Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiopugnat inqͣtū in illo eſt aliꝗd in rōne honeſti: ē ad illud. immo potius impedimntū. Ad alid̓qd̓ obijcit̉. dd̓m afflictio carnis diminuit virtutē nat̉eita ſit debilior ad aliquē actū. dūmodo fit ex expeditior ad aliū actū lōge vtiliorē honeſtiorē: ē malum.ſic eſt in ꝓpoſito. Per afflictōꝫ .n. carnis debilitat̉ ꝙͣ ad exercitiū opeꝝ inferioꝝ. roborat̉ tn̄ ꝙͣtū ad oꝑa ſupiora exercēda. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. ꝗlibꝫ tenet̉ dilige̓ximū ſicut ſemetipſuꝫ. vn̄ formā diligendi accipit aſeipſo. Pōt dici duplex ē motus caritatis. elicientis:imꝑantis. ꝙͣtū ad motū primū debet ꝗlibet diligere aliūſicut ſemetipſuꝫ .i. ad id ad qd̓ diligit ſeipſuꝫ. aūt ꝙͣtūad ſecundū: qꝛ debeo illa oīa ex caritate imꝑare ꝓxīo mihi. debeo tn̄ velle illū bn̄facere in bonis ꝓficere. Ad illud qd̓ obijcit̉ ſimile de gubernatione maiorismūdi minoris. pōt dici vſqꝫquaqꝫ ſil̓e eſt. deꝰ eniꝫgubernat ſic maiorē mundū: etſi in aliqͣ ꝑte defice̓t:nputaret̉ dn̄o ſꝫ aīe. ita eſt cōiuncta admīſtratio corꝑismēbroꝝ ſi deficerent aīe imputaret̉ peccaret. Deꝰeniꝫ etſi gubernet mūdū ꝑtes: tn̄ eſt aliqͦ debito adobligatꝰ. ſic̄ ē aīa ad corꝑis mēbroꝝ gubernatōꝫ. rōnecuiꝰ aīa peccaret ſi corpꝰ deficeret: maxīe ꝙͣtū ad eſſe ingenere moris. Pre. ꝯditor mūdi ita inſtituit mūdū in ſuiꝯditōe. ſꝑ ſtaret in illa ordinatōe oꝑatiōe in ꝗbꝰ inſtitutus erat. mediante influētia v̓tutis diuine. p̄t̓ eanihil accidit incōueniēs mūdo ex actibꝰ ꝓprijs circa ꝑtesillius exercitatis. mīor v̓o mūdus .i. rōne lapſus illiꝰſi ageret ſiue exercet ꝓprios actꝰ: ſeip̄m deſtrueret ī nihilū redigeret: fieret ſociꝰ eius ē Iob. xviij. ꝓpterne incurrat incōueniēs: ncc̄e ē vt afflictiōibꝰ corꝑalibꝰcoerceat̉ impetus illius ꝓnitas ad malū erigaturdirigat̉ in bonū. Ad illud qd̓ obijcit̉. nihil qd̓ ex caritate eſt diligibile ē expugnādū ⁊cͣ. pōt dici caro duoꝯcernit in ſe. ſcꝫ naturā vicioſitatē. rōne nature ē diligibilis: rōne vicioſitatis ēligibilis. īmo rōne hmōi ēaffligēda. Sil̓e de iudice punit latronē rōne ē:ſꝫ qꝛ e latro. punit naturā: ſꝫ culpā. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. punire ꝑtinet ad ſummū iudicē: in cuiꝰ inꝓprie ſe ꝯmittit̉ peccatū ⁊cͣ. pōt dici ipſe ſummꝰ iudex ī vita iſta ꝯſtituit hoīes iudices ſub illo ſine loco ſui.vn̄ ille poſuit an̄ hoīeꝫ vitā mortē. Eccͣi .xv. dedit illi libertatē vtad qd̓ vellet ſe cōuerteret: voluit hoīeꝫ eſſe. vt ſi ad mortē ſeuerteret: quadā mortetificatōe ſeuniret ſic iudicē ſummū placaret. Ad aliud qd̓ obijcit̉. deus punit pct̄m ſufficiēter vel inſufficiēter ⁊cͣ. pōt dici ſumꝰ in hac ꝑegrinatione: ſumus in foro miſcd̓ie in quo multū remanet penitendū. vn̄ punit deꝰ ſufficiēter iuxͣ qd̓ reꝗͥrit forū iuſticie: ſꝫ in inferno. Ad qd̓ dicit̉. ſi punit ſufficiēt̉aliꝗd eſt inordinatū in regno. pōt dici ſi tꝑe benignitatis gratie currēte punit dn̄s ſufficiēter ẜm ſufficienr aliqd inordiua Orit foꝝ i in regno eiꝰgis cōueniētiꝰ ordīatū.īmo ex eſtordo .n. iurisrit. in tꝑe gr̄ecd̓ie miſcd̓ius agatiſcd̓ie in tꝑe iuſticie. Ad aliud pōt dici. īlūtas ſiue li. ar. ꝑſeꝗt̉ naturā viciatā:naturā .n. ꝑſequēdo natuſeipſaꝫ affligit. tanta eſt .n. carnis aīe alligātia. pōt ipſa caro affligi qn̄ aīa ipſa ſiue volūtas afflieat̄. Ex pꝫ rn̄ſio ad illud qd̓ ſeꝗt̉ .ſ. auctorPōt etiā addi ẜm Aug. aīa delectatur duobꝰmodis. ſeipſaꝫ corpus. ideo iuſte triſtari puniri dꝫ dupl̓r: in ſe corpꝰ. Sap̄. xj. que peccatquis hec puniet̉ macerat̉ caro ipſa ledit̉. ſꝫ afflictioꝓprie eſt niſi in aīa. vt ſi diligereꝫ ſtatuā aliꝗs frangeret illā. ipſa fractōe lederet̉ ſtatua: ſꝫ ipſa afflictio īme tm̄modo caderet. ſic eſt. vnde ꝓprie quelibꝫ afflictioaīe eſt: ſicut peccatū. Ad illud qd̓ obijcit̉. gladiushomicide ē puniēdus. pōt dici gladiꝰ eſt vnitusgladiatori: ideo ſua leſio eſt alteriꝰ afflictio. ē ſicde carne cui ē aīa vnita. vn̄ ſua pena ē pēa aīe. Ad illd̓.xcvij.qd̓ obijcit̉. bn̄faciendū eſt inimico ⁊cͣ. pōt dici veruꝫeſt: ſꝫ non ſic vt ipſo beneficio fiat ipſi benefico grauiorinimico deterior: quia tūc fieret bn̄ficio illo peior. ſicmagis eēt illi male faciēdū ꝙͣ bn̄. ſic caro fit inimica aīeqn̄ nimis fouet̉ magis inimicat̉ aduerſat̉ ſpūi: minus ei ſubijcitur. ideo non eſt delectabilit̓ fouenda: ſꝫ diſcreta maceranda. hoc etiam ꝓdeſt ipſi carni. Per hocenim conſequit̉ quaternā gl̓am eternaꝫ ſcꝫ quatuor dotes. Ad aliud dicenduꝫ. naturale eſt iuſtum diligere fouere carnem: ſed ſic vt ſpiritui ſeruiat. hoc eſt tenuiter parce. Ad aliud dicenduꝫ. duobus modis fit homicidiū. Uno modo qn̄ quis intendit mortemalicuius iſte eſt homicida peſſimus. Alio modo qn̄non intendit morteꝫ alicuiꝰ: ſed agit illicitam ad quconſequit̉ mors alicuius. vt cum quis proijcit iaculāmuni platea: ſꝫ a caſu occidat homicida dicitur. Neutroiſtorum modoruꝫ macerans carnē homicida debet dici.Primo modo non: quia per hoc intendit ſe occidere:ſed peccatis ſatiſfacere gl̓am eternam mereri. Et ſecundo modo macerare carneꝫ diſcrete eſt opus illicitum: ſed vtile valde. ꝓpter quod nullo modo dicendus ēhomicida. Ad illud quod obijcitur. omīs paſſio magis facta abijcit a ſubſtantia: verum eſt cum nimia violētia indiſcrete. tanta enim poſſet fieri indiſcretiōe homicidium merito interpretaret̉: ſine pct̄o graui nonMęmbrū ſecūdūEquit̉ de ieiunio de quo ꝓcedit̉ ſic. Prīoquerit̉ de quidditate. Scd̓o de qualitate. Tercio de modo. Quarto de inſtitutione.Quinto de efficacia. Sexto de neceſſitate.Septimo de temꝑe ieiunij. Octauo de ſolutōne. Primo querit̉ quidditate ieiunij. hoc eſt querere quid ſitieiuniū. Et qꝛ diffinitio indicat quid eſt diffinitū. plures inueniūtur diffinitōnes aſſignate de ieiunio: de illiseſt ſingillatim querendū. Primo querit̉ de diffinitioneieiunij que habet̉ ab Yſido. li. vj. ethymo. que talis ē. Ieiuniū eſt ꝑſimonia victus ⁊cͣ. Scd̓o. de illa quam ponityſido. li. de officō. xlij. ca. que eſt talis. Ieiuniū ē res ſancta opus celeſte ⁊cͣ. Tercio. de illa que ponit̉ cōmunit̉.ſcꝫ ieiuniū eſttia a cibo potu ẜm formam eccleArticulus primus Dprimū querit̉ de hac diffinitōe Yſido. Ieiuniū eſt ꝑſimonia victus abſtinētiaqꝫ ciboruꝫ:ſic. Nihil debet diffiniri per duplex genus vl̓ idē repetituꝫ. ſꝫ iſta diffinitio data eſt ſic. qꝛ vel cibusvictus idem genus ſunt: vel victus eſt aliud genus cibꝰaliud. Iteꝫ ꝑſimonia abſtinētia ideꝫ ſunt. ꝑſimoīavt dicit Yſido. dicit̉ qͣi ꝑca ſemonia. ſemos aūt dr̄ cibus.ideꝫ eſt ꝑſimonia abſtinētia vt videt̉. Pre. cibusvictus vel ſunt ideꝫ vt ſi extendat̉ cibꝰ ad potū: vel cibuseſt ꝑs victus ſi ꝓprie ſumūt̉. igit̉ debet vtrunqꝫ poni. Pre. vt vult Yſido. ꝑſimonia eſt ꝑca ſemonia. vnd̓ ꝑſinonia ꝑcitatē importat in vſu actuali cibi vel victꝰ. ſꝫ ſic̄qui viuit viuus ē: ſic ieiunat ieiunus ē. ſꝫ in vſu actuali cibi ſiue victus ē vtēs ieiunꝰ. ieiunanti ſiue ieiuno ꝯuenit ꝑſimonia victus. Pre. Yſido. xx. li. ethymo.epule ſimplices in duo nccͣia diuidunt̉. panē ſcꝫ vinū. duo ſunt ſuꝑflua: que terra mari veſcēdi ca exꝗrūt̉.ſꝫ abſtinentia in ieiunio debet a ſuꝑfluo. in comeſtioneaūt panis vini piſciū abſtinet̉ a ſuꝑfluo. non eſtin tali comeſtione abſtinentia quam requirit ieiunium.quod videtur falſum: quia ieiunium tale indicit̉ ab eccleſia. igitur vt videtur male diffinitur ieiuniū abſtinētiaciboꝝ. Pret. ieiunium inſtitutū eſt ad carnis afflictōꝫvn̄ Leuit̉. xxiij. Oīs aīa afflixerit ſe die hac: ꝑibitpopulo ſuo. ſed in dicta diffinitōne nihil ponit̉ qd̓ indicet afflictionē. diminute data eſt. ꝑſimonia eniꝫ abſti-