Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioiuxta illud ph̓i. actus primi ſunt poteijs etiā prioresẜm ratōꝫ. ſil̓iter habitꝰ cognoſcūt̉ ſuis actibꝰ. Ex hispꝫ rn̄ſio ad obiecta.Articulus terciusOnſequēt̓ querit̉ de illa diffinitōe. Ieiuniū ēabſtinētia a cibo potū ẜm formā eccīe intuitu ſatiſfaciēdi vel vitandi pct̄m acꝗ̄rēdi vitāeterna. Circa querit̉ ſic. abſtinētia a cibo dicit pͥuationē: vt pꝫ. qꝛ abſtine a cibo ꝗd ē aliud ꝙͣ ꝯmede̓. abſtinere a potū ꝗd eſt aliud ꝙͣ potare. comedere potare purā dicūt priuatōꝫ. qd̓ aūt tale eſt: eſt ſatiſfactoriū aliquo pct̄o. ita ieiuniū ē ꝑs ſatiſfactōis. Pret. ieiuniū inſtitutū eſt ad mala cauēda. ſꝫ vitae̓la eſt virtutis prudētie: vt hr̄i pōt ab auḡ. ieiuniū eſſetmagis diffiniendū prudētiā ꝙͣ abſtinentiā que ē virtus tꝑantie. Pret. Bern̄. in quodā ẜmone. ſi ſola gulapeccauerit ſola qͦꝫ ieiunet. Si v̓o peccauerūt alia membra: quare ieiunēt ipſa? Et ex his videt̉ ieiunium dꝫ diffiniri abſtinētia cibi potus: ſꝫ abſtinētia qͣdam omīa mēbra ꝯnumerat. Pret. nullum ieiuniū placetdeo ſiue ſit ſatiſfactoriū deo: niſi id qd̓ ē in abſtinentia apeccato. Yſa. lviij. eſt ieiuniū qd̓ elegi. Diſſolue colligationes impietatis ⁊cͣ. ieiuniū affligēs hoīeꝫ exterioreꝫcuiuſmōi eſt ieiuniū qd̓ eſt abſtinētia a cibo potū: eſtillud ieiuniū qd̓ elegit dn̄s. vn̄ yſa. lviij. Nūꝗd tale ē ieiuniū qd̓ elegi. affligere diē hoīeꝫ aīam ſuā. q. d. neqͣꝙͣ.Sꝫ ieiuniū qd̓ elegit dn̄s eſt ſatiſfactoriū. diffiniēdūab abſtinētia a pctīs. ieiuniū ē diffiniendū abſtinentia ⁊cͣ. Pret. ſi ieiuniū ē abſtinētia hmōi. abſtinētia at̄talis paſſio eſt. ſꝫ paſſionibꝰ neqꝫ meremur neqꝫ demeremur. hmōi ieiuniū eſt meritoriū neqꝫ demeritoriuꝫ. eſt ꝑs ſatiſfactōis. Pret. ſi ieiuniū ē actꝰ: aut interior aūt exterior. ſic̄ pꝫ ſil̓e de or̄one elemoſina. Or̄oeniꝫ interior eſt ſatiſfactio exterior neqꝫ iniūgit̉ ab eccleſia vt ſatiſfactoria. Sil̓r nec abſtinētia interior. ſꝫ actꝰexterior ſolūmodo eſt in vſu cibi vel potꝰ. qn̄ aliꝗs ieiunat vtit̉ cibo vel potu. qd̓ ē manifeſte falſuꝫ. Pret. ī ieiunio ſatiſfactorio maxīe attēdit̉ aptitudo tꝑis. ſꝫ de tꝑenulla fit mentio. diffinitō diminute data ē. Pret. ſivniꝰ tm̄ vnū ē. vniꝰ tm̄ vna diffinitio. ieiuniū dꝫ niſi vna diffinitio. Ad primū dd̓m ē. abſtinentiacibi potus ẜm eſt de rōne ieiunij dicit purā priuationeꝫ: ſꝫ quandā dicit poſitōꝫ. vt ex ſuꝑius dictis patet. Adhuc etiā addi pōt. ieiunare ꝓut eſt actꝰ meritoriꝰvtpote ſatiſfactōis: determīat̉ circa actū abſtinēdi in eſt ſimpl̓r priuatō. ſꝫ potius attendit̉ in volūtate abſtinēdi a cibo potū abſtinētia ꝯcomitāte. Sil̓r intelet de ieiunio. eſſe enī ieiunij ē in pura pͥuatōe:ſꝫ in poſitōne potius. quā ſi ꝯcomitat̉ priuat̉. ꝯcernittatē hītualē vtēdi moderate cibo potu abluis. vn̄ dicit potētiaꝫ cui annexa ē pͥuatio. Ad aliud qd̓ obijcit̉. vitare mala ē virtutis prudētie. Pōt dici eſt prudētie tanꝙͣ decernētis dirigentisliaꝝ virtutū tanꝙͣ exequētiū. vn̄ ſolet dici vitare mala eſt virtutis prudētie tāꝙͣ on̄dētis viā aliaꝝ virtutūtiū in via. Ad aliud qd̓ dic̄ Bern̄. Si ſola guy eſt ml̓tiplex ieiuniū .ſ. ieiuniū.Yſa. lviij. ē ieiuniū qd̓ eleietatis. Iteꝫ eſt ieiuniū abſtipluptate. Thobie. iij. nūc̄ē ieiuniū abſtinētie a cibo cornata ſunt a ieiunio. Uerbūītelligendūnio pͥmo ſumpto vel ſeccator omīa mēbra exponit īcūdo: tercio. ſicut ēeꝗt̉ in actu peccādi: ſic debetactu peccati voluptatē aſaffligere oīa mēbra ieiunādoī pct̄o a delectatiōe voſuptate peccati. vt peccauit: hec torq̄at̉ Sap̄. xj. Ad aliud qd̓ obijcit̉. id ſolū ieiuniū placet ē ſatiſct̄o ⁊cͣ. veruꝫ eſt. nec tn̄ exfactoriū qd̓ fit in abſtine ſequit̉ debeat diffiniri abſtinentiaꝫ a pct̄o. qꝛ ſi:.xcviij.oporteret ſil̓r oēs virtutes ponerent̉ in eiꝰ diffinitiōe. Ad illud qd̓ obijcit̉. ieiuniū qd̓ affligit hoīeꝫ exteriꝰ elegit dn̄s ⁊cͣ. Pōt dici dn̄s neligebat tale ieiuniū qꝛ tale ſimpl̓r erat bonū nec eligibile ẜm ſe: ſꝫ qꝛ deprauabat̉ maliciā opeꝝ ipſoꝝ ieiunātiū. maxīe hypocriſim eoꝝ. vn̄ p̄mittit̉ ibidē. Nolite ieiunare ſic̄ vſqꝫad hac diē: vt audiat̉ ī excelſo clamor veſter. glo. laudehoīm. alia glo. ſine miſcd̓ia.Ad alid̓ qd̓ obijcit̉. abſtinētia ieiunij paſſio ē. paſſionibꝰ aūt meremur ⁊cͣ. poteſt dici quidā motꝰidēt̉ paſſiōes: qꝛ illas ꝯcomitant̉ paſſiones. ſicut videre timere ē motꝰ patiētie. ſilr motꝰ ieiunij. Motus enī penā hn̄t: ſic̄ inuidi timidi alij hmōi penā hn̄t paſſiones ꝯcomitātes eſſe dicūt̉. Pōt dici. ſic̄ patiētia motū elicit meritoriū: quiquidē motus eſt pati: qꝛ pati paſſio ē: paſſiōibꝰ meremur. ſꝫ motus ille ē velle ſiue volūtas patiēdi: ſic̄ p̄t dici de ieiunio elicit motū meritoriū. ſꝫ ille motꝰ ē abſtinere vel ieiunare: ſꝫ potius velle ſiue volūtas abſtinendivel ieiunādi cui ē ꝯiūcta paſſio abſtinētie. Ad alid̓ qd̓querit̉. vtꝝ ieiuniū ē actus interior inqͣtū ab hmōi volūtate elicit̉ actꝰ ſenſibilis paſſiōe cōcomitāte. Senſibil̓dico: ſic̄ tenebre dicūt̉ viſibiles. .n. ē iciuniū actꝰ exteꝓpt̓ actū ꝯmedēdi ſiue vtēdi. hec tn̄ vera ē: ꝯmeditnat. qꝛ duplex abſtinētia p̄dicat̉ de ieiunāte ꝯmedēte.ſcꝫ abſtinētia reſpicit pn̄s: qꝛ abſtinet a carnibꝰ. aliareſpicit p̄teritū futurū: qꝛ abſtinuit ab actu māducādivſqꝫ ad horā debitā. abſtinebit tꝑe ſequēti. ē qd̓ indiffinitōe inſinuat̉ dr̄ ẜm formaꝫ eccīe. Ex ptꝫ rn̄ſioad qd̓ ꝯſequent̓ lꝫ voce exp̄ſſa tāgat̉ tp̄s indiffinitōe. poſitn̄ inſinuatiue implicite dr̄ẜm formā eo dd̓m. eſt qd̓ ordinē reẜm Boe. vn̄ vnū ideꝫ ẜm diuertinet ſeruatſimode ad alnat̉: eſſe ſortit̉ dirtͣ vel ad alia ouerſa. Prinitio .ſ. ieiuniū ē ꝑſimonia ⁊cͣ. dicit ieiunij inad eēntialia ip̄ius. vn̄ illa ēquodāmodoIlia ſcꝫ ieiuniū ē res ſct̄a ⁊cͣ. dic̄eſſe ieiunij inqͣtū refert̉ ad eſſentialia illius relata ad finem ipſius. Queſtio. xcviij. de qualitate ieijOnſequēter queritur de qualitate ieiunij. qꝛ actꝰ ieiunijeſt abſtinere a cibo potu. qͣlitas auteꝫrei actꝰ eius ꝓprios ꝯgnoſcit̉. Querit̉ vtꝝ abſtine a cibo potu ſit actꝰ virtutis. pͥmo. Scd̓o. vtꝝ laudabilior ſit abſtinentia abeſu carniū vel a potu vin. Tercio queritur de bonitateieiunij.Nembrū primuꝫIrca primū ad ꝑtem affirmatiuaꝫ ſic. Ro.xiij. Curā carnis ne feceritis in deſiderijs.ibi glo. ſic ſumēda ſunt alimēta qͣi medicamēta. ſꝫ medicamēta ſumēda ſunt ẜm artationē artis medicīe natural̓. alimēta ſunt ſumendaſcꝫ ieiunijs: ſil̓r ſunt ſumēda ẜm artatōꝫ artis ſpūal̓. arsaūt ſpūalis virtꝰ ē. ⁊cͣ. Pret. ẜm artem medicine naturalis ſunt ſumeda medicamēta a quolibꝫ in qͦlibettꝑe. nec ſil̓r medicamēta ſpūalia ſunt ſumēda a quolibet in quolibꝫ tꝑe. ſꝫ ẜm dictamē artis medicine ſpūal̓ cuꝫquodaꝫ moderamīe abſtinētia. abſtinere hmōi ē motus ſiue actus virtutis. Pret. ibidē Auḡ. glo. qd̓ ſatiseſt ſaluti parū ē delectatōi vbi virtꝰ moral̓. abſtinentiahmōi ad virtutē ſpectat moralē. Pret. Hiere. xxxv. ſuꝑilld̓. bibetis vinū. Glo. magnū ē ſi ab illicitis abſtinemꝰ: ſꝫ ſi a licitis ꝓpt̓ reuerētiā eiꝰ ea ꝓpt̓ infirmita nr̄aꝫ nobis ꝯceſſit. Magnū ē ꝓpter reuerētiam dei alicitis abſtinere. quare eſt opꝰ virtutis. Pret. xxxvj.Hiere. ſuꝑ illud. Predicauerunt ieiunium. Glo. vt qui