Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

pōt dici non accidit ex cibo rōne cibi: ſꝫ rōne modi quoſumptus fuit ꝯtra diuinā ꝓhibitiōꝫ. vn̄ inobediētia ſefuit ꝓprie lapſus: cibus niſi accn̄s. Pret̉. heceſt magis ꝯgruitatis ꝙͣ nccītatis. ꝙͣtū aūt ad nccītatē efficacior eſt laudabilior ē abſtinētia a vino ꝙͣ a carne: vt ex dictis pꝫ. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. dyabolꝰ temptauit dn̄ꝫ de cibo ⁊cͣ. pōt dici dyabolꝰ attēdebatptando dn̄m violentia temptatōis maioreꝫ vel minoreꝫ:ſꝫ facti dn̄ici ſeriē opportunitatē ꝯueniētiā tēptandi. ꝗa dn̄s poſt ieiuniū. xl. dieꝝ eſuriebat: ꝯueīebat ẜmaſtutiā ſpūs temptātis. opportunū videbat̉ de cibode potu. Ad qd̓ obijcit̉. virtus abſtinētie prīcipaliter ꝯſiſtit circa tꝑantiā nutrimēti ⁊cͣ. pōt dici lꝫ virtus abſtinētie ibi ꝯſiſtat: nulla tn̄ ex hoc eſt ꝯſequētie laudabilior ē abſtinentia a cibo ꝙͣ a potu. aūt temꝑantia laudabilior ſit abſtinētia: magis ē a ſpēalibꝰ ꝯditionibꝰ circūſtantijs ꝙͣ a generali attendit̉ in generalitate abſtinēdi a cibo potu. qꝛ vt pꝫ ex dictis pluresſunt ꝯditiōes laudis circūſtātes abſtinētiā a vino: ꝙͣ ſintcirca abſtinētiaꝫ a carne rōnes quare hec abſtinētia dꝫdici laudabilior. iſti ſnīe eſt adherendū. Ad illd̓ quodcit̉. monachi abſtinent a carnibꝰ ſaraceni a vinopōt dici iſta nullo p̄iudicat ſnīe ſupͣdicte. dep̄ferenda abſtinētia a potu vini: abſtinētie ab eſu carniū:ꝙͣtū ad debitū laudis exhibende. Cum .n. laus exhibēdaſit ī teſtimoniū v̓tutis ꝯſiſtit circa actus oꝑatōes ſingulares. etſi abſtinentia a vino in iſto ſubiecto ꝑticularivel iſto rōne aliaꝝ ꝯditionū que circūſtant hanc ꝑſonanvel illā cui omīa cooꝑant̉ in bonū ſit laudabilis: tn̄ ēabſtinentia in infideli. vtpote ī ſaraceno aliqͦ laudabilis: ẜm dicit̉ in ꝓpoſito laudabile dr̄ a laude atteſtat̉ virtuti morali ſiue meritorie. vn̄ argumētū valet. laudior eſt abſtinētia a vino in xp̄iano ꝙͣ abſtinētia a carnibꝰ. igit̉ laudabilior eſt abſtinētia a vino ī ſaraceno ꝙͣ abſtinētia a carnibꝰ in xp̄iano. Ad vltimuꝫ. ꝗavt tacturrior eſt ꝙͣtū ad ſuſtentatōꝫ ſubiecti vl̓ꝑſone abſtitia ab eſu carniuꝫ ꝙͣ abſtinētia a vino. qd̓ ē ſolūmodo potꝰ: ſꝫ cibꝰ potus. tn̄ ē valde cooperās virtuti digeſtiue: cuiꝰ intereſt ꝓuidere ſaluti mēbro. eccīa etiā ꝙͣtū ad ſalutē ꝑſonaꝝ ſil̓r corporuꝫ magisdecreuit fieri abſtinentiā a carnibꝰ generaliter ꝙͣ a vino.hec infra plenius patebūt.Nlembrū terciūOnſequēt̉ querit̉ de bonitate ieiunij. Primo querit̉. vtꝝ ieiuniū ſit bonū vel malūvel indifferens. Scd̓o. ſuppoſito ſit bonūvtꝝ ſit bonū ſimpl̓r vel bonū prīcipale qd̓ideꝫ ē. Tercio. vtꝝ ſit bonū qd̓ ē v̓tus ſiue actꝰ v̓tutis.Irticulus primꝰIrca primū arguit̉ ſic ad ꝑteꝫ affirmatiuam.Om̄e illd̓ qd̓ ꝓſternūt̉ vicia domat̉ caro:alienat̉ homo a mūdo ſpūalis efficit̉: tēptamenta vincūt̉: eſt bonū. ſꝫ vt habet̉ ab Yſido. in li. de officio. Ieiuniſ eſt res ſancta: opus celeſte: ianuā regni: forma futuri. pꝫ ſancte agit deo iungit̉: alienat̉ a mūdoefficit̉. ſpūalis. .n. ꝓſternūt̉ vicia: humiliat̉ caro: dyaboli temptamēta vincūt̉. Ex his ptꝫ multiplici medio.ieiuniū ſit bonū. Pret̓. omne illud qd̓ facit aīaꝫ ſitiredeū eſt bonū. ſꝫ ieiuniū eſt tale. ꝓbatō. Yſido. ij. li. de ſummo bono. Caro tūc deū ſitit: qn̄ ieiuniū abſtinet areſcit. Pret̉. omne illd̓ ꝓpter cuius carentiā amittimusbonū: qd̓ habitū bonū ꝑditū recuꝑamus eſt bonū. ieiuniū eſt tale vt dicit Aug. ꝯͣ Iulianū. qꝛ ieiunauimꝰdecidimꝰ a ꝑadiſo: ieiunemꝰ reuocemur. ⁊cͣ. Cōtͣ.videt̉ ſit malū. om̄e qd̓ ledit naturā eſt malū. ieiuniuꝫeſt tale.. Pret̓. li. de collatōibꝰ patrū ca. xij. dic̄ Caſſianꝰ. Reatū maximū ac ſacrilegij crimē ꝯtrahimꝰ: abſtinētes a ciqͦs deꝰ creauit ad ꝑcipiendū gr̄arūactiōetangit illd̓ qd̓ dicit̉. j. Timoth̓. iiij. ſꝫ ieiuniuꝫ ſit illud.⁊cͣ. Pretͣ. Exo. xvij. de or̄one Moyſi ꝯͣ amalech. dic̄Criẜ. in ſermone quē de fecit. potētior hoſtis efficit̉ iuſti corꝑe fatigato. ſꝫ qd̓ p̄ſtat robur hoſti ē malū. ieiuniuꝫeſt hmōi: qꝛ fatigatiuſti debilitat. igit̉. Pret.Yſido. li. ij. de ſumca. xliiij. Preualēte nimia īfirmitate carnis: nemo pōt attingere ad ꝑfectionē. cuꝫieiuniū ad hoc ꝑducat: impedit ꝑfectiōꝫ. ſic ē bonuꝫvt videt̉. aūt ſit indifferens videt̉ ſic. Nihil qd̓ peraduentū diu circūſtantiaꝝ poteſt fieri bonummodo malū: eſt determinate bonū vel determīate malumſꝫ indifferens. ieiuniū eſt hmōi. ⁊cͣ. Pret̉. Caſſianusli. de collationibꝰ patrū. eſt ꝓbatio maioris p̄cedentisargumenti. Si qua in vtrūqꝫ effectū aliqn̄ tranſire pn̄t:vt entium vel bona inueniūtur vel mala: hoc abſolute ſua materia: ſꝫ vtentis affectu opportunitate tꝑisvel vtilia interdū vel noxia ſequūt̉. ieiuniuꝫ eſt hmōi: ꝗapōt bn̄ vel male fieri. videt̉ eſſe bonū vel malū de ſe:ſꝫ indifferēs. Pret̉. nihil qd̓ eſt mediū int̓ bonum ſimplicit̓ malū ſimpl̓r: eſt bonū vel malū. ſꝫ ieiuniū vt dicitur ibi eſt tale. quia dicit ibi Theonas itaqꝫ hoc mediuꝫeſſe. Etiā ex manifeſtiſſime declarat̉. qꝛ ſicut nec iuſtificat cuſtoditū: ita nec ꝯdēnat corruptū. Pret̓. infra. hecin quibꝰ qualitates ſtatutas videmꝰ tꝑa: que ſic obſuata ſanctificāt vt omiſſa polluāt: media oīa vident̉.vtputa nuptias. agriculturā. diuitias. ſollicitudinis remotionē. vigilias. ſacroꝝ lectōꝫ. meditationēqꝫ librorū.ipſaqꝫ ieiunia de ꝗbꝰ principiū ẜm oīs exortū ē. Pret̓.omne cuiꝰ oppoſitū eſt indifferēs vt ibi innuit̉: ip̄m eſt indifferens. ſꝫ ieiuniū eſt tale: qꝛ etiā comeſtio delectatōevt ibi dicit̉ eſt indifferens. ieiuniū ſil̓r eſt indifferēs.Media ꝓbat̉ illd̓ qd̓ ibi ſubdit̉ ſcꝫ. Sed nec prīcipalomalū eſt id qd̓ illis videt̉ aduerſuꝫ .i. ciboꝝ naturalit̓ceptio iocūda. niſi intꝑantia atqꝫ luxuria vel alia quedam vicia ſubſequūt̉: mala pōt diffiniri. qꝛ qd̓ intrat os cōinꝗnat: ſꝫ que ꝓcedūt de corde hec coinꝗnāthoīem. Ex his verbis maior ptꝫ ꝓpoſitio. Rn̄ſio. Ieiuniū qd̓ eſt abſtinentia ciboꝝ eſt bonū. ptꝫ Yſido. ij. li.de ſummo bono ca. xliiij. qui dicit. Quidā incredibiliterabſtinent vt homībꝰ curioſis ſancti apparcāt. ſꝫ bonuꝫabſtinentie eſt virtus talibus reputāda: ſꝫ viciū bono male vtens. hec aucͣtas ſupponit bonū de ſe: ꝙͣuisſit bonū hypocritis. Ideꝫ videt̉ de ꝯſe. di. v. mediocriter errat. Ad illud qd̓ obijcit̉ primo in ꝯtrariū .ſ. ieiuniū ledit naturā. pōt dici ieiuniū moderate exercita rōne ſobrietatis annexe iuuat naturā: qꝛ ꝓpt̓ crapulāmulti obierūt. aūt abſtinēs ē adijciet vitā Ecc̄i. xxxvij.Si aūt ledat naturā vt accidit immoderātiā: ēne eſt ieiuniuꝫ: ſꝫ rōne eſt immoderatū. Pret̉. adhucſuppoſito ieiuniū immoderatū ledit naturaꝫ. nec tn̄ exhoc ſequit̉ ē malū: qꝛ illa leſio multiplici bono recōpēſat̉ qd̓ ꝓuenit ex ieiunio. fortaſſis tn̄ replicatōe ꝓpoſi bn̄ ꝯcluderet̉ ſic. Om̄e qd̓ ledit naturā: inqͣtū ledit naturā eſt malū. ſꝫ ieiuniū ledit naturā. inqͣtū hmōi ē ma. Ad illud qd̓ dicit Caſſianꝰ. reatum maximū contrahimꝰ. pōt dici verū eſt ea intentione quā illi abſtinebāt. reputātes aliqͣ immūda quibꝰ licebat veſci. ẜmillos ꝗbꝰ dr̄. j. Timoth̓. iiij. In nouiſſimis temꝑibꝰ diſcedent quidā a fide. poſt ꝓhibētes nubere: abſtinere a cibis. Glo. qͣi immūdis. caſtigatōis corpoꝝ: ſꝫ ne viderent̉ etiā boni qͦs cibos vt illi mētiūt̉ pͥnceps tenebra creauerat. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ illud verbuꝫ Criſo.potentior hoſtis efficit̉ iuſti corꝑe fatigato ⁊cͣ. pōi dicieſt quedā debilitatio immoderata: que impedit corpusſit ſufficiēs organū ad oꝑatōnes aīe exercēdas qͣs dꝫ exercere. Alia eſt moderata qua frangit̉ corꝑis inobedientia laſciuia ſuꝑbia. hec reſecat extinguit vicia carnis. ſic facit corpꝰ ſit organū aīe. hoc fit ieiuniuꝫinꝙͣtum ieiuniū eſt moderatum. de prima intelligit̉ glo.predicta. Ad illud Yſido. quod ſequit̉. preualēte nimia infirmitate ⁊cͣ. poteſt dici illud idem ſe exponit.conſequenter ſubditur poſtea. quicꝗd cum modo teꝑa