Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioNembrum ſecundumOnſequēter querit̉. vtꝝ deus ſit orādꝰ. Etprimo querit̉ ſimplicit̓ ſiue abſolute vtruꝫſit orādus. Secūdo vtrū ſolus ſit orādus.Tercio quō ſit orādus. Quarto ī orōequa orat̉ fit̉ aſcēſus aīe in deū vtrū in orōe eleuet̉ altiusn̄tellectus vel affectus.irticulus primusIrca primū ꝓcedit̉ ad ꝑtem affirrlatiuaꝫ ſic. ſine diuino ſubſidio nihil boni poſſumꝰ.Ioh̓. xv. ait. Sine me nihil poteſtis facē. deneceſſitate ſalutis nr̄e habeamꝰ bona face̓: ncc̄e habemꝰqd diuinā bonitatē orādo ꝯfuge̓. ita nccͣio habemꝰ deūorore. ita deꝰ nccͣio ē orādꝰ. Cōtra. nihil cariꝰ emit̉ ꝙͣqd̓ p̄cibꝰ cōꝑat̉. ſic̄ ait Seneca. deꝰ liberaliſſimꝰ ſit.iffluēter Iac̄. j. dat gratuite: ē orādus oībꝰ dansillud qd̓ p̄cibus ꝯꝑat̉ cariſſime emat̉. Itēliberaliꝰ dat dat petēti: ꝙͣ dat rogatꝰ. deꝰ ſit liſimꝰ dator: orādꝰ ē vitdet. Itē liberalior ē deꝰēduꝫ. ſꝫ fruſtra minus diſcreteorat vt accipiat cui offert̉ ſpōte quod optat: ita vt priꝰ.Itē aūt orās petit qd̓ deꝰ diſponit dare: talis fruſtraorat: ſine ſua poſtulatōe face̓t. aut qd̓ diſponit dare tunc fruſtra orat: deꝰ nulli dat qd̓ diſponit dare. Itē ſicut ſe hꝫ veritas ad teſtificādū: ſic ſe habꝫ virtꝰ diuina ad adiuuādū. ſꝫ inuocat veritatē diuinā ad teſtificādū ſe iuram̄tū ſine neceſſitate peccat. ſil̓r quiinuocat diuina virtutē ad adiuuādū ſine neceſſitate peccat. vidr̄ face̓ orat deū aliqͦ obtinēdo ab eo: eo ex diſponit: ē neceſſe orare. Itē petit ſe in eccleſiaſticis beneficijs ꝓmoueri: eoip̄o meret̉excludi: ſꝫ ē magis pete̓ gr̄am vel gl̓iam ꝙͣ qd̓cūqꝫ beneficiū tꝑale. magis indignū debet ſe ꝗs reputare ad illud ꝙͣad illd̓. petēdo magis meret̉ excludi ꝙͣ exaudiri. Iteaut ille orat ē dignꝰ vel indignꝰ. Si indignꝰ male petit: deus ſit ordinatiſſimꝰ diſtributor bonoꝝ ſuoꝝ. Si dignus: etiā ſine ſua petitōe dat deꝰ. nullo deꝰ ē orandus. Itē ꝓnior ē deꝰ ad miſerādū ꝙͣ ad ꝯdemnādū: ſedauertēti ſe ab eo ſine vlla petitōe aufert gr̄am: ꝯuertētiſe ad ip̄m ſine petitōe dat gr̄am. Itē nobilior ē creatura rōnalis ꝙͣ irrōnalis. Sed creatura irrōnalis ſine vlla ſua orōe ꝯſeruat̉ a deo. ꝙͣtum ad. ꝙͣtum ad bene. multomagis creatura rōnalis debꝫ a deo cōſeruariſine vlla ſua oroe. ⁊cͣ. Rn̄ſio. abſqꝫ dubio deꝰ orandus eſt. cuius multiplex eſt ratio. vna eſt eadem qua eſtamandus venerandus. Amandus eſt enim deus et venerādus. qꝛ ipſum amare venerari. dignū ē. vtile eſt:ieceſſariū. Dignū ē ꝓpter eiꝰ maieſtatē bonitatē. Utileē ꝓpter ſuꝑnā obtinēdā felicitatē. Neceſſariū ꝓpter vitanda eternā calamitatē. His eiſdē rōnibꝰ orādus ē. qꝛ eumorare dignū. vtileſſariū ē. Dqꝛ ip̄e ē alpha etcipiū et finis. prīcū. ꝯſeruatiuū ꝯſūcriſmatūa ē influētia oīsoni.rīcipiū a ēvt finē ad quē rediēsrat aūt ip̄m vt prīcipiū daorē gr̄e ī deſiderinorat vt finenctōe acceptis. Cexercet ſe ad deſideriūxlileaſt.qd̓ mētē prilatat. qꝛ gr̄aa magnuꝫ tuū qꝛ mag ē qd̓ tibi vult dare .ſ ſumꝰ ī ſtatua bona peidimꝰ ī calamitatemr̄a ī his oībꝰ adiuuemur. Ueceſſariū nob̓oatio. ꝓmotio: etꝑatiuū. vtpote īerioꝝ infl.xcij.tio. meritoꝝ ꝯtinutio vt ex dicis pꝫ. Proinde ē inlege p̄ceptū ſabbato freuētiꝰ iterat̉ circa p̄cepta legisqꝛ ex ip̄o pēdebat totiꝰ decalti obſeruatio. In ſabbato ꝯueniebāt ad templū ad anoſce̓t vnuſquiſqꝫ qd̓ faciēdū. qd̓ vitādūꝑſiſtēdū ē finalit̓. quōinducit̉ nobis neceſſitasoīm bonoꝝ inchoatōem. cōtinuatōem. et ꝯſiDicēdū ad verbūSenece. verbū eiꝰ intell fit ab homīe.vbi petēs modicūverecūdat̉: hoc ē valde penale.ſed pete̓ a deo ē verole. qꝛ ē ꝑptuꝰ eternā lucis duplex ē emptiodati et accepti. hec oīa dat affluēter et bonoꝝ nr̄oet. Alia ē emptio que fit adeo qui omnia datuādā reputatōem. vt dominꝰ vēdilo et bene diſpoſito ads requirit p̄ciū doni ſui: ſedſibi ſufficittas ex ꝑte ſuſcipiētis. Sic dn̄s reꝗͥriin donis ſuis p̄ciū ex ꝑte nr̄a: ſꝫ dignitatē diſpoſitōnemex ꝑte recipiētis. que attēditur ī deſiderio deſiderantisidoneitate. dona dei emunt̉ ab eo orōem rōne pactōis appreciatōis cōmertioꝝ: ſꝫ rōe deſiderij idoneitatis p̄cum. eo quo regnuꝫ dei emit̉ a pauꝑibꝰ. iuxtaillud Iſa. lv. Qui habetis argētū: ꝓperate emite comedite. ꝓperate ſollicite vos diſponēdo: emite frequēterdelectādo: ꝯmedite delectabiliter fruēdo. Ad illd̓ qd̓obijcit̉ qui dat petēti liberaliꝰ dat ⁊cͣ. pōt dici libertas dn̄i exit ī dādo ẜm impetū: ſꝫ ẜm iudiciū. iuxta illud qd̓ dicit Seneca. beneficia ſpergenda ſed collocāda ſunt. Un̄ dn̄s vult beneficia ſua ī mentibꝰ piorū collocare. qd̓ magis atteſtat̉ ſue liberalitati.ꝙͣ ſi illa ingratis p̄ſtaret eēt illa ſpergere diſſipae̓. vn̄orō minuit diuinā liberalitatē: ſꝫ ad illā ꝯgrue dnit. Ad aliud qd̓ obijcit̉. liberalior ē deus ad di⁊cͣ. pōt dici hoc verū ē in idoneitate ſiue p̄paratōeſuppoſita. qꝛ largiꝰ ordinatiꝰ ꝙͣ nos petere. Dare aūt digno diſpoſito atteſtatur liberalitati. Dare at̄ indigno diſpoſito magis atteſtatur ꝓdigalitati vel indiſcretōni: ꝙͣ liberalitati. Un̄ quia orado orās p̄parat ſe idoneū efficit ad recipiēdū: deum dare orātibus p̄iudicateius liberalitati: ſed magis atteſtatur. Ad illud quodobijcitur. aut orans petit quod deꝰ diſponit dare ⁊cͣ. pōtdici diuina ꝓuidentia in omnē euentū p̄ordinat dare bona ſua: ſed potius iuxta qd̓ p̄paramꝰ nos et ſibi coꝑamur. Unde fruſtra petimꝰ diuina beneficia. qꝛ ſicetendo nos quodammodo idoneos efficimus ad eiꝰ beneficia ſuſcipiēda. ad illa que diſpōit nobis offerre obtinēda: et ita fruſtra petimus que nobis dare diſpōit Ad illud qujcit̉. ſicut ſe habet veritas diuinaad teſtificādū ⁊cͣ. pōt dici ē ſimile de veritate virtute. qꝛ inuocādo deū in teſtimoniū veritatis aſſerte periuramētum. indeus vt ſit teſtis ſermonis eius quiiurat queqꝫ falſi vt ī ꝑiurio mentitur. hoc ē blaſphemia ꝯtra veritatē eternā. Sed quando peccator inuocatdeū in oratōne: inuocat vt eo deficiat: ſꝫ vt defectū eius reuelet. in hoc orat deū tāꝙͣ reꝑatorem facti reformatorem. Un̄ orō ē in laudem dei: iuramentū in blaſphemiaꝫ. Ad illud qd̓ obijcitur qui petit ꝓmoueri ⁊cͣ.pōt dici non ē ſimile. quia dignitas exterior poſtulataet obtēta reddit hominē ſemper meliorem: ſed quādoqꝫ deteriorē. et hoc qui hmōi petit ſe: videt̉ ſe dignūreputare hmōi beneficio. Unde in tali videtur ambitio p̄ſumptio.ꝓpter quod in merito excluditur: ſed petens orandobonū ſpirituale redditur ex hoc deteriorneqꝫ incurrit ex hoc notā ambitōnis nec p̄ſumptōis. īmobonū hmōi acceptū reddit illū qui accipit melioreꝫ. īmoquemqꝫ bonum efficit bonū. Patet diſſimilitudo īhis petitionibus. quia vna notat ambitōem p̄ſumptō determinatione eius qui petit. vt frequēter acciditſi petitū obtineat̉. Alia petitio neqꝫ notā ambitōnis neqꝫ p̄ſumptōnis: ſed meliorat petentē. Ad illud qd̓ obij