Queſtiodat qd̓ ⁊ facit. ⁊ ꝙͣtuꝫ ad illud habꝫ loſē iram nō effumit citra ꝯdignū. ſꝫ poſtꝙͣ taxata eſt:qd̓ dicit̉. ꝙ deꝰampliꝰ rogare licitū nō eſſet. qꝛ hoc eſſet diuine iuſticie deteſtatio. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ de acerbitate ⁊ diuturnitate. dicendū ꝙ in pct̄o duo ſunt. ꝯuerſio ſiue libido: auerſioſiue ꝯtemptꝰ. libido ſiue ꝯuerſio facit pct̄m tale ſiue ponitgenere pct̄i tali vel tali: auerſio aūt ſiue ꝯtemptus facittm̄ eſſe. Libidini igit̉ rn̄det acerbitas ꝯtemptui diuturnitas. ⁊ huiꝰ ratō eſt. qꝛ libido finē habuit. ſꝫ ꝯtemptꝰ ſinefine ꝑſeuerat: igit̉ d̓ acerbitate que finita eſt potuit relaxare. ⁊ ꝙͣtuꝫ ad illud quādo ſit orandū. iam ſupra oſtenſū ē.ſed de diuturnitate ꝯtemptui rn̄dente nō eſt ſic. īmo qꝛ peccator ꝙͣdiu vixit in ꝯtemptū ꝑmāſit. ⁊ ampliꝰ ꝑmanſiſſet ſivixiſſet: ⁊ adhuc in inferno iſte ꝯtemptꝰ ꝑſeuerat. ſi igit̉ miſericordia dei aliquid de diuturnitate relaxaret: plane iuſticie ꝯtrariaret̉. qꝛ iam eſſet dedecꝰ culpe ſine decore iuſticie. qd̓ qꝛ nequit eſſe: nō eſt ſil̓e de acerbitate ⁊ diuturnitate. ideo exp̄ſſe dicit Greg. in moral̓. li. xxiiij. Ad diſtricti indicis iudiciū ꝑtinet vt nūꝙͣ careāt ſupplico: quoꝝ mens inhac vita nūqͣ voluit carere pct̄o. ⁊ nullꝰ det̉ inimico terminus: ꝗ tādiu voluit habe terminū crimīs. hec Greg. ¶ Adillud qd̓ obijcit̉ ꝙ poſſuꝫ orare vt ſaluet̉ iſte: ita ne danatꝰaggrauet̉. dicendū ꝙ facere poſſumꝰ dupl̓r: pͥncipaliter vl̓ex ꝯſequēti. Ex ꝯſequenti eī bn̄ ꝯtingit orare ꝓ dānatis qn̄ꝓviatoribꝰ oramꝰ: tūc ex ꝯſequenti oramꝰ pro dānatis: qꝛexpedit eis ꝙ pauci dānant̉. qꝛ ex multitudine adueniētiūpena eoꝝ aggrauat̉. ſꝫ pͥncipalit̓ orare pro eis nō debemꝰ.Ande ſiquis oraret ꝙ iſte haberet gr̄am. ne aliꝰ ſcꝫ dānatꝰs grauiꝰ puniret̉: ꝑuerſa eſſet or̄o ip̄ius. ⁊ ratō huiꝰeſt. qm̄ ſalus ip̄ius faciēs ad ꝯplemētū numeri electoꝝ: iaꝫad alleuiatōeꝫ pene iſtius pro quo orare nō debeo ordinaretur finaliter. ⁊ ita vniꝰ bonū nō in magis bonū finaliterqd̓ eſt deinordinatio ⁊ pct̄m ſimpl̓r. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉de or̄onibꝰ iſtis. A porta inferi ⁊ hmōi. dicendū ꝙ iſte or̄ones nō fiunt pro ſanctis. nec etiā pro dānatis: ſꝫ ꝓ exiſtentibus in purgatorio. Ratō quare eccl̓ia dicit. a porta infepurgatorij acerbitatē oſtendēdā: velri eſt. vel ꝓpter penaꝝad oſtēdendū ꝓpinquitatē purgatorij ad infernū. vel hͦ diciiciēdo pure ad hoc ꝙ eſt abſqꝫ diuina clemētia admerita aīaꝝ que penā acerbiſſimā meruerūt. ¶ Ad illudquerit̉ vltra quare dn̄s nō dedit ſpaciū ſemꝑ penitendieuiter dicendū eſt. ꝙ deꝰ angelū ⁊ hominē ꝓpter beatitunem creauit. ⁊ angelū ⁊ hominē in beatitudine ſi voluiſſetcreaſſet. nō qꝛ eis eēt naturalis: ſꝫ qꝛ a bn̄ficio ex gr̄a dei inilla eſſent creati: de cetero ad caſuꝫ eſſent nō poſſibiles. Sꝫdeꝰ in omnibꝰ ꝓuidens facture ſue vtilitati. vtilius iudicauit ⁊ gl̓ioſius illā ꝑ merita acquire̓ ⁊ habere. Unde augu.de vera religione. Si nō volūtate male facimꝰ: nemo oblino aut monēdus. ⁊ ſequit̉. Nec hoc quidē duio habere. ⁊ ideo cauſas libeꝝ voluntatis arbitales quidē ſeruos ſuos meliores iudicauit deꝰ:uirēt liberalit̓. qd̓ nullo mō fieri poſſet: ſi nō voluntate ſeruirēt. hec aug. Statuit gͦ deꝰ creatureſue nobili angelo ⁊ homī tempꝰ merēdi. ⁊ ꝙ tempꝰ det̓mīaret ip̄ius beatitudīs dignitas: ip̄ius ꝓmittētis veritas: ⁊ipiētis vtilitas. ¶ Dignitas em̄ beatitudīs ⁊ p̄mij hoc exigebat: qm̄ tante dignitatis eſt hoc p̄miū. vt paſſim debeat dari. ⁊ nō vilipēdat̉. ſꝫ qui ẜm tempꝰ ſtatutū noluerūt ad illud habendū oꝑari. cū habere pn̄t. qui aūt ꝯtēnendo tantū bonū tp̄us tranſierint: de cetero recuꝑare nōpn̄t. vnde Anſcl̓. monolog. lxx. ca. Si nihil retribuit. ſi dedit ratōnalē eſſentiam vt amicꝰ eſſet: quid dabit amanti: ſiamare non ceſſet? Si tāgrande eſt qd̓ amori recōpenſat̉: ſitale ē amoris fulcimētuꝫ: quale eſt amoris emolimentum?Nam ſi ratōnalis creatura que ſibi inutilis ē ſine hͦ amore ſic eminet creaturis: ita nihil pōt eſſe p̄miū huiꝰ amorisniſi quod ſuꝑeminet in omnibꝰ. Et ſequit̉. Hinc itaqꝫ colligitur ꝙ illa creatura que ſūmi boni amorē ꝯtēnit: eternāmiſeriaꝫ incurrat. Nihil igit̉ pōt videri ꝯgruentiꝰ ⁊ nihilcredi certius: ꝙͣ homīs aīam ſic eſſe factā: vt ſi ꝯtēnat amare ſummā eſſentiā: eternā patiat̉ miſeriam. vt ſicut amans.xciij.eterno gaudebit premio: ita ꝯtēnens eterno dolebit ſupplicio. hec Anſel̓. ¶ Requirit etiaꝫ hoc ꝓmittentis veritas.Exquo em̄ ordinauit deꝰ ꝙ ex meritis acquirere debemusp̄miū. ex hoc eſt quedā miſericordialiſſima pactio intra deum ⁊ nos: qui ꝓmittit ſe p̄miū reddituruꝫ ſi voluerimꝰ illud mereri. Et ꝓpter hoc ſapientiſſimꝰ ponderator meritorium determinat tantū pro tanto ⁊ pro tādiu in temporisdiuturnitate ⁊ in oꝑis quātitate: ne oꝑaremur ẜm caſū velfortunā. Unde glo. ſuꝑ illud pͣs. Tempꝰ miſerēdi eiꝰ qꝛ venit tempꝰ. dicit ſic. non ꝙ ante venit: hoc em̄ qꝛ oīa ordinevoluit deus fieri: ⁊ tp̄us ad hoc diſponit. vbi opportunitasapte ordinata eſt. hec glo. ¶ Requirit etiā hͦ recipiētis vtilitas. Determīatio em̄ tꝑis adgenerat in nobis ſollicitudinem ⁊ certitudinē: videlicꝫ ad augmētū meritoꝝ ⁊ cōſūmationē electoꝝ. Primū habet̉ Gal̓. vlti. vbi dicit apl̓us.bonū facientes nō deficiamꝰ: tꝑe em̄ ſuo mētemꝰ nō deficiētes. Glo. quātū auiditas inquirētis ſe dilatauerit: tātū ſeaꝑiet ad p̄miū manꝰ retribuētis. multū igit̉ vt ptꝫ debet neigētia expelli vbi ꝓmittit̉ ſollicitudo ⁊ diligētia p̄miariSecūdū habet̉. ij. Corin. vj. ſuꝑ illud. Ecce nūc dies. Gloſa. quia ſtatim in obitu fidelis ſalus dat̉ munꝰ nō poſt annum differt̉. hec glo. Cum em̄ pari pacto currāt potentiamerendi determīata: necnō demerēdi: ⁊ ſi ẜm hoc ſemꝑ eētmerendū ⁊ demerēdū: iam nulla eēt ⁊ de beatitudine iuſtis⁊ bonis certitudo. ⁊ de miſcd̓ia malis. ⁊ iuſticia deꝑiret. ⁊fruſtra quis potiꝰ intēderet bonis oꝑbꝰ ꝙͣ peſſimis. qd̓ qꝛnō eſt: nō fruſtra dat̉ ad merēdū tꝑis certitudo. Terciū etquartum habet̉ ab Anſel̓. li. de ꝯcordia gr̄e li. ar. vbi dicitſic exponēs illud Heb̓. xj. ꝓ nobis meliꝰ aliquid ꝓuidente⁊cͣ. Si querit̉ quid meliꝰ nobis ꝓuiderit deꝰ ex hoc patꝫ ꝙilli nō acceperūt repromiſſionē. nihil ꝯueniētiꝰ poſſe rn̄deri video ꝙͣ qd̓ ſupra dixi. qꝛ ſcꝫ ſi illis ꝓbatis non deferret̉ꝓmiſſa iuſtis beatitudo: ꝑiret meritū in illis qui hoc ꝑ fidem ſꝫ ꝑ exꝑimentū cognoſcerēt. ꝓpagatio etiā hominū dequa nati ſumꝰ deficeret. qm̄ omnes ad incorruptibilitateꝫquā p̄ſentē viderēt currerent. hec Anſel̓. debuit igit̉ tempꝰad merēdū determīari. ¶ Sed nota ꝙ aliter angelo ꝙͣ homini. Angelꝰ em̄ qui ẜm Iſid̓. de ſūmo bono de ordīe creaturarū in ſublimiſſimo ſui ordīs gradu ꝙͣtum ad numerūfuerat cōditus. qꝛ ad habendū beatitudinē cū eſſet ſpūalis⁊ īmortalis nulla facta mutatōe ꝯtra eiꝰ naturā ſola ꝯuerſione indigebat. qd̓ ptꝫ in beatis. qui facti poſt ꝯuerſioneꝫſunt beati. ⁊ ſlatim poſt ꝯuerſionē deꝰ angelū beatificauit.⁊ illud ſemel elige̓ ꝯuerſionē accepit a deo. ⁊ hoc fuit quiaangelicā naturā creauerat ad ſtatim beatificandū. Un̄ auguſ. de fide ad petrū. De angelo quidē hoc deꝰ diſpoſuit etimpleuit. vt ſiquis eoꝝ bonitatē ꝑde̓t: nequaꝙͣ mune̓ reꝑaret̉. Et querit Alchuinꝰ ſuꝑ Gen. quare pct̄m angelicū ſilentio ī geneſi abſcōditū ē. Et rn̄det. qꝛ deꝰ angelicū vulnꝰnō p̄deſtinauit curare. homī aūt qui erat aīalis ⁊ paſſibilis ⁊ ꝙͣtuꝫ ad ſtatū nature ꝑ multas mutatōes ad ſtatumgl̓ie ſublimādꝰ: de tꝑe dedit quātū potuit. totū ſcꝫ tp̄us vite ſue. vnde Hugo li. de neceſſitate mūdi. quis eſt locꝰ pnīquē deꝰ aſſentit homī. rūdet mūdꝰ iſte. Et qd̓ ē ſpaciū pnīe?rn̄det vita p̄ſens ab initio mūdi oſqꝫ ad finē ſeculi. ⁊ dr̄ ibiſatis magne ſunt inducie iſte. plus aūt deꝰ dare nō debuit:qꝛ illud iuſticia requirit vt homo moriēs qui decedit finaliter in ꝯtemptu dei: ab eo finaliter deferat̉. hec ille.Conſequēter queri .§. ij.tur. vtꝝ ſancti orent ꝓ dānatis. Et videt̉ ꝙ ſic. Augu. li.xxj. de ciui. dei. ca. xviij. Neqꝫ credendū tunc amiſſuros ſāctos viſcera miſericordie qn̄ fuerint pleniſſime atqꝫ perfectiſſime ſanctitatis. vt qui tunc orabat ꝓ inimicis ſuis qn̄⁊ ip̄i ſine peccato nō erant: tunc nō orant ꝓ ſupplicibꝰ ſuisqn̄ nullū ceperūt habere peccatū. Et vocat ſupplices ꝯfractos in pena. nō hūiles deuotōe. ¶ Pret. caritas quātūcūqꝫ parua. aut nō ē caritas ſi ad inimicos ſe nō extēdit: ergomaxima ⁊ ꝑfectiſſima ad inimiciſſimos extendere ſe habobit. ſꝫ talis caritas ē in beatis. inimiciſſimi aūt ſunt dānati: gͦ dilectō beatoꝝ ad damnatos ſe extēdit. ſed ſi caritas