Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

nentia ciboꝝ determīat ſpēm virtutis .ſ. tꝑantie vltͣ quāp̄gredit̉ afflictio. vn̄ dicūt aliꝗd afflictiuū. Rn̄ſio.Ad noticiā eoꝝ q̄ſita ſunt noͣ. poſita diffinitōne p̄tacta .ſ. ieiuniū ē ꝑſimonia victꝰ: abſtinētiaqꝫ ciboꝝ. ſb̓dit̉.cui ē nomē inditū ex qͣdā ꝑte viſceꝝ tenui ſꝑ vacuo: qd̓vulgo ieiuniū vocat. vn̄ ieiunij nomē credit̉ deriuatum ſui media viſcera vacua exinanita exiſtāt. hec yſido.Ex his pꝫ ieiuniū dicit oīno priuatōꝫ: ſꝫ ſimuluatiōe quandā ꝯcernit poſitōꝫ. ſicut viſcera oēꝫ ānihilatōꝫ: ſꝫ qͣndā poſitōꝫ. qꝛ p̄uatiōe īmoderate ſumptionis ciboꝝ poīt ſumptōꝫ moderatā eoꝝ. vn̄ duo ꝯcurrūtvnū qd̓ reꝗͥrit nature nccītas: aliud qd̓ ꝓmouet ad expeditōꝫ gr̄e. Ad illud qd̓ pͥmo obijcit̉. in diffinitōibꝰ debet poni duplex genꝰ vel idē repetituꝫ ⁊cͣ. Pōt dici ſil̓r nec ponit̉ duplex genꝰ nec idē replicat̉. qꝛdicit̉ ꝑſimonia victꝰ: inſinuat̉ qd̓ reꝗͥrit nccītas nature.ꝑca eniꝫ ſimonia meliꝰ ꝑficit naturā ꝙͣ ſuꝑflua. abſtinētia ciboꝝ inſinuat̉ abſtractio ſiue reciſio ſuꝑfluoꝝ. vndeYſido. xx. ethymol̓. dicit: cibꝰ dictꝰ ē capit̉ ore. ſic̄ eſcaeo os capit. victus ꝓprie vocat̉ qꝛ vitaꝫ retinet. ē duplex ſubtractio quā reꝗͥrit ieiuniū. ſuꝑfluoruꝫ qn̄qꝫ ſolent incorꝑari ad ſuſtētatōꝫ nature. ſuꝑfluoꝝque ſolēt traijci cibatōꝫ ad delectatōꝫ cibati. Pret.eſt incōueniēs aliꝗd diffiniri duplex genꝰ vbi vnū ē alteri ſubalternatū. Duobꝰ .n. modis dat̉ modus ſiue arsdiffiniēdi etiā formal̓r. ſcꝫ vel genus īmediatū īmediatis drn̄tijs: vel genꝰ ſup̄mū ꝯnuneratiōe generūſubalternoꝝ. vt diffinit̉ dr̄: aīal rōnale mortale. vl̓ dicit̉: ſb̓a corporea aīata ſenſibilis mortalis rōnalis.Ex his pꝫ nec ſunt ideꝫ cibus victus: nec vnū eſt genus ad aliud ꝓut ꝓprie ſumūt̉ in ꝓpoſito. nec idē ꝑſimonia abſtinētia. Cibꝰ tn̄ victꝰ quocūqꝫ ſumpti aliter ſe pn̄t habere. ita ſcꝫ vnū ſit genus ad alid̓ vel ideꝫqd̓ aliud. ſꝫ eſt ſic. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. viuit viuus eſt. ieiunat ieiunꝰ eſt ⁊cͣ. Pōt dici. genꝰ aruendi hꝫ regularē nccītatē: immo in multis termīsfallit. .n. ſꝑ verbū infert nomē deſcēdēs ſiue deriuatūab ipſo: lꝫ accidit in termīs aliquibꝰ. vn̄ lꝫ ſequat̉. iſteviuit: viuꝰ eſt. tn̄ ſeꝗt̉. iſte morit̉: ē mortuꝰ. ſil̓r necin ꝓpoſito. iſte ieiunat: eſt ieiunꝰ. ſil̓r nec. iſte albeſcit eſt albꝰ. vbi .n. nomē deſcendēs a verbo dicit reꝫ ſignificatā ſcꝫ in termīo: infert̉ a verbo qd̓ dicit ſuā vt adterminū. Pret. caſtus dr̄ duobꝰ modis. Uno modo ꝓutcaſtitas determinat̉ circa ꝯtinentiā ab omni coitu .ſ. licito illicito. ſicut ē de caſtitate v̓gīali. Alio ẜm determinat̉ circa ꝯtinētiā a ꝯcubitu illicito: ſicut ē caſtitasꝯiugalis. Sil̓r pōt dici de ieiunio. pōt dici duobꝰ modis. Uno ẜm dicit abſtinentia oīmodā ab cibo: etiā ꝙͣtū ad omne tēpꝰ. Alio ẜm dicit ſolū abſtinentiā a cibo aliqͦ: etiā ꝙͣtū ad tempꝰ determīatuꝫ.Scd̓m aliꝗs dicit̉ ieiunare primo ieiunij bn̄ ſegtur. iſte ieiunat: ē ieiunꝰ. Scd̓ꝫ aūt ſecūdo neqͣꝙͣiſte eſt viuus: viuit. ſub tali diuerſitate neqꝫ rei neqꝫtꝑis dicūt ea dicūt: ſꝫ vno eodē modo. ꝓpt̓ vnū ſeꝗtur ad alteꝝ. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ ẜm Yſido. Epule ſimplices diuidūt̉ ī duo nccͣia ⁊cͣ. Pōt dici nccͣia vnoexcludit quicꝗd eſt p̄ter exigētia coīs vite hoīs. ītelligit Yſido. duo tm̄ ncc̄ia .ſ. panē vinū. Et ſi obijciatur. multi viuūt ſine vino. Dicendū etſi ſit de ml̓tis ꝑſonis: ſecꝰ eſt de cōmuni vita hoīm. dico extenſonoīe vini. ẜm noīe extēſo dicit̉ ſolū vinū de vite: ſedde frumēto ordeo. de alijs generibꝰ potus diuiſis contra aquā. cuiuſmodi ſunt medo ficera hmōi. Uel p̄t dici. loꝗt̉ ẜm ꝯſuetudinē terre cuiꝰ erat incola. Alionec̄tuꝫ ſic ſtricte ſumit̉. ſcꝫ ẜm excludit ſuꝑfluū iuxͣ ſapiētis determīatōꝫ ſtatus ꝯdecentiā. tūc nccͣia pn̄t dici nccͣia que terra mari exquirūt̉. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ nihil ponit̉ in hac diffinitōe qd̓ ponat aliꝗd afflictiuū⁊cͣ. Pōt dici īmo ꝗa vt ex dictis pꝫ: ꝑſimonia victꝰ dicitſubtractōꝫ eoꝝ ſolēt incorꝑari ad vite ſuſtentatōꝫ: abſtinētia cibi ſuꝑfluoꝝ. qꝛ incorꝑatōne nccͣioꝝ intraij-tione ſuꝑfluoꝝ ſolet modica qn̄qꝫ delectatio. ī ho ſubtractōne orit̉ afflictio.Articulus ſecūdusOnſequēt̉ querit̉ de illa diffinitōe ſimilit̓ ēYſido. li. j. de officō. xlij. ca. ſcꝫ hac. Ieiuniuꝫeſt res ſancta: opꝰ celeſte: ianua regni: formafuturi. hed aūt diffinitio or̄oni ꝯuenit. Eſt .n. or̄o res ſancta ⁊cͣ. aūt ſit forma futuri videt̉. qꝛ or̄o ſit ꝯtēplatōnis ſpēs repn̄tatiua: eſt ſil̓itudo quedā illiꝰ ꝯtemplationis quā bt̄i ꝯtemplant̉ deū in patria. ita illi cōuenitvltima drn̄tia diffinitōis poſite. ꝯſtat alie ſil̓r. iſtadiffinitio ſoli ieiunio ꝯuenit. Pret. oīs diffinitōdebeat aſſignari illa ſunt eēntialia ipſo diffinito. abſtinētia aūt eſt eēntialis ieiunio: videt̉ diminute ē aſſignata. exquo in illa aſſignat̉ aliꝗd deſignās abſtinentiaꝫ. Pret. pōt obijci vt. de afflictōe ꝓpt̓ quā fuit inſtitutū ieiuniū. in hac rōne nihil tangit̉ ꝑtines ad afflictionē. Pret. ieiuniū eēntial̓r determiat̉ in priuatōnequadā. ea que ponūt̉ in diffinitōe eius debēt aliqͦ mododicere priuatōꝫ: ſimpl̓r poſitōꝫ. debet diffinirirem ſanctā. aliꝗd qd̓ dicat in facto: vtpote per remſanctā ⁊cͣ. eſt .n. cōueniēs diffinitio habitꝰ pͥuatōeꝫ:neqꝫ priuatōis habitꝰ. Pret. cuꝫ ieiuniū determinet̉vel ꝙͣtū ad eſſe in fieri: vel ꝙͣtū ad in facto: dꝫ diffiniri aliꝗd qd̓ dicat in facto. vtpote rem ſanctā:aliꝗd qd̓ dicit reꝫ in fieri. vtpote opꝰ celeſte. Pret. p̄tqueri. que eſt dēntia illoꝝ qͣtuor que tangūt̉ in diffinition p̄tacta .ſ. res ſancta. opꝰ celeſte ⁊cͣ. ē formale vt illa que dat̉ genꝰ drn̄tias. ſꝫ potius notificatio quedaꝫinſinuās eſſe ieiuniū aliquos effectꝰ eius. Nondūieiuniū carnē macerādo purgat a pct̄o: dedicat penitertem deo. vt ſcd̓o dicit̉ in glo. Leui. xix. ſuꝑ illud. Sanctieſtote ⁊cͣ. recte ſanctificatōꝫ ponit quia fundamētū ē virtutis. alia glo. qͣi ſeꝑamini etiā a fratre inordinate ambulante ab omībꝰ ꝯcupiſcētijs ſeculi. Pret. ieiuniummentē erigit ad ſuꝑnaͣ: qꝛ carnē ſubijcit ſpiritui deſeruire facit. ſpiritū liberū ad oꝑa ſpūalia exercēda reddit.pͥma Coꝝ. ix. Caſtigo corpꝰ meū in ẜuitutem redigo.Glo. ẜuituti ſubijcit̉: ſuā ſꝫ ſpūs ꝑficit voluntateꝫ.ꝓpter dicit̉ opꝰ celeſte. Item ieiuniū virtutē induc̄ſꝫ diſpoſitiue. ꝓpter qd̓ dicit̉ ianua regni. dotatis .n. virtutibꝰ eſt ianua regni aꝑta. Item ieiuniū premiū ampliat: ꝓpter qd̓ dicit̉ forma futuri. diſpoīt .n. ad informationē gr̄e ꝑfecte que ē gl̓a. qꝛ coercet a vicio carnis: erigit ſpiritu ad ſuꝑna: ꝑ̄ꝑat vlteriꝰ ad virtutē qua patꝫ iuſtis ingreſſus regni: premiū cumulat. qͣtuor p̄dicta in eiꝰponūt̉ notificatōe. idē p̄t hr̄i a b. Greg. dicēte. Qui corꝑali ieiuīo vicia ꝯpͥmis: mētē eleuas: virtuteꝫ largirisp̄mia. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. hec ꝯueniūt or̄oni. Pōt dici verū ē: ſꝫ drn̄ti. qꝛ or̄o ſanctificat vniēdo ſanctoſanctoꝝ. ieiuniū v̓o purgādo carnē. Sil̓r or̄o ē opꝰ ēleſte immediate deo ſpm̄ vniēdo. ieiuniū carnis dep̄ſionē ſpm̄ erigendo. vtrūqꝫ aūt pōt dici ianua regni. ſꝫ ieiuniū affligēdo principal̓r inferiorē hoīeꝫ: or̄o delectādohoīeꝫ ſuꝑiorē in ſuo optimo. vtrūqꝫ ſil̓r dicit̉ forma futuri. ſꝫ ieiuniū rōne afflictōis in hoīe inferiore: or̄o aūt ratione quietis in ſummo delectabili. Ad illd̓ qd̓ obijcitur. abſtinentia ē eēntialis ieiunio ⁊cͣ. Pōt dici hecnotificatio eſt eēntialia data: ſicut ſolꝫ dari diffinitio formalis: ſꝫ quoſdā effectꝰ ipſius diffiniti. vt tactueſt. Pret. et ſi in hac diffinitōne exprimit̉ vocetenꝰ abſtinētia aliqͣ: colligit̉ tn̄ in v̓bis p̄dictis. vt ex dictis pꝫ. Sil̓r pōt rn̄deri ad aliud. qꝛ drn̄tijs aſſignatis inſinuatiue notat̉ afflictio ieiunij. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. diffinitio ꝯcernētis priuatōꝫ debet dari ea dicūt p̄uatōeꝫ⁊cͣ. Pōt dici etſi hoc forte exigit ars in formali diffinitōne: tn̄ exigit̉ in qͣcūqꝫ notificatōne. īmo ſufficitillud cuiꝰ determīat̉ in qͣdā priuatōe: notificet̉ q̄daꝫ dicūt poſitōꝫ. iuxͣ illd̓ qd̓ dicit ph̓s. Rectū recto cognoſcimꝰ obliquū ſil̓rotētie hītꝰ ꝯgͦſcūt̉ ſuis actibus.