Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ctior. Si v̓o tercio ſcꝫ ꝙͣtuꝫ ad effectū: ſic maioris efficacie eſt caritas ſe ꝙͣ alio. ſil̓r oratō vt ſupra habitūeſt. Ad aliud qd̓ obijcit̉ de Greg. bene verū eſt multūmeret̉ orans alio plerūqꝫ citius ꝙͣ ſe exaudit̉. qꝛ tn̄ ſemꝑ exaudit̉ quis orando alio vt ſupra tactū eſt ſicutpro ſe adhibitis circūſtantijs debitis: ideo illa ratō cogebat. Ad illud qd̓ obijcit̉ indignitas eiꝰ quo orat̉ impedit. pōt dici īmo īpedit. quia ſi qn̄qꝫ exaudiatur quis petēs pro indigno: hoc eſt regulariter verū ſicut qn̄ orat ſe ꝯcurrētibꝰ ꝯditionibꝰ or̄onis efficacis. immo hoc accidit meritis orantis gr̄a exaudiētis ſcꝫ dei. qꝛſua gr̄a miſericordiſſima frequēter exaudit pct̄ores. Sil̓rpōt rn̄deri ad aliud qd̓ ſequit̉. Ad illud qd̓ obijcit̉ or̄ofacta alio magis eſt honeſta ⁊cͣ. dicendū bonis ſpiritualibꝰ honeſtiꝰ orat quis ſe habēs caritate ꝙͣ pro alioqꝛ caritas eſt ordinata. magis tenet̉ quis diligere ſeip̄mꝙͣ aliuꝫ. ſꝫ tꝑalibꝰ bonis honeſtiꝰ orat̉ pro alio. Ad illud qd̓ obijcit̉. or̄o facta pro alio pluribꝰ prodeſt ⁊cͣ. pōtdici et ſi pluribꝰ prodeſſe ꝯtingit: non ex hoc ſequit̉ ſitmagis efficax ſiue magis exaudibilis ꝙͣtuꝫ ad hoc qd̓ petitur. qꝛ cum aliquis orat ſe alijs ꝯditionibꝰ: tūc ē ip̄aor̄o exaudibilis ad votū .i. ꝙͣtum ad illud qd̓ petit̉. non eſtaūt ſic quādo fit or̄o pro alio. Unde argumētum valetad ꝓpoſitū. quia nos ꝓponimꝰ de neceſſitate exaudibilitatis ꝙͣtum ad meritū. Ad illud qd̓ obijcit̉ de merito pͥmegratie ⁊cͣ. pōt dici aliquis iuſtus meret̉ alij primā gr̄amquia habet vnde pōt mereri ſcꝫ caritatē. ſꝫ nullꝰ pōt ſibi mereri primā gr̄aꝫ. hoc aūt eſt ꝓpter difficultatē: ſꝫ qꝛ anteꝙͣ habeat primaꝫ gr̄am habet vnde mereat̉.Ayticulus quartusOnſequēter querit̉ de tercia ꝯditōe. ſcꝫ que eſtad ſalutē. Primo ergo querit ſi petere ad ſalutem ſit de illis que faciūt or̄onē efficacē. Scd̓oque ſunt petēda ad ſalutē. Querit̉ ſi petere ad ſaluteꝫſit de illis que faciūt ad ſalutē or̄onē efficacē ſiue exaudibilem.: videt̉ hoc qd̓ habet̉ Iac̄. vlti. Oratōne orauithelyas. Glo. aſtruit exemplo quātū valet or̄o iuſti aſſiduacum helyas tm̄ vna oratione orando tam longo tꝑe continuerit celum: terris imbrē auertit: mortalibꝰ fructū negauit. hec glo. Sed helyas nihil hac petitione petijt ꝑtinensad ſalutē: tamē fuit exauditꝰ. habuit or̄o efficaciā plenam. ergo petere ad ſalutē eſt de ꝯditōibꝰ faciētibꝰ or̄onem efficacē. Pret. iiij. Reg. in pͥncipio. petijt idem hely ignis duos quinqͣgenarios. eos qui eis erāt depraret. qd̓ petijt impetrauit. fuit tn̄ illud ſaluti ꝯtrariūergo vt prius. Pret. Tobie. iij. petijt ſara raguelis filiaobprobriū a ſe remoueri dicēs. peto dn̄e vt de vinculo imperij huiꝰ abſoluas me. Et ſequit̉ ibi impetrauit. tn̄id improperiū corꝑale. nec fuit ꝑtinens ad ſaluteꝫ vt videtur. multa talia inueniūtur in ſcriptura. vnde Gen̄. xxvdep̄catus eſt Iſaac dn̄m vxore ſua eo ſterilis eſſet. quiexaudiuit. ita ꝯcludi pōt requirit̉ petere ad ſalutem inter ꝯditōes que reddūt oratōeꝫ efficacē. Ad oppoſitum Ioh̓. xiiij. Qd̓cūqꝫ petieritis patreꝫ in nomīe meofaciā. Glo. ad ſalutē aliqua ꝓpitius dat que iratꝰ darethec glo. ſi ergo illud ſolū petere debemꝰ qd̓ dn̄s dat ꝓpitiꝰ:qꝛ qd̓ dat iratus potiꝰ eſt ad malū petentis ꝙͣ ad bonum:plane eſt ſolū qd̓ eſt ad ſalutē eſt petendū. Pret. paulꝰpetens ſtimulū amoueri .j. Corin. xij. pie petijt. qꝛ cum eētſanctus: attribuebat amotionē ſtimuli ip̄i deo. petijt etiaꝫ ſe: qꝛ diceba: ne magnitudo reuelatōnū extollat me. petijt etiā ꝑſeuerāter: qꝛ dicit ter ſe petiuiſſe. exponit Glo.multotiēs. Unde ꝑpendi pōt a petitōe deſtitit: donecſibi a dn̄o eſt rn̄ſum. ergo ſibi vt videt̉ defuit niſi illa ſola ꝯditio. petere ꝑtinēs ad ſalutē. qꝛ igit̉ qd̓ petebat: ad ſalutem erat: fruſtrabat̉. Et hoc plane dicit glo. Ro. viij.ſuꝑ illud. Quid oremꝰ neſcimꝰ fallimur ꝓdeſſe putantespoſcimꝰ cum ꝓſint vt paulo ꝯtigit oraret vt ſpūs abeo diſcede̓t qui ex rn̄ſo dn̄i didicit cōtra ſe eſſe qd̓ petebat.hec glo. ergo vt videt̉ iſta ꝯditō maxime exigit̉ ad or̄onemefficacē. Pret. Ioh̓. xv. Si māſeritis in me verba meain vobis māſerint. qd̓cūqꝫ volueritis petetis fiet vobis.Glo. Siquis petit fidelis fit. petit hoc qd̓ habeatmanſionē in eo: nec qd̓ habent verba eiꝰ que ſunt in eo. ſedqd̓ habet cupiditas carnis. Et alia glo. qui manēt in ih̓u pn̄t velle niſi quod eſt ſalutis. Ex prima glo. habet̉manentes in ih̓ū ſolū impetrāt. ex ſcd̓a manentes ſoluꝫvolunt que ſalutis ſunt cōcludit̉ ergo ſolum impetrantqui petunt ꝑtinentia ad ſalutē. ſic vt prius. Rn̄ſio.petere ad ſalutē eſt de ꝯditionibꝰ facientibꝰ or̄onē efficaceꝫſiue exaudibilē. Cuiꝰ duplex pōt ratio aſſignari. Una eſt.quia illud ſolū in petēdo diuine ꝯplacet volūtati. ſicut plane dicit glo. Ioh̓. xiiij. ſuꝑ illud. Qd̓cūqꝫ petieritis in nomine meo. Glo. ad ſalute. Alia ꝓpitiꝰ dat: iratus dare ſil̓r. j. Ioh̓. vlti. ſuꝑ illud. Qd̓cūqꝫ petieritis ẜm volūtatem eiꝰ audiet vos. Glo. Si volumꝰ nr̄am ſalutē ꝓximorum: diſcordamꝰ a volūtate dei. ſꝫ ſi volūtas noſtra perignorantiā a volūtate dei recedit: bona volūtas dei noſtrāſtultā corrigit vt in apl̓o paulo ꝯtigit. Alia eſt. qꝛ illud ſolum ꝯgruit humane dignitati. E hoc dat intelligere dam̄.qn̄ dicit or̄o eſt petito decentiū a deo. excludēs om̄e trāſitorium caducū ſolū ſalutiferū innuendo. Et appellat̉ ibiſalutiferū ſolū regnū celeſte: ſed omne illud qd̓ ad regnuꝫ ꝑuenit̉. quēadmodū eſt iuſticia generalis. Math̓. vjprimū querite regnū dei iuſticiā eiꝰ. Et ratō quare ſoluꝫꝯgruit hūane dignitati hec eſt. qꝛ qd̓ petit̉ illiꝰ qui petit debet eſſe ꝑfectū. ſolū aūt bonū gr̄e gl̓ie eſt hmōi. qꝛ nulluꝫtꝑale ſpū humano excellētius: quare nec ꝑfectiꝰ ergo necfectum. Quare ergo petūt̉ bona tꝑalia. hec eſt ratio. qꝛ hꝙͣdiu eſt in hoc mūdo viator eſt. viā ſuā ꝯplere pōt niſi corꝑe ſuſtētato. ꝯſequeret̉ aūt regnuꝫ via ſua incōpleta: hinc eſt ea que corpus ſuſtentat̉ ad ꝯplendaꝫ viamſuam exigūt̉. vt ſunt tꝑalia bona que licite pōt petere hacde cauſa. vt ſic ea que in vſum venerūt ẜm aug. ad obtinendum illud quo fruendū eſt referāt̉. patet igit̉ tꝑalia iſtain via ordinata ſunt aliquo ad ſalutē. Ad illud qd̓obijcit̉ de oratōne helye qua celū clauſit ignē deſcenderfecit. poſſet breuiter rn̄deri. ẜm glo. ſuꝑ illud Math̓. v. diligite inimicos veſtros que dicit. vident̉ ꝯtra eſſe imp̄catōnes ꝓphetaꝝ. que dicunt̉ voto optantiū: ſꝫ ſpū p̄uidentium. qd̓ orabat helyas optabat: ſꝫ p̄uiſum nūciabat. etita nulla illaꝝ orationū erat or̄o ꝓprie. vel pōt dici helyas cum eſſet zelator illiꝰ legis que dicit p̄cipit maleficosne patieris viuere Exo. xxij. Leuit. xxiiij. Qui blaſphemauerit nomen dn̄i morte moriat̉. meritorie ex quodam zeloiuſticie poterat petere a deo ydolatroꝝ ꝑturbationeꝫ tꝑalem. queadmodū erāt illi quibꝰ dn̄s beneficia celeſtia ſubtraxit mortis ꝑpeſſionem alijs quos ignis deuorauit. etmerebatur exaudiri: tum quia ſancte zelo iuſticie poſtulabat: tum quia deo voluntatē ſuam ꝯformabat cui placebat terra ab ydolatris purgaret̉. iſtud ergo ſi vtriſqꝫꝓpter ſuam maliciam erat in diſpendium: ꝓphete tamenplurimum fuit ad meritum. Et ideo patet iſte due rationes ꝓcedunt. Et hoc itaqꝫ ſit manifeſte dicit beatusAug. li. ij. de mirabilibꝰ ſacre ſcripture vbi loquit̉ de clauſione celi ſacerdotibꝰ baal quos ip̄e int̓fecit. in quo factoillud de quo nunc loquimur ſatis declarat̉. dicit em̄ ſic ſacerdotes ydoloꝝ ſine homicidij culpa dei ſeruꝰ interfecit.quippe qui erat in illa lege blaſphemū non patiens viuerequod ſumptum eſt ex verbo ſupra poſito. Nullus ergo hominum ydolum colit niſi blaſphemꝰ exiſtat. ac per hoc quiydolatre cultores: mactauerat blaſphemos ſacrilegosterra purgauerat. Et poſt hec omnia qui nubes profuſione tribus annis ſex menſibus orando prohibuerat: ī modico temporis ſpacio eodem orationis ſue officio ſitientiterre abūdantem pluuiā placidam a deo impetrabat.in terra prius nequaꝙͣ veniſſet: niſi a cultoribꝰ baal pr̄us mūdaret. hec aug. Ex his plane habet̉ placebat dn̄oexſtirpatio blaſphemoꝝ .i. cultoꝝ ydoloꝝ. tales aūt erantquos ignis deuorauit. ẜm qd̓ habet̉. iiij. Reg. j. ibant addeū acaron ꝯſulendū: ꝓpheta orādo volūtate ſua diuīe cō-