Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiomento ſit ſalutare eſt. quicꝗd aūt minꝰ vltra moduꝫ eſtnicioſuꝫ eſt: ſtudiūqꝫ ſuū in ꝯtrariū vertit. In oꝑenodū tꝑamentū oꝑtꝫ hr̄e. Et an̄ aucͣteꝫ aſſignatā dicitſollicita carnis maceratiōe moderata materies. ſcꝫ neaut integre extinguat̉: aut immoderate laxet̉. Ex his pꝫ aucͣtas intelligēda ē: qn̄ immoderata ē infirmitas nimis deprimēs. eſt qd̓ tangit̉ in eadē dr̄. p̄ualēte nimia infirmitate. Ad ea ꝗbꝰ aſtruit̉ ieiuniū ē indifferens. Dicendū bonū dr̄ pluribꝰ modis. qd̓ ptꝫ ſic. Eſtaūt bonū ſimpl̓r qd̓ a diuerſis diuerſimode noīat̉. noīat̉enī bonū principale. bonū ꝑfectū. magnū. bonū honeſtū. Ad cuiꝰ manifeſtatōꝫ noͣ. ē bonū qd̓ noīatū mox ſonat ſiue dicit bonū. Et ē bonū ex circūſtantia. vt dare elemoſinā cui debet qn̄ debet. Et ē bonū ī genere .ſ. qn̄ actꝰtranſit ſupra materiā debitā nulla addita circūſtantia.Contͣ. bonū ſic tripl̓r ſumptū ē malū ſil̓r tripl̓r ſumptū.ſcꝫ malū ſimpl̓r qd̓ ſcꝫ mox noīatū dicit malū. Ex circūſtantia vi dare elemoſinā cui vel qn̄ debet. eſt malūin genere ſcꝫ qd̓ tranſit ſuꝑ materiā indebitā: vt occiderehoīeꝫ. Pōt indifferēs ſumi duobꝰ modis. Uno qd̓ſub neutra haꝝ cadit ꝯditionū: vt curre vel leuare veſtucam vel aliꝗd hmōi. Alio pōt ſumi indifferens ꝗcꝗdeſt inter duo extrema. In hac ſerie duplici .ſ. int̓ bonumſimpl̓r malū ſimpl̓r: vno p̄t ieiuniū dici indifferēs. primo ſꝫ ſcd̓o. Ieiuniū dico de quo intēdimꝰ: qd̓ ēabſtinētia a cibis licitis ſimpl̓r a bina ꝯmeſtiōe debitis circūſtantijs exercitatū. ꝯprehendit̉ ſub bono ī gnere vel bono ex circūſtātia. Replicatiōes ꝗbꝰ on̄dit̉ieiuniū eſt indifferēs bonū: ꝯcedēde ſunt. ẜm indiffens ſumit̉ ſecūdo. intēdūt ipſa argumēta. ſꝫ ẜmindifferens ſumit̉ primo: ieiuniū ē bonū indifferens. nec on̄dit̉ ex his argumētis. ſꝫ potiꝰ ſit vel bo in genere vel bonū ex circūſtātia.Articulus ſecūdusOnſequent̓ querit̉. vtꝝ ieiuniū ſit bonuꝫ ſimplicit̓: ſiue bonuꝫ principale. ſic: videt̉qd̓ dicit Yſido. Ieiuniū ē res ſancta. opꝰ celeſte. vt pꝫ. Contͣ. Augꝰ. de libe. ar. in li. retractationū.Magna bona ſunt quibꝰ ꝯtingit male vti. ſꝫ ieiuniuꝫ eſt tale: qꝛ ꝯtingit male vti .ſ. qꝛ eo vtūt̉ hypocrite. Pret. rōnes que. tacte ſunt quibꝰ ꝯcludebat̉ ieiuniū ē bonū indifferēs: valēt ad. qd̓ plāe pꝫ. Pret.Greḡ. xxij. li. moraliū. Perfecta bona ſunt que pn̄t inꝯtrariū flecti. ieiuniū v̓o pōt: vt pꝫ illud v̓bū p̄tactū ſcꝫſi qua in vtrūqꝫ effectū p̄nt aliqn̄ tranſire ⁊cͣ. pn̄t in ꝯͣriūflecti. Pret. ideꝫ videt̉ ex v̓bis Caſſiani de collatōnibꝰpatrū: qui ſic ꝯcludit. Uidetis ieiuniū prīcipale bonūnequaꝙͣ iudicari: eo ſeip̄m ſꝫ alia bona oꝑa bo ac placitū fiat. rurſuꝫ ex accn̄tibꝰ cauſis ſolū va: veꝝ etiaꝫ odibile eſſe cenſeat̉. dicēte dn̄o. Cuꝫ ieiunauerint exaudiā p̄ces eoꝝ. Pret. ideꝫ. Ieiuniū principale bonū ē: nec principale malū: ſꝫ mediū. vt priꝰ.Pret. prīcipale bonū dicit̉: qꝛ ꝓpria virtute allicit. ieuniū eſt tale. ⁊cͣ. aūt bonū principale ſit tale. ſcꝫqd̓ allicit ꝓpria virtute. pꝫ Caſſianū dicentē ſic. Precipuū bonū ob aliā cām: ſꝫ ꝓpter ſuaꝫ tm̄ agit bonitatē.Media ꝓbat̉ qd̓ ibi dicit. .n. noſtra potētia velilla predictaꝝ precepta virtutū in quibꝰ vtiqꝫ ē bonū pͥncipale ꝓpter ieiuniū ſunt tenenda: ſꝫ potiꝰ ieiuniū ꝓpterilla. Elaborandū eſt .n. vt virtutes ille bn̄ ieiunijs acꝗrant̉: vt ad ieiunioꝝ reſpectū tendāt illaꝝ geſta virtutu. ob hoc eſt vtilis carnis afflictio. ob ei adhibēda eſtinedie medicina. vt illā ad caritatē ī qua immobile acne vlla tꝑis exceptōe ꝑpetuū bonū eſt ꝑuenire poſſit. Rn̄ſio. Ad hoꝝ euidentiā notandū. boni precipuiſunt plures ꝯditōnes. qͣs ponit Caſſianꝰ dicens. Precipuū bonū ad aliā cām: ſꝫ ꝓpter ſuā tm̄ agit bonitateꝫ.qd̓ a ceteris que media prediximꝰ ſecernit̉ modis: ſiſe bonū ſit aliud. ſi ꝓpter ſe nccͣiuꝫ ſit noͣ ꝓpt̓ alid̓ſi immutabil̓r ſemꝑqꝫ ſit bonū: ac ꝑpetuo ſuā retinēs qͣli.xcviij.tatē: nūqꝙͣ poſſit ī ꝑteꝫ tranſire ꝯtrariā. ſi adeptio vel ceſſatio eius poſſit ſummā inferre ꝑniciē. ſi qd̓ illitrariū eſt principale ſit malū. nec in ꝑteꝫ bonā poſſet aliqn̄ tranſire. que diffinitiones quibꝰ principaliū naturadiſcernit̉: aſcribi ieiunio oīno pn̄t. neqꝫ .n. ex ſemetip̄isbona ꝓpter ſe nccͣia ſunt. que ꝓpter acquirendā cordiscorꝑis puritateꝫ exercēt̉ ſalubrit̉. vt aculeis obtuſis mēspacifica ſuo recōciliet̉ auctori. nec immutabil̓r ſunt ſemper bona: qꝛ plerūqꝫ eoꝝ intermiſſione ſedimur. īmoetiaꝫ in ꝑnicieꝫ aīe interdū importuniꝰ celebrata vertūt̉.ſꝫ nec principale malū eſt id qd̓ illis videt̉ aduerſuꝫ .i. ciboꝝ natural̓r iocūda ſuſceptio. que niſi intꝑantia atꝫ luxuria vel alia vicia quedā ſubſequūt̉: mala pōt diffiniri. qꝛ qd̓ intrat in os cōinꝗnat hoīeꝫ. De ſingul̓ ſentētijs hmōi aucͣtis pꝫ ꝓpoſitū. Dicendū ieiuniū ingenere ꝓprie ſe ſumptū eſt ſimpl̓r ſiue bonū principale: ſꝫ eſt mediū int̓ bonū ſimpl̓r maluꝫ ſimpl̓r. quianoīatumcit malū. Licꝫ .n. ieiuniū ſit quedācibi moderatinatura ſua dicit malū: tn̄ ꝗa finibus diuerſis quibuſdā circūſtantijs pōt flecti ad ꝯͣria. illis ꝯditōibꝰriuari que requirūt̉ ad aliꝗd ſit bo ſimpl̓r ſiue principale: eſt diffiniendū bonū principale: ſꝫ mediū. eo quo dictū eſt. Ad illud qd̓ obijcit̉ eſt res ſancta: qceleſte ⁊cͣ. Pōt dici drn̄tie ibi noninate predicant̉ de ieiunio ſe eēntial̓r: ſꝫ potiuseffectiue vel occaſional̓r ſignificatiue. enī eēntialit̓ ēforma futuri: ſꝫ ſlificatiue repn̄tatiue.Articulus terciusOnſequēter querit̉. vtꝝ ieiunium ſit bonumquod eſt virtus vel actus virtutis. hoc primo. Secundo. dato ſic: cuiꝰ virtutis ſit ſpecies vel actus ⁊cͣ.Circa primū argui .§. j.tur ad ꝑteꝫ affirmatiuā ſic. Ut habet̉ a Hiero. Ieiuniūeſt ſanctificatio mentis ſine qua nemo videbit deuꝫ. ſꝫſanctificat̉ mens niſi virtutē vel actū virtutis. Pret.Math̓. xij. genus demonioꝝ eijcit̉ niſi ieiunio oratōne. demoniū ibi ſignificat̉ peccatū. qd̓ deijcit̉ niſi virtuteꝫ. ieiuniū virtus. Pret. omne difficile meritoriū eſt virtus vel actus virtutis. ieiuniū ē tale: aliter eēt ſatiſfactoriū. igit̉. Pret. ieiuniū eſt ꝑſimonia victus abſtinētiaqꝫ ciboꝝ ẜm Yſi. ſꝫ ꝑſimonia eſt virtus: qꝛph̓s ponit ꝑſimoniā ſpeciē tēꝑantie. Pret. Math̓. iiij.ſuꝑ illud. ieiunaſſet qͣdraginta diebꝰ ⁊cͣ. Glo. pugnaxp̄i prius agit̉ ꝯͣ gulā ieiunādo ⁊cͣ. ſꝫ omne qd̓ pugnamꝰꝯtra peccatū eſt virtus vel actus virtutis. ⁊cͣ. Pret.abſtinere ab actu cōiugali vt oꝑtꝫ ſiue general̓r a coitu īvirtus ſiue actus virtutis. ſil̓r eſt de abſtinentia cibi. Pret. Aug. de conflictū vicioꝝ. ne moriat̉ fame deꝰomīa ad eſum munda creauit. ſꝫ ne comedēdi menſuramexcederet: abſtinentiā imꝑauit. deus imꝑauit abſtinentiam. ſꝫ deus nihil imperat niſi ſit virtꝰ vel actus v̓tutis. Cōtra. nulla virtute vel actu v̓tutis ſanant̉ paſſionescorꝑis: qꝛ virtus ē ad corpꝰ ſanandū. ſꝫ ieiunio ſanāturpaſſiones corꝑis. vn̄ Hiero. ſuꝑ illd̓ Math̓. xvij. gendemonioꝝ: dicit. Ieiunio ſanant̉ paſſiones corꝑis: orōeſanant̉ peſtes mentis. Pret. omīs virtus eſt exemplaris vel exemplata: qꝛ oīs virtꝰ ē aliqua illaꝝ quatuor:ſunt. exēplares. politice. purgatorie. purgati animi. tresvltime ſunt exemplate. ieiuniū eſt virtus exemplarisqꝛ eſt in deo. nec exemplata qꝛ hꝫ exemplar ī deo. ſicut iuſticia hmōi. Pret. Plotinꝰ. Cum oīm ſūt ydeein mēte dīna: ſpēal̓r tn̄ maxīe v̓tutes ibi hn̄t exēplariaſua. virtutes ſic hēant exēplar ī deo denomīantdeū creaturā: vt iuſticia ſapīa hmoi. qꝛ deꝰ dr̄ iuſtꝰ:ſil̓r creatura. ſil̓r eſt de ſapīa: videt̉ virtus hr̄e exemplar in deo denomīat deū. ſꝫ ieiuniū eſt hmōi: ꝗadeus dicit̉ ieiunꝰ. Pret. omīs virtus cardinalis habebit actuꝫ in patria. ieiuniū non hꝫ ibi actuꝫ: qꝛ fruſtra