieiuniū magnū generale eſt abſtinere abiniꝗtatibꝰ illicitis voluptatibꝰ ſeculi. qd̓ eſt ꝑfectum ieiuniū in hoc ſeculo. qͣi quadrageſimā abſtinētie celebramus: bn̄ viuimus ab illicitis voluptatibꝰ abſtineamus. Alio modo ſumit̉ adhuc general̓r ẜm ꝯſiſtit ī abſtinendo a cibo ſimpl̓r. ꝯtrahendo ad tale tempꝰ veltaleꝫ cibū vel hmōi. Primo ſumptū eſt generale om̄ivirtuti vel actui omīs virtutis. Scd̓o ē general̓r oīsvirtutis qua regit̉ os moderat̉. ſic ſumpto ieiuniouenit diffinitio yſid̓. que ē. ieiuniū ē ꝑſimonia victꝰ ⁊cͣ.Special̓r aūt ſumit̉ pluribus modis. vt infra patebit. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ ſcꝫ virtus ſanat paſſiones corporis ⁊cͣ. pōt dici quedaꝫ ſunt paſſiones ſiue peſtes corporis ſimpl̓r: ſic̄ infirmitates corꝑales naturales. Quedam ſunt paſſiones ſiue peſtes que ſunt reliꝗe pct̄i:uocatiue excitatiue ad peccatū. pͥme ſanant̉ virtutibus: ſꝫ ſecūde. Ad aliud qd̓ obijcit̉. omīs virtus ē exēplaris vel exemplata. pōt dici quidā ſunt actus v̓tutūquoꝝ determinatū eſt in ꝑfectōe: vt actus dilectōis.ſi hn̄t hmōi. Quidā aūt determināt̉ in quadā imꝑfection: vt ſunt actus cardinaliū in via. Quidā ſunt qui aliꝗd hn̄t ꝑfectōis: aliꝗd imꝑfectōis. Quoꝝ determīat̉in ꝑfectōne: hn̄t exemplar in deo. quoꝝ aūt eſt in imꝑfectōne ẜm hmōi hn̄t exemplar in deo. Qui habentaliꝗd ꝑfectōis aliꝗd imꝑfectōis. inqͣtū hn̄t aliꝗd ꝑfectionis hn̄t exemplar in deo: ſicut ē de actu credēdi. Ieiuniūaūt determīat̉ in imꝑfectōe. ꝓpter qd̓ ⁊cͣ. Ex his pꝫ ī ꝑtern̄ſio ad illud qd̓ ſequit̉. Ad illud qd̓ obijcit̉. oīs virtꝰcardinalis hēbit actū ī patria. pōt dici vt tactū ē. quidam ſunt actus virtutū ꝑfecti: quidā imꝑfecti: quidā habentes aliꝗd de vtroqꝫ. Actus virtutū ꝑfectōꝫ determināt erūt in patria. qui imꝑfectōnē ſimpl̓r nequaꝙͣ inqͣtūhmōi. vn̄ ẜm augͦ. vj. muſice. Prudentia remanebit ī patria alie cardinales virtutes. ẜm actus eaꝝ in viadicūt aliꝗd imꝑfectōis: ſꝫ ẜm actus ꝑfectōis qui nihil dicūt imꝑfectōis. vn̄ ẜm ipſum prudētia remanebit ī pat̓aẜm actu ꝯtemplatōis. tꝑantia ẜm actū ſanctificatiōis .i.mūdicie. fortitudo ẜm actū impaſſibilitatis. iuſticia ẜmactū ordinatōis. vt ſic ad vnū dicere ẜm manebūt inpatria: hn̄t exemplar in deo: etſi ſimpl̓r ẜm ſūt ī via.Uirtus hꝫ actū ꝑfectū manebit ẜm illū actu hꝫ exēplar in deo. que hꝫ imꝑfectū oīno manebit in patria:nec hꝫ exemplar in deo. ſꝫ ẜm hꝫ aliꝗd ꝑfectōis tm̄ manebit ibi. De ieiunio dicūt quidā hꝫ actū in patria. eundē in ſpecie: ſꝫ in genere .ſ. carne ſubeſſe ſpiritui velſubiectū eſſe. vn̄ aliū hēbit actū ibi: aliū hꝫ. dicit̉rina futuri: qꝛ ī futuro oīo abſtinebimꝰ a cibocorꝑali. vn̄ aliū hēbit actū ibi. Poſito virtꝰ ſit: dicūt quidaꝫ actus eius dicit priuatōeꝫ. vn̄ hꝫ exemplar in deo. Alij dicūt poſitōꝫ dicit in ꝑte: priuatōꝫ īꝑte. ſic vno modo manebit in patria: alio. pͥmꝰaūt modus ꝓbabilior eſt. Ad euidentiaꝫ predictoruꝫnoͣ. actus cardinalium ponunt̉. vjo. muſice potentiaꝫpreter actū fortitudinis: qui ibi dicit̉ impaſſibilitas. Inxvij. de trini. ca. ix. ponunt̉ illarum actus priuatōeꝫ inpatria. In li. de veris virtutibꝰ ad Macedoniū poītAugꝰ. diſtinctas figuras: nec diſtinctos actus earuꝫ. ſedvnam virtuteꝫ ẜm vnū actū illius. In. vj. muſice poſtdiſcipulus argumentatus eſt: vident̉ in patria nvirtutes. augꝰ. oſtendit immo expoſitōeꝫ cuiuſdā auctoritatis ſic addit. Sed ſiue hoc in his verbis ſiue illudintelligendū ſit: tu ne negabis in illa ꝑfectione aīaꝫ conſtitutam cōſpicere veritateꝫ immaculatā materie:nihil moleſtie pati poſſe vni deo ſb̓di: ceteris v̓o ſupereminere naturis. Diſcipulus. immo oīno aliter beatiſſi ac ꝑfectiſſimā eſſe poſſe video. Augꝰ. hec cōtemplatio. ſanctificatio. impaſſibitas. ordinatio eius. aut ille ſunt quatuor ꝑfecte atqꝫ ꝯſummate: aut iſtis virtutibus quibꝰ conſtituta in laboribꝰ vtit̉ aīa: tales quidē potentie in eterna vita ei ſunt ſꝑande. hec aūt aucͣtas parūtn̄ premiſſa. Item in li. de trini. ſic dicit. Immortaliseſt oīno iuſticia: nec in illa eſſe beatitudine deſinet. ſꝫ talis ac tanta erit ꝑfectior eſſe non poſſit. fortaſſis alietres virtutes. prudentia ſine vllo iam ꝑiculo erroris. fortitudo ſine moleſtia tolerandorū maloꝝ. temꝑantia ſinerepugnantia libidinū in illa felicitate ſint. vt prudētie ſitnullū deo preponere vel equare: fortitudinis ei firmiſſime coherere: temꝑantie ſit nullo affectu delectari ab eo. In li. ad Macedoniū ſic ait. Una ibi virtus erit idipſum erit virtus primūqꝫ virtutis. dicit in ſanctis eloquijs homo qui hoc amat: mihi aūt adherere deo bonuꝫeſt. hec .n. exigit plena ſempiterna ſapīa eadēqꝫ vita veraciter iam beata. ꝑuentio quippe ad eternū ac ſummuꝫbonū cui adherere eſt finis boni noſtri. dicat̉ hic prudentia: qꝛ ꝑſpicaciſſime adherebit bono qd̓ amittat̉. fortitudo: quia fortiſſime adherebit bono vbi corrūpat̉. iuſticia: quia certiſſime adherebit bono vnde nonauellat̉. tꝑantia: qꝛ caſtiſſime adherebit bono cui merito ſubijciat̉. Ponunt̉ etiaꝫ iſtaꝝ virtutū actus ẜm dicūtur eſſe virtutes actus purgati animi. hoc priuationeꝫ ẜm Macrobius recitat a Plotino diffinitioneꝫtemꝑantie. temꝑantia eſt mūdanas cupiditates repellere ſed obliuiſci. ẜm hūc moduꝫ loquit̉ de alijs. ẜmhoc poteſt conſimilit̓ poni actus ieiunij manere ī patrianon ꝙͣtum ad refrenationeꝫ gule: ſed quietationeꝫ ꝙͣtuꝫad gule appetitum ſiue quieteꝫ. Dicendū eſt. ieiuninon tm̄ nomīat virtuteꝫ ſed imꝑfectōneꝫ. ꝙͣtum ad hoc erit in patria: ſicut credere. ideo non denoīat deuꝫſicut alie quedam. Ex his patet rn̄ſio ad illud qd̓ ſequitur. qꝛ tactum eſt qūo virtutes cardinales hn̄t actusin patria: qūo ieiunium qūo non. Ad illud qd̓ obijcitur. ieiunio contingit male vti ⁊cͣ. poteſt dici accipiendo ieiuniuꝫ vt eſt ornatum debitis circūſtantijs: noncontingit eo male vti. ſic ſumptum eſt virtus vel actusvirtutis. Si auteꝫ accipitur vt eſt actus nudus: ꝯtingiteo male vti. Ad illud quod obijcitur. qui habꝫ vnaꝫhabet omnes ⁊cͣ. poteſt dici qui habet ieiunium habetomnes virtutes. dico vt eſt ornatum debitis circumſtantijs. ꝙͣtum ad illud qd̓ virtutis eſt: non inqͣtū eſt actusnudus: addens aliquid quod eſt defectus imperfectionis. ſicut qui habet virtutes habet virginitatem ꝙͣtumad illud quod virtutis eſt .ſ. continentiam: non ꝙͣtum adillud quod ſuꝑaddit de ſtatu. nec tamen ſequitur. qui habet virtutes eſt virgo: quia nomen virginitatis magis ēnomen dicens ſtatu ꝙͣ virtutē. Ad hoc qd̓ obijcit̉. nulla virtus indiget honeſtamēto ⁊cͣ. pōt dici ieiuniū ẜm dicit actū ſuis circumſtātijs informatū: ſic aliqͦ monon indiget honeſtamento alio ꝙͣ ſuis circumſtantijs debitis. ẜm hoc ē virtus vel actꝰ virtutis. Si aūt accipit̉