Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

aīe cuiuſlibet fideli ꝙͣ ip̄m ydolū infideli. ſꝫ ydolatra ſinealiquo gr̄e dono ydolū orat adorat. Eſa. xliiij. Curuaturan̄ illud adorat obſecrat. dicēs libera me. qꝛ deꝰ meꝰ esyrtiꝰ quilibꝫ fidelis deū. Pret. Math̓. vj.habet̉ de or̄one ypocritaꝝ etiā ethnicoꝝ. Sꝫ ꝯſtat omnes iſti carēt gr̄a. Pret. de antiocho legit̉. ij. macha. ix.orabat dn̄m ille ſceleſtꝰ a quo erat miſcd̓iaꝫ cōſecutus. Pret. Heb̓. xij. Eſau penitētie locū inuenit quāꝙͣ cuꝫacrimis acquiſiſſet. Pret. ij. Corin. xij. ſuꝑ illud. Terdn̄m rogaui. glo. Nota dyabolꝰ exaudit̉ petēs Iobptādū: tn̄ apl̓us gr̄aꝫ habebat. exaudit̉ petēs ſtimu amouēdū dyabolꝰ carebat. Cōtra. Bern̄. de diligēdo deo. pōt q̄ri inueniri: ſꝫ p̄ueniri. et ſi dicimꝰ mane or̄o mea p̄ueīat te: dubiū tn̄ tepida ſit oīs or̄o quā p̄uenit inſpiratō. Ex hac aucͣte videt̉ or̄o qͣſi nulla quāgr̄a p̄cedit. Pret. Greg. ſuꝑ Ezech̓. Ip̄e implet aīasſct̄oꝝ celeſti deſiderio ip̄e exaudit īpletas. Ex hac aucͣtehabet̉ ſemꝑ gr̄e donū or̄onē p̄cedit. Pret. ibidē ip̄e cauſat in ſct̄oꝝ cordibꝰ amorē. ip̄e ex amantibꝰ cordibꝰ ſuſcipit p̄cē. Pret. Hugo li. de vanitate md̓i. Cōſiliū hoīs ſine auxilio dei infirmū ē inefficax ſe ad or̄onē erige̓ eꝰ adiutoriū pete̓: ſine nullū pōt face̓ bonū. Pret. or̄o ē actꝰmeritoriꝰ. hoc ex ſuꝑioribꝰ ſatis habet̉. Ex arguo. plꝰ pt̄volūtas gr̄a gratiſdata ꝙͣ ſine illa. ſꝫ gr̄aꝫ gratiſdataꝫ pōt in opꝰ meritoriū vite eterne. ſicut aꝑte dicit apl̓us. ad meritū vite eterne ſufficit ſine gr̄a gratū faciēte ſine caritate. vt priꝰ. Pret. dam̄. dicit. or̄o eſt aſcenſusintellectꝰ in deū. ſꝫ nullꝰ ſe ſiue ex naturalibꝰ puris poteſteleuari ſupra ſe. Pret. qd̓ pōt in ea ſūt ſupra naturā: etpōt vlteriꝰ in ea ſunt ꝯtra naturā: pōt a natura necab adiutorio nature. Sꝫ or̄o eſt hmōi moyſen abſentē faciebat vincere amalech. Exo. xvij. vbi legit̉. Cūqꝫ eleuaretmoyſes manꝰ. ſcꝫ in or̄one vincebat iſrl̓. ſinaūt paululumremiſiſſet vincebat amalech. Iudic̄. iiij. Memores eſtotemoyſi ſerui dei. amalech ferro pugnādo: ſꝫ p̄cibꝰ ſuisdeiecit. Et Iaco. vlt̓. habet̉ or̄o helye clauſit celuꝫ tribꝰannis. Ad dicēdū. orare qn̄qꝫ ē pure indifferēs. ẜm dicit purū actū cogitadi de deo vel aliꝗd petēdi ab ipſo.Et hoc pōt ſine dono gr̄e. ita pōt oīm. Aliqn̄ aūt pure demeritoriū ē: qꝛ ꝯuertit in viciū ſeu pct̄m ꝓpter intētionis prauitatē. iſtud eſt ypocritaꝝ. Aliqn̄ eſt meritoriū:iſto tercio ſemꝑ fit ex dono alicuiꝰ gr̄e. Et ē qd̓ planedicit glo. Ro. viij. ſuꝑ illud. ſpūs adiuuat infirmitate nr̄aꝫglo. oro inter gr̄e munera reꝑit̉. ꝗcꝗd em̄ or̄o impetrat euidenter on̄dit̉ donū dei. ne eſtimet a ſeip̄o qd̓ ſi ī pt̄ate habēt: vtiqꝫ poſceret: ſꝫ ip̄m orare ex gr̄a dei ē. Nulla em̄ or̄onē p̄cedūt merita quibꝰ gratuita det̉. ſꝫ debitareddat̉. iam em̄ nec gr̄a eēt. hec glo. illud ē iuſtoꝝ. Un̄notandū ad maiorē euidentiā p̄dictoꝝ. or̄o ē petitio decentiū a deo. ẜm damaſ. qui igit̉ petit indecēs male oratpeccat. vnde Beda in omel̓. quadā. Eſt or̄o que pct̄m facitEt exemplificat de or̄one bona mala. Unde addit. beneorat qui orādo deū querit. hic a terrenis ad ſuꝑiora ꝓgrediens v̓tutē curie ſublimioris aſcendit. Qui d̓o de diuitijsaut honore aut certe de inimici morte ſolicitꝰ obſecrat: hicin infimis iacēs viles ad deum p̄ces mittit. hec Beda. Siaūt petitio fit decētis. aut ſit intētionē ꝑuertēdo: aut.Si e ꝑuerſio intētionis: ſicut faciūt ypocrite: hec ſicut necp̄cedēs ē ex gr̄a. qꝛ ibi mēs ſupra ſe eleuat̉ ſꝫ deficit in ſeip̄a. ideo ſic orās male orat peccat. vn̄ Iſid̓. de ſūmo bono li. iij. ca. vij. Quorūdā or̄o in pct̄m fit. ſic̄ de iuda ꝓditore ſcribit̉. Qui em̄ iactāter orat laudē appetēdo hūanā.ſolū eiꝰ or̄o delet pct̄m: ſꝫ ip̄a ꝯuertit̉ in pct̄m. Sic̄ iudeiheretici qui licꝫ ieiunare orare videāt̉: eoꝝ tn̄ or̄o non illis ad purgatōis meritū: ſꝫ mutat̉ potiꝰ in pct̄m. hec Iſid̓.Si d̓o deces petit̉ nec intētio ꝑuertit̉: aut poſtulatur tꝑalebonū aūt ſpūale. Si fit or̄o bono tꝑali: vel fit ſola neceſſitate cogēte: bn̄ pōt eſſe ſine omī gr̄e dono. Naturaem̄ neceſſitas in ſufficiens ē ſine gr̄a. Si fit ex caritate: neceſſitate incitāte vel dirigēte ē ſine aliqͦ gr̄e dono.vn̄ Greg. ſuꝑ Ezech̓. Ip̄e creat ī cordibꝰ ſct̄oꝝ amorē examātibꝰ cordibꝰ ſuſcipit p̄cē. licite pn̄t peti tꝑalia qn̄ indigemꝰ. ſic plane dicit aug. ꝯtra fauſtū li. ij. diſpēſatores noui veteris teſtamēti deo ſeruierūt diuerſa ꝯgrua tꝑadocēti bona tꝑalia ab ip̄o petēda. ꝓpt̓ ip̄m ꝯtēnenda. Siaūt fit poſtulatō aliqͦ bono ſpūali. loquor de bono qd̓valet ad vitā eternā. aut fit feruēter ſicut decet: ſic eſtſine gr̄a p̄ueniēte. nec etiā ab auditōe fruſtrat̉. vn̄ Gregoſuꝑ Ezech̓. Ip̄e implet aīas ſct̄oꝝ celeſti deſiderio. ipſeexaudit impletas aut tepide negligēter: hoc bn̄ pōtex aliqua gr̄a priꝰ habita. ex quādā ꝯſuetudine habitudilecto. nec ē neceſſe aliquā gr̄aꝫ de nouo dari. vn̄ Bern̄.de diligēdo deo. pōt q̄ri inueniri. ſꝫ p̄ueniri. Nam ſidicamꝰ mane or̄o p̄ueniet te: non dubiū tn̄ tepida ſit oīsor̄o. quā p̄uenerit inſpiratō. His viſis pꝫ rn̄ſio ad obiecta. dicēdū or̄o meritoria pt̄ ex puris nat̉alibꝰ .i.ſine om̄i gr̄a. Ad illud qd̓ obijcit̉ poſſumꝰ nr̄aꝫ cogitare miſeria. diuinā clemētiā. dicēdū ẜm cogitare ē purus actꝰ ſine affectōe deuotōne pōt cogitare puris naturalibꝰ. ſꝫ hmōi or̄one ſubleuat̉ mēs ad or̄one meritoriam. Ad illud qd̓ obijcit̉ de ydolatris dicēdū ydolatra nec orat neqꝫ adorat meritorie: ſꝫ potiꝰ ad ſuā dānationem. Ex dictis ptꝫ rn̄ſio ad alia p̄dicta.Nlembrū ſecūdumOnſequenter q̄rit̉ vtꝝ or̄o rōnabilis ſit efficax ad impetrādum. ſic: videt̉ Math̓. vij.Oīs qui petit accipit. Glo. qui non accipit.ꝯſtat bn̄ pete. Ex ptꝫ v̓bū dn̄i ītelligit̉ de or̄one bn̄ fit. talis aūt ē rōnabilis. ⁊cͣ. Prete.glo. alia ibidē. denegat ſe petētibꝰ dn̄s: ſꝫ oīs aīa cuidenegat ſe dn̄s ē impetratiua eiꝰ qd̓ petit̉. ⁊cͣ. Pret. mathei. xxj.. petieritis in or̄one credētes accipietis. Glo. his dignepetūt. ſꝫ digne petūt rōnabiliter petūt. ⁊cͣ. Pret. Ioh̓. xv. Si māſeritis ī me v̓ba mea invobis māſerint. qd̓cūqꝫ volueritis petetis fiet vob̓. Glo.ſi qd̓ petit fidelis fit: petit qd̓ habꝫ māſionē ī eonec qd̓ habēt v̓ba eiꝰ que ſūt in eo. Ex ptꝫ exaudit̉ petit illud qd̓ petēdū eēt. ita ē petito eiꝰ rōnabilis. Pret. Bern̄. in quodā ẜmōe. vnū ex duobꝰ indubitātercredamꝰ aliqn̄ dabit qd̓ petimꝰ. aut qd̓ nobis eſt vtilius Pret. Boeciꝰ p̄ces recte ſunt inefficaces pn̄t. ſedp̄ces recte rōnabiles ſūt. ⁊cͣ. Pret. amicitia ē ideꝫ velle idē nolle in bono. Ille aut ē in amicitia deo eſt in caritate. oīs or̄o rōnabilit̓ facta ſit in caritate: videtur omnē qd̓ rōnabilit̓ petit̉ a deo ſit volitū ab ip̄o. ⁊cͣ Pret. dam. dicit or̄o eſt petitō decētiū a deo. hec aūt ē diffinitio or̄onis efficacis. ſꝫ petitō decētiū eſt rōnabilis. petitio rōnabilis ē efficax. ⁊cͣ. Pret. om̄e qd̓ deꝰ p̄cipit eſtdeo acceptū. ſꝫ ꝯſtat p̄cipit orare. niſi rōnabiliter:rōnabilis eſt deo accepta. efficax. Contra. Heb̓. xij.Eſau inuenit penitētie locū quācꝙͣ lacrimis inꝗſiſſeteaꝫ. ſꝫ nihil irratōnabilit̓ petebat.⁊cͣ. Pret. aug. Orātquidā quibuſdā pie ſancteqꝫ quibꝰ exaudiunt̉. ſedor̄o que pie ſancte fit rōnabilis ē: oīs or̄o rōnabiliseſt impetratiua. Pret. vir ſanctꝰ petit oībꝰ vt ſaluētur.Et ꝯſtat hec petitō eſt rōnabilis. tn̄ oēs ſaluāt̉. ergo⁊cͣ. ꝓbatio pͥme orare oībꝰ ē ex ꝑfecta caritate. qd̓ auteꝫfit ex ꝑfecta caritate rōnabilit̓ fit. Pret. exiſtēs in gr̄a rationabilit̓ petit ꝯtinuatōeꝫ gr̄e in p̄ſenti gl̓iaꝫ in futuro.nec tn̄ oēs hec petētes aſſequūt̉ qd̓ petūt: qꝛ illi qui ſūtpreſciti. ⁊cͣ. Pret. exiſtens in ignorātia rōnabilit̓ petitcognitōeꝫ ſcripture ad ſciēdū ſint ſibi neceſſaria ad ſalutem. tn̄ ſemꝑ exaudit̉. ⁊cͣ. Pre. optās declīare a malo rōnabilit̓ petit extingui ī ſe incētiuū pct̄i. ſꝫ de exaudit̉ ſemꝑ. vt ptꝫ de bt̄o paulo. ij. Corin. xij. ⁊cͣ. Rn̄ſio. oīs or̄o rōnabilis efficax ē ad impetrādū. rōnabilis dico ẜm det̓mīatōeꝫ ſapiētis: maxīe illiꝰ qui ē ſapientia patris .i. xp̄i informātis diſcipulos ſuos. Ioh̓. xvj. diceretSi quid petieritis patrē in nomine meo dabit vobis. Notandum oratio ratōnabilis dicenda eſt ẜm determīationem ſapiētis ex om̄i ꝑte habꝫ rōnē. Et ſūt qͣtuor .ſ. ex ꝑte