Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioponor eiꝰ eſt. Et dicit̉. Amice quō huc ine celeſtis.gerēte intelligit̉. Ad vltimuꝫp̄ſumptōe ſe inraſti ⁊cͣ. deſtētis in mortali ē ſubſannatō. oīs or̄o exiſdicendumCum em̄ aliꝗs humilit̓ deuote quātū ꝑmittit ſtatꝰ peccaij orat deū: talis or̄o eſt ſubſannatio: ſꝫ honorat̉ deꝰ ilam. Nec ex alia ꝑte inhonorat̉: qꝛ pct̄m orātis quodāmodo humilē or̄one aptiꝰ fit ad indulgēdū. Ceſſat augmētatio pct̄oꝝ: dum pctor bonis intēdit oꝑbꝰ. Ulteriꝰ ſciēn ſicut ꝯtingit or̄onē eſſe pct̄m ex vicioſa radice: itaniū elemoſinā. vt ptꝫ Math̓. vj. de ieiunijs elemoſinis ypocritaꝝ. Unde extēdit̉ q̄ſtio hec ſolū ad or̄onemſꝫ ad alia oꝑa. quare querit̉ vtꝝ oīs actio exiſtētis ī mortali ſit pct̄m. Sūt em̄ aucͣtes vident̉ illud īnuere. ſicut illud apl̓i. om̄e qd̓ eſt ex fide pct̄m eſt. Ro. viij. glo. ſuꝑillud. oīs vita infideliū eſt pct̄m. Sed exponit̉ illa auctoriias ſic. om̄e qd̓ eſt ex fide .i. ꝯtra fidē. Sil̓r oīs vita infideliū .i. oīs vita in infidelitate. vel pōt dici. om̄e qd̓ ēex fide pct̄m eſt .i. habet defectū. ſicut ſibulus dicit̉ haberepct̄m habet defectū in materia forma. ſꝫ hec eſt alia ſinificatio pct̄i ꝙͣ ſit illa qua pct̄m dicit̉ meritoriuꝫ pene.ſine dubio magnū defectū habet ibi actio qua poſſemꝰ ibimereri vitam eternā: tamen non meremur inde qd̓ valetad vnū denariū. ſicut accidit illo qui ꝓpter humanas laudes bona facit. vnde Greg. magna verecūdia ē magnā agere laudibꝰ inhyare. quia vnde celū emere poſſet: mīmuꝫhumani fauoris querit.Ayticulus terciusOnſequēter querit̉ de hac ꝯditōne pro ſe vtruꝫor̄o ſit efficacior facta pro ſe an pro alio? proſe: videt̉ ſic Ioh̓. xvj. Si quid petieritis patreꝫ⁊cͣ. gloſa Aug. exaudiūt̉ ſancti pro ſeip̄is: aūt pro omnibus alijs amicis vel inimicis. orare pro ſe maxime facitad or̄onē effectiue. Pret. illa or̄o ſola eſt efficax que fit aſpirituſancto. ẜm illud Ro. viij. Spūs poſtulat pro nobisGlo. ꝯtra nos ſꝫ pro nobis facit. ſcꝫ nos poſtulare. illam ſolā facit ſpūſſanctꝰ que fit pro nobis. illa ſola eſt ex Ptet. Ioh̓. xvj. In illo die rogabitisGlo. in futuro non rogabitis. ſꝫ petite dabit̉ voqd̓ ad vos ꝑtinet: ſi oībꝰ illis quibꝰ petitis. ideo dicitur vobis. Contra. vt habet̉ a Tullio. vera amicitia eſtidem velle idē nolle. ſi vera amicitia ē inter deū hominem iuſtū: quicqd̓ nollet iuſtꝰ nollet deꝰ. quicqd̓ petāt ſiue pro alio ſiue pro ſe ſemꝑ exaudiet̉. vt videt̉. Pret. conſtat ꝑfectioris maioris caritatis eſt orare pro inimicoꝙͣ pro ſe. ſed ſi minor caritas imꝑfectior meret̉ exaudiri:multo fortiꝰ ꝑfectior maior. Sed caritateꝫ habens pro ſeexaudit̉. ſicut dicit glo. Ioh̓. xvj. ſuꝑ illud. Si quid petieritis in nomīe: ergo multo fortius pro alio. ita vt prius. Pret. in moral̓. li. vij. ca. vj. dicit Greg. Quiſꝗs pro alioint̓cedere nitit̉: ſibi potiꝰ ex ip̄a caritate ſuffragat̉. pro ſemetip̄o tātocitiꝰ exaudiri meret̉: quāto deuote pro alijs intercedit. Ex hoc habet̉ efficacia tribuit orāti pro alio. vtetiā pro ſe impetret̉. ſꝫ hoc eſſet niſi maxīe acceptuꝫ eſſetdeo orare pro alio: ita vt priꝰ. Si diceret̉ indignitaseiꝰ pro quo orat̉ impedit efficaciaꝫ or̄onis. qn̄ ſit pro alio.Contra. beatꝰ ſtephanꝰ exauditꝰ fuit pro paulo. vt habet̉ abeato aug. in ẜmōe de beato ſtephano. quo proceſſit ſtephanus trucidādus lapidādus: illuc paulꝰ ſecutꝰ eſt adiutusor̄onibꝰ ſtephani. qui cuſtodiebat veſtimēta lapidantiumip̄m. vt habet̉ Act̉. vij. ꝯplens illud Math̓. v. orate proſequētibꝰ calūniātibꝰ vos. or̄o pro inimicis ꝑſecutoribꝰ eſt de ꝑfectōe euāgelica. ꝑfectior melior eſt or̄o proinimicis pro amicis. indignitas eiꝰ pro quo orat̉ facitad efficacia or̄onis. faciliꝰ exaudit̉ ꝗs orās pro alio inimico ꝙͣ pro ſe amicPret. honeſtiꝰ orat̉ or̄o fauorabilior videt̉ pro alio ꝙͣ pro ſe: or̄o eſt magis exaudibilis. Pret. in pͣs. xxxiij. or̄o mea ī ſinu meo ꝯuertet̉. Glo. et ſieis prodeſt pro ꝗbꝰ orat̉: ego tn̄ ſuꝫ fruſtratꝰ mea mercede. quicūqꝫ oratalio ſibi prodeſt: pōt prodeſſe alijpro quo orat. ſꝫ or̄o facta pro ſe prodeſt niſi orāti: or̄o.xcvj.facta pro alio maPret. aliꝗs mereturs eſt exaudibis.alij pͥmā gr̄am quā īneret̉ ſibi. ſꝫ difficile cadit ſub merito prime gr̄e. qd̓ em̄ cadit ſub merito habꝫ ratōneꝫ prioris ſit pͥncipiū merēdi. ſi orās pro alio in difficili mere exaudiat̉: multo fortiꝰ in alijs. ita or̄o pro alijs ē magis exaudibilis. Rn̄ſio. orare pro ſe ꝯueniētiꝰ aſſignat̉ īditionē or̄onis efficacis ꝙͣ orare pro alio. cuiꝰ duplex pt̄ratō. Una ex ꝑte eiꝰ qui petit̉: alia ex ꝑte eiꝰ pro petit̉. Exte eiꝰ qui petit̉. hec ē ratio. ſuꝑ illud pͣs. Exultate iuſti inno rectos decet collaudatō: habet̉ in glo. recti ſūt dirigūt cor ſuū ẜm volūtatē dei. eſt regula. p̄ponūt voluntatē melioris ſue volūtati .i. volūtatē om̄i potētis: volūtatiinfirmi. volūtatē dei: volūtati homīs. hec glo. Iuſtꝰ ex eo iuſtꝰ eſt tenet̉ ꝯformare volūtatē ſuā volūtati dei ſiue diuine. in his que ſcit velle deū. Et intelligēdū eſt iſtud ſolum in volito. ſꝫ etiā in ꝯditōne ſiue cauſa modo. Iudasem̄ voluit xp̄m tradi deꝰ ſil̓r: ſꝫ eadē ꝯditōne cauſa.ſil̓r pōt videri in alijs. Si petit pro alio. debet petere qd̓deus vult. quō vult: ex qua cauſa vult. ideo ſolumdebet pro ip̄o petere bonū: ſꝫ etiā qd̓ expediēs eſt ei. Aliterem̄ iuſtꝰ ſiue rectꝰ eſſet in volēdo. qꝛ dum eſt in via neſcit dei volūtatē. maxime petēdo pro alio: petit multotiensvel qd̓ vult deꝰ: aut etiā non eodē modo ſiue cauſa. exhoc eſt ſemꝑ exaudit̉ petēs pro alio: ſꝫ fruſtrat̉ .i. nonobtinet qd̓ intēdit. Et ratō huiꝰ eſt. qꝛ ignorat dei volūtatēcredēs deuꝫ velle qd̓ vult. tn̄ fruſtraꝫ a merito. īmeplerūqꝫ multū meret̉. volēdo qd̓ ip̄e vult ẜm viā iſtaꝫ.hoc eſt: qꝛ ip̄e vult nos velle illa. Et hoc plane dicit Aug.xxij. de ciui. dei. ca. j. dicit̉ volūtas dei quaꝫ fecit in cordibꝰobedientiū mādatis eiꝰ. Et ſequit̉ ẜm hāc volūtatē quamdn̄s oꝑat̉ in homībꝰ etiaꝫ velle dicit̉ qd̓ ip̄e vult ſꝫ ſuosid volētes facit. Et in ca. ij. multa em̄ volunt ſancti eꝰ fieriab illo inſpirati facta volūtate nec fiunt. ſicut orāt probuſdam pie ſancteqꝫ. qd̓ orant facit: ip̄e in eis hꝫorandi voluntatē ſpūſancto ſuo fecerit. hec augu. Alia ratio eſt ex ꝑte eius pro quo petit̉. em̄ orat quis pro ſe.culdubio pōt ſe facere talē cum diuino adiutorio vt ſitaliquid qd̓ impediat ſue oratōnis effectū. cuꝫ aūt orat proalio. quātūcūqꝫ facit qd̓ in ſe ē pro illo pro quo orat: ille tn̄pro quo orat̉ faciet ſe talem vt oratō impediat̉. īmoobicē ponit. quē orans pro ip̄o poterit amouere ab ip̄oquēadmoduꝫ poterit qn̄ pro ſe orat. Ex his apparet q̄remagis exaudit̉ pro ſe ꝙͣ pro alio. Notādū tn̄ in ꝗbuſdaꝫmagis exaudit̉ pro alio ꝙͣ pro ſe. ideo intelligēdū cumpetit̉ ſpūale ad ſaluteꝫ: plus exaudit̉ homo pro ſe ꝙͣ proalio. Et hoczlo. Ioh̓. xvj. ſuꝑ illud. Si qd̓ petieritis ⁊cͣ. aūt tꝑale plus pro alijs: cauſa hmōi eſt.quia petit quis tꝑalia pro ſe. timēdū eſt qd̓ frequēter accidit: ne ſcꝫ inordinatꝰ affectus ad petendū moueat. ideotur ibi iuſti: cuiuſmodi deceptio caderefrequenter decinon poterit in petitōne ſpūaliū ad ſalutem. autē petittꝑalia pro alio. tunc ibi frequēter non cadit inordinatꝰ afffectus. quia qd̓ petit alij tꝑalia: hoc magis prouenit ex caritate cōpaſſione ꝙͣ carnalitate. hoc viſo impediri poteſt oratō qn̄ orat iuſtus pro alio. tum quia ignorat dei voluntatē: tum qꝛ ille pro quo orat apponere pōt obicē. ſicaūt qn̄ pro ſe orat. Ad pͥmū dicenduꝫ. vera amicitia⁊cͣ. hoc debꝫ intelligi in his ſcit vnꝰ amicꝰ velle alteꝝ. vtidem velit eodē modo eadē cauſa. Sed qꝛ hec ſemꝑoccurrūt in volūtate iuſti dei: quia deus vult ſanctos ſuos velle qd̓ vult. qn̄ pro alijs orāt. vt ptꝫ ex ſupradictisverbis augu. de ciui. dei. ideo obiectio illa non concludit. Ad aliud quod obijcitur. ꝑfectioris caritatis eſt orare pro inimico ꝙͣ pro ſe. Dicendū maior caritas tripliciter conſueuit dici. aut in radice. aut in vſu. aut in affectu.Si loquamur pͥmo modo vt dicat̉ maioritas caritatis inſua radice: ſic eſt maioris caritatis diligere inimicos ꝙͣamicos. ſil̓r nec orare. nec eadē radice caritatis mouet̉ diligēs orās ad vtrūqꝫ. Si ſcd̓o ſcꝫ ꝙͣtū ad vſuꝫ: ſic maior caritas .i. maior vſus caritatis ē ī diligēdo inimicū ꝙͣſe: qꝛ ꝑfectior magis extēſus. iſto modo ſil̓r oratio ꝑfe