Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

luxum peccauerūt: abſtinentiā abluant̉. ex arguit̉vt prius. Pret. Dan̄. x. panē deſiderabileꝫ comedi caro vinū introierūt in os meū. Glo. a cibis delicatis abſtinuit: qd̓ maxīe faciendū eſt tꝑe ieiunij. ſꝫ ē virtus a placitis abſtinuiſſe bonis. hmoi abſtinētia ē v̓tꝰvel actus virtutis. Pret. augꝰ. li. euāgelicaꝝ qōnū.to minus delectat carnalia: quanto ſagina ſpūaliuꝫ maior. quare manifeſtū eſt delectatio carnaliū delectatōꝫſpūaliū repͥmit: ecōuerſo. qͣre abſtinētia a carnalibꝰdelectabilibꝰ auget ſpūaliū ſaginā delectatōneꝫ. ⁊cͣ.Pret. Hiero. Iulianū. vſus carniū potus vini ſeinariuꝫ eſt libidīs. ſꝫ abſtinere a ſemīario libidīs ē actꝰvirtutis vel virtꝰ. ⁊cͣ. Pret. ꝗcquid iuuat naturā corꝑaleꝫ ꝯͣ morbū: vel eſt virtꝰ vel opꝰ v̓tutis iuuate vel ſuꝑaddite. ſil̓r quicꝗd iuuat ꝯtra morbū ſpūaleꝫ vel ē virtꝰvel opꝰ virtutis iuuate vel ſuꝑaddite. abſtinētia a cibopotū eſt hmōi. qͣre ⁊cͣ. Pret. abſtinētia hoīs ſenſualita ſuppeditat ſubijcit rōni. quare opꝰ virtutis iuuate vl̓ſuꝑaddite. abſtinentia a cibo potū eſt hmōi. quare ⁊cͣ. Pret. Amb̓. in hexameron tractās illud euāgelij. Reſpicite volatilia celi qm̄ ſerūt neqꝫ metūt ⁊cͣ. ita dic̄. in verbo docet dn̄s ſimplici cibo oleris ꝯtentū. ſꝫ hisꝯtentū facit abſtinentiā hmōi. abſtinētia eſt vt prius. Cōtra. Ro. xiiij. Regnū dei ē eſca aut potꝰ. ibi glo.in vſu hoꝝ acquirit̉ regnū dei ſicut amittit̉. ſequitur ibideꝫ. .n. vſus ciboꝝ: ſꝫ ꝯcupīa frenāda ē. illd̓refrenat̉ vſus ciboꝝ eſt virtꝰ nec actꝰ v̓tutis. Preibideꝫ dicit glo. intereſt ꝗd alimētoꝝ vel quātū accipiat: dūmodo faciat ꝯgruētia eoꝝ ꝗbꝰ viuit: velvſu nccītatis vel ſalutis. Si aūt intereſt ꝗd alimētorūvel quantū accipiat ⁊cͣ. tantū acciꝑe vel parū vel maiꝰ eſt actus virtutis. Pret. ibidē habet̉. Iuſtificat̉ ſapiētia a filijs ſuis: qui intelligūt nec in abſtinendo vel inmāducādo iuſticiā: ſꝫ in equanimitate tolerādi inopiāquare ideꝫ qd̓ priꝰ. Pret. Ro. xiiij. Qui māducat dn̄omanducat. Glo. pͥma ad honoreꝫ laudē dn̄i. abſtīetdn̄o ad honorē ſubtrahit. ideꝫ qd̓ priꝰ. Pret̓ea.Greg. cibus ſꝫ appetitus in vicio ē. Pret. idē GrecEꝯ tꝑe quo nccītatis debitū ſoluit̉ ꝗd voluptas vel nccitas exigat ignorat̉. ẜm ab omni cibo vel potū abſtinē eſt vel a nullo. ſꝫ ab omni pōt ſe abſtine. a nullo ēabſtinendū. Pret. Aug. de vera religiōe. In copia voluptatū ꝓſperiſqꝫ ſucceſſibꝰ tꝑaliū. tēꝑantiā ſuam ꝓbat roborat. ſꝫ reſpuere illa in qua ꝓbat̉ virtꝰ: ē opvirtutis aut virtus. quare ⁊cͣ. Pret. ſi eſt opꝰ alicuivirtutis ē niſi ſobrietatis. ſꝫ ſobrietatis pōt: quiaopus ſobrietatis eſt circa om̄e genꝰ cibarioꝝ tenere mediū. vn̄ diſcernit ſobrietas inter cibaria: ſꝫ in omībustenet mediū. qͣre abſtinere ab aliquo cibo ē opꝰ virtutis. Pret. virtus eſt certior omni arte: ſꝫ vbi nll̓a ē certitudo in reſpuendo aliqd̓ genꝰ cibarioꝝ ē virtꝰ. reſpuere eniꝫ eſt potius deficere ꝙͣ aliꝗd facere. Pret. qͣntomaior eſt pugna: tanto maior eſt corona. ſꝫ ſi ꝗs vtit̉ oībꝰcibarijs exponit ſe omībꝰ: eſt in maiori pugna ſi ill̓ bn̄vtit̉: qꝛ tali maior debet̉ corona. ⁊cͣ. Pret. omīa creauit deus vt eis vteret̉. vtit̉ omnibꝰ quātū ī ipſoeſt: fruſtrat intentōꝫ dei creatis. quare peccat. Pret.cuiꝰ vſus eſt malus ip̄m eſt malū. quare ſi vſus hmōi cibi vel illius eſt malꝰ: ipſe cibꝰ ē malus. Sꝫ vidit deꝰcta fecerat erant valde bōa. qͣre ⁊cͣ. Pret. abſtinēsa cibis nec eſt vtens nec fruēs. ſꝫ actꝰ cuiuſlibet v̓tutis vl̓eſt vti vel frui. hmōi abſtinētia ē opꝰ v̓tutis. Rn̄ſio. dd̓m abſtinētia hmōi triplici de fieri pōt. velpter immudiciā cauendā: vel ꝓpt̓ infirmitatē corꝑis declinandā: vel ꝓpter ꝯcupīaꝫ refrenandā. Circa pͥmū mo errabāt manichei ebionite. dicendo abſtinendū eſſea cibis ꝓpter ciboꝝ aliquoꝝ immūdiciā. Abſtine ſecūdomodo ꝑtinet ad medicinā. ſꝫ abſtinere tercia de ē virtutis tꝑantie. hmōi tꝑantia recurrere hꝫ ẜm tripliceꝫ legem. ẜm legeꝫ recte rōnis: ẜm legē diuinā: ẜm legē eccleſiaſticā. lex ſecūda ſuꝑaddit pͥme: tercia vtriqꝫ. Primo modo currit tꝑantia apud ph̓os: qui legē recte rationis ſenſualitate refrenabāt: in cibis potibꝰ mediūinueniebāt. ſꝫ lex diuina ſuꝑaddit docet abſtinere vtliberius aſſurgat expeditius ad diuina. vlteriꝰ autē lexeccīaſtica pnīe ſacramentū hoīeꝫ ſanat ſpūalit̓: iniūgendo vni abſtinentiā a vino: alij a carnibꝰ ⁊cͣ. ẜm peccata diuerſa. ẜm ꝯſiderat illis expedire abſtinere. ergoopus eſt virtutis fiat modo debito ꝓpter finē debitū.cedēde ſunt rōnes ad hanc ꝑteꝫ. Ad illud qd̓ pͥmo obijcit̉ ꝯtra hoc. ſcꝫ regnū dei eſt eſca potꝰ ⁊cͣ. Pōt dici apl̓us loꝗt̉ ꝙͣtū ad illos abſtinebat ab aliꝗbus cibis abſqꝫ rōne vel intuitu v̓tutis: ſꝫ ꝓpter ipſa cibaria.vnde loquit̉ ꝯtra illos qui decernebāt inter cibaria: dicēdo quēdā eſſe ꝯmedēda quedā. qꝛ erant immunda ẜmeos. Un̄ eodeꝫ capl̓o ibi. qui aūt infirmus eſt. dic̄ glo. ideſt cibos diſcernit reputās alios mūdos alios immundos. vſus aūt talis .i. ſic diſcernētis. eſt regnū .i. vſu tali acꝗrit̉ regnū. Ad glo. que dicit intereſt quidalimentoꝝ ⁊cͣ. Pōt dici intereſt ꝙͣtū ad legeꝫ medicine. vn̄ ſubdit̉ in glo. dumodo illud faciat ꝯgruentiahoīm ꝑſone ſue valitudine ſue nature. differt tn̄ ꝙͣtūad legeꝫ pnīe. Uel intereſt aliꝗd elem̄toꝝ ⁊cͣ. ſcꝫ ꝙͣtūad vſuꝫ vel ad actū cibatōis: lꝫ interſit ꝙͣtū ad ꝯcupīamvtentis. vn̄ glo. vſus ciboꝝ: ſꝫ ꝯcupīa eſt refrenanda Ad aliam glo. que dicit abſtinēdo vel māducādo ēiuſticiā. Pōt dici illa glo. ſic intelligit̉. iuſticiaefficit̉ iuſtus eſt in manducādo nec bibēdo: ſꝫ ī equanmitate tolerandi inopiā. hec aūt eqͣnimitas pōt haberi niſi exercitiū in virtutibꝰ. Ad illud qd̓ obijcit̉. māducat ſubtrahit honoreꝫ deo ⁊cͣ. Pōt dici noncc̄e. ꝗa māducās māducās .i. ieiunās referendovtriqꝫ ad deū honorāt ip̄m. vn̄ ſicut ſequit̉. eſt bonuꝫ eius oppoſitū eſt malū. qꝛ vtrūqꝫ pōt dirigi ī bonū finēſcꝫ hoc ſuū oppoſitū. ſic eſt in ꝓpoſito. vn̄ argumentū valet. manducās honorat deū. manducas ſiue ieiunās inhonorat vl̓ ſubtrahit honorē deo. qꝛ lꝫ duo oppeſita ſimul eſſe pn̄t vera falſa. pn̄t tn̄ duo oppoſita ſil̓eſſe bona: eo quo pn̄t ſimul. hmōi eſt. veruꝫ falſum ſortiūt̉ eſſe oppoſitōis ex relatiōe ī finē: ſicutbonū malū que ꝓprie dicūt ꝯditōꝫ finis. Ad illud qd̓obijcit̉. cibus eſt viciū ⁊cͣ. Pōt dici intelligendūeſt ſe cauſal̓r. qꝛ refrenādo appetitu vſus cibi vicioſus reprimit̉. ideo circa vtrūqꝫ eſt virtꝰ. Pret. appetitꝰ libido qn̄qꝫ excitant̉ augent̉ ex vſu ſine ſumptōe cibidelicati. ꝓpter hoc ab hmōi abſtinendū eſt. opus virtutis eſt abſtinere. Ad aliud qd̓ obijcit̉. tꝑe nccītatisdebitū abſoluit̉ ignorat̉ ⁊cͣ. Pōt dici lꝫ ſit verū ẜꝫmediū p̄ciſuꝫ diuidit int̓ ncc̄itateꝫ voluptateꝫ: tam verū ẜm mediū magis dilatatū diuidit. vn̄ v̓buꝫꝓpꝯſitū eſt vſqꝫquaqꝫ verū in omni ꝯmeſtione. vnd̓ vtdictū eſt. qn̄ ſumut̉ delicata auget̉ voluptas in ip̄a comſtione. vſus recedit a medio qn̄qꝫ plus qn̄qꝫ minꝰ. ꝓptqd̓ virtutis actus eſt abſtinere: lꝫ mediū p̄ciſuꝫ ignoret̉. Ad illud qd̓ obijcit̉. in copia voluptatuꝫ ꝓſperiſqꝫſucceſſibus ꝓbat homo ⁊cͣ. Pōt dici in cibis ꝓbatſuam tꝑantiā illam roborat qn̄ abſtinet ab illis: ꝗaſumat. vn̄ abſtinens in abundātia ferculoꝝ tꝑantiā ſuaꝫroborat. vn̄ qui abſtinet a cibis potibꝰ reſpuit illa?bus ꝓbat̉ roborat̉ virtus: qꝛ in copia voluptatū ꝓbatur roborat̉ tꝑantia abſtinēdo: voluptuoſis vtendo. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. eſt opus ſobrietatis tene̓ mediū circa omne genus cibi ⁊cͣ. Pōt dici ſobrietatis ẜmlegeꝫ currētis eſt tenere mediū circa hūc cibū vel illūdirecte ẜm currit ẜm legeꝫ recte rōnis: ſꝫ potius ẜmregulat̉ legem ſuꝑadditam ſcꝫ diuinaꝫ eccīaſticā: inſtitutōꝫ ſiue legem. ẜm ſic regulatur: hꝫ diſcerne̓ mediū determinare ī omni cibo ꝓut determīatio cibi ſpectat ad ieiunium. ẜm hūc modū determīat mediū alid̓in vno cibo: aliud in alio. Nec ſeꝗt̉ lꝫ ſobrietatis ſitdeterminare mediū in omni cibo ẜm illo vtenduꝫ eſt: ꝓpter hoc ſit virtutis ſobrietatis abſtinere ab aliqͦ