Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

caritas in vobis ꝙͣ fuerit in ꝓpheta. Pre. Iudic̄. xvij. petijt ſamſon amiſſiōe duorū luminū a deo de inimicis vltionē. Pre. iuſticia exigit vt mali puniāt̉. ſꝫ bn̄ licet petere qd̓ iuſticia ſiet vt videt̉. Pre. illud pͣs. Rectos decꝫcollaudatio. dīc glo. iuſtꝰ eſt vult qd̓ deꝰ vult. ſꝫ ſcio deum velle mali puniant̉: qꝛ hoc reꝗͥrit ſua iuſticia quenullū malū relinꝗt impunitū. teneor illud velle ſic̄ teneor eſſe iuſtus. ſꝫ ome tale vn̄ iuſtus eſſe mereor licite poſſūpetere: ⁊cͣ. Contͣ. yſid̓. de ſum. bo. li. ij. c. vij. Qui leditur non deſiſtat orare ledentibꝰ. alioꝗn iuxta dei ſnīampeccat qui inimicis orat. ex hac aucͣte patꝫ. inimicis bona debemꝰ imp̄cari. alioꝗn peccabimꝰ: multo fortius peccabimꝰ. petendo male pene eis eueniāt. Pre.Math̓. v. ſuꝑ illud. reſiſtē malo. dīc glo. ꝑfecta eſt paxnullā velle vindictā. quā facit gr̄a euāgelica iubet.nihil mali reddi: ſꝫ nec reſiſti. vt ſuſtineat̉ malū: bonūqꝫ rependat̉. Ex hac aucͣte hr̄. gr̄a euangelij nullaꝫ vult vindictam: om̄is petēs vindictā videt̉ a gr̄a euāgelij diſcordare. talis aūt eſt orat vt ꝓximꝰ incurrat malū pene: igiturtalis male orat. Pre. ex fine glo. hr̄. malū dꝫ ſuſtineri et vlteriꝰ bonū rependi. ꝯtrariū cuiꝰ facit ꝓximo petitmalū. qꝛ quantū ē de ſe optat vt malū inferat̉. vt prius. Pre. eo qd̓ ꝯtrariat̉ p̄cepto dn̄i nullatenꝰ ē orādū. ſedpete̓ ꝓximoꝝpunitōeꝫ ē hmōi: qꝛ Math̓. v. diligite inimicos vr̄os: caritas em̄ oīa ꝯdonat. Pre. ibidem dr̄. orateꝑſequētibꝰ calūniantibꝰ vos. debemꝰ eis bona imp̄iri: nullatenꝰ malum. Pre. ip̄m xp̄m in oꝑibus virtutis debemus imitari. ſꝫ ipſe ſuis crucifixoribꝰ orauitvt punirent̉: ⁊cͣ. Pret̉. glo. Math̓. v. Eſtote ꝑfecti ſic̄ pr̄ veſter ꝑfectꝰ eſt. Cumulꝰ ꝑfectōis ē dilige̓ inimicos etorare eis: ſicut xp̄c fecit. Pre. ſi or̄o ẜm Aug. eſt piꝰaffectꝰ mentis in deū directus. vbi aūt vīdicta querit̉ nulla videt̉ pietas: videt̉ vindictaꝫ quere̓ ſiue malū ꝓxīoor̄oni repugnat. Rn̄. ad hoc pōt dici. petere a domino qd̓ inferat alicui malum pene: pōt fieri. aut illi qui eſtextra ſtatum vie: aut in via. ſi extra qn̄ amplius ē poſſibilis ad ſalutē. īmo in ſtatu illo in quo dꝫ accipere ẜmmerita. et hoc ẜm rōnem ſiue exigentiā diuine iuſticie: ſiclicitum eſt petere. et hoc modo petunt ſancti. diuine iuſticie ꝯgaudentes. Pſal. Letabitur iuſtꝰ viderit vindictaꝫ⁊cͣ. Si aūt eſt in ſtatu vie et adhuc poſſibilitas ad ſaluteꝫaut optamꝰ ei malum: aut qꝛ iuſte inflictū. Primo eſtmalum. ꝗa malū inꝙͣtum malum nunꝙͣ alicui optare necpetere debemꝰ. tum qꝛ licet nobis petere: qꝛ non decet deum dare. vn̄ Greg. et habet̉. ij. moral̓. Sciendumomnis pct̄o ſubiacet: hoc petit a deo fieri quod oīnofacere pōt: vel ſi pōt minime decet. Scd̓o aūt malūeſt petere. qꝛ iuſte inflictum. hoc adhuc pōt eſſe. aut ꝓpterexpeditōnem ꝓprie vindicte: et iſto modo ſil̓r licet. quiaiam queremꝰ dei honorē. ſed ſatiſfacere ꝓprie impatientie et libidini. hoc multi qn̄ non pn̄t de inimicis vindicari. vel etiā audent. quia curant vndecūqꝫ malumeueniat eis dicūt. Dn̄e vindica me. de tali or̄one Beda inomel̓. quedā eſt or̄o que pct̄m facit. ſed bene orat orandodeum querit. hic a terrena ad celeſtia ꝓgrediens. verticeꝫcurie ſublimioris aſcendit. qui d̓o orant pro honore. autcerte de inimici morte ſollicitꝰ obſecrat: ipſe ī infimis iacens viles ad deū p̄ces mittit. Si v̓o ꝓpter executōeꝫ diuine iuſticie. hoc adhuc eſt. vel quia iuſtu: vel quia vtile. Siquia iuſtum adhuc non licet: quia adhuc durat tempusmiſerendi. Durat em̄ miſcd̓ia ꝙͣdiu pct̄ores ſunt in via. ethoc qꝛ ẜm Aug. de nemine deſꝑandū eſt dum eſt in via. ſꝫſuꝑ eos magis debemus deſiderare et petere miſcd̓iaꝫ incōuertendo ꝙͣ iuſticiam in puniendo. et huic ꝯcordat glo.Math̓. v. ſuꝑ illud. Eſtote ꝑfecti ⁊cͣ. Cumulꝰ ꝑfectōnis ēdiligere inimicos. et eis orare ſicut xp̄c fecit. conſtat xp̄c eis orauit vt ꝯuerterent̉: non vt punirent̉. Si v̓oquia vtile: iſto licet. ex caritate em̄ ꝓuenit orare deumvt mali corrigant̉ etiam verbera et flagella. et hoc ſepeꝯtingit mali flagella corrigant̉. quod ſatis intelligiſuꝑ illud pͣs. Redde vicinis noſtris ſeptuplū. qd̓ ꝑfectionem dei celeſtis ſignificat: qn̄ ſancto ꝯplemur et hoc ī ſi eoꝝ. hoc eſt in ſecreto aīoꝝ vbi ſit ꝯuerſio. ptꝫ igit̉ incaſu licet et ꝑſone ſeculari et etiā eccl̓iaſtice in or̄one petere punitione inimicoꝝ. vt ſcꝫ corrigant̉ ꝯuertant̉ et hoceſt miſcd̓ie. Ad hoc qd̓ obr̄. ſimpl̓r licet pete̓ punitionem glo. ſuꝑ illud. vltio ſanguīs. dd̓m glo. loꝗt̉ incaſu ſupͣdicto. Un̄ dicit ſic. vitio tꝑalis vt eternā euadantintroeat in ꝯſpectu tuo. vt īnoteſcat in natōnibꝰ corā oculis nr̄is .i. cito fiat vt videamꝰ illos ꝯuerſos: nos ꝑſequunt̉. accipiat̉: in bono vltione pn̄ti. hec glo. Adillud qd̓ ſcd̓o obr̄ exponit glo. redde vicinis nr̄is ſeptuplum. optat ſꝫ ꝓphetat. illud magis dꝫ dici p̄uiſio indicendo ꝙͣ imp̄catio. vel exponat̉ in bono ſenſu vt dictumeſt in ſoluēdo. Ad qd̓ tercio obr̄ de ſct̄is. iam ſolutumeſt in ſuꝑioribꝰ. Ad id qd̓ obr̄ de Hieremia. dd̓m illd̓ ꝯſil̓ia oīa intelligi hn̄t. dicta fuiſſe p̄dicādo impcando. Ad qd̓ obr̄ de ſamſone. dd̓m illud qd̓ fecit ſamſon. fecit deo inſpirante: ideo excuſat̉. Un̄ dīc glo. xj. adHeb̓. vbi loꝗtur apl̓us de ſamſone. nec ſamſon alit̓ excuſat̉ ſeip̄m ruina domꝰ hoſtibꝰ opp̄ſſit: niſi qꝛ ſpūs latenter iuſſerat illū miracula faciebat. hec glo. Adillud qd̓ obr̄. licet pete̓ qd̓ iuſticia fiet. pꝫ rn̄ſio diſtinctionē factā in ſoluēdo. Ad qd̓ obr̄. teneor velle qd̓deꝰ vult. dd̓m ſꝑ tenemur ꝯformare volūtatē noſtraꝫdīne volūtati niſi in eo ſcimꝰ velle nos velle. ſic̄ pꝫ exverb̓ Aug. ſcd̓o. de ci. dei. c. ij. ideo illa non cōcludit.Pre. quedā eſt pena ſꝑ ꝯcomitat̉ pct̄m. ſic̄ amiſſio gͣtuitoꝝ vulnerato naturaliū alie ml̓te ſūt. hmōi penasbn̄ reꝗͥrit dīna iuſticia ne ſit dedecus culpe ſine iuſticiecore. et ꝙͣtum ad iſtas bn̄ poſſumꝰ optare ꝙͣdiu eſt ſb̓pct̄o: et ſil̓r et ipſe pene ꝯſequant̉. Alia eſt pena aliqͣndo infligitur in pn̄ti et ſemꝑ in futuro: et de iſta neſcio qd̓dn̄s diſpoſuit ſiue ꝓpoſuit. et ideo magis de beo ꝯuerti admiſcd̓iam: rogando ꝯuerſione ꝙͣ punitōne.Articulus terciusOnſequēter querit̉. vtrū licet petē a deo adiutoriū in malis culpe .i. vtrū a deo pete̓ adiutorium vt minꝰ peccemus. ſic: videt̉ corruptō mali bonū ē. ſil̓r diminutō: qua rōne licite poſſumus pete̓ a deo mali deſtructōeꝫ diminutōeꝫ: ita poſſumus petere a deo ſi petamꝰ qd̓ minꝰ peccemꝰ. Pre. peccabant Manichei ponētes duo pͥncipia: vnū boni. alid̓ mali. ꝓbat em̄ Bern̄. oīm vnū eſt pͥncipiū. videt̉ ip̄minuocare poterimꝰ taꝫ in malis actibꝰ ꝙͣ in bonis adiutorem. Pre. ſicut ab ipſo eſt in nob̓ boni multiplicatō: ita mali deſtructō. ſꝫ ab ip̄o licite petimꝰ bonū in nob̓ au pari rōne malū minuat̉. videt̉ in pct̄is: petere poterimꝰ minꝰ peccemꝰ. Pre. plꝰ diſplicet deo pct̄m factū ꝙͣ faciendū. ſꝫ pct̄is factis deū oramvt deſtruant̉ diminuant̉: faciēdis pari. Contra. Ioh̓ .j. Sine ip̄o factū ē nihil. i. pct̄m. pct̄m a deoeſt. ſꝫ ſolū qd̓ ab eo ē petenduꝫ ē: pctm̄ ſiue ſit paruū ſiuemagnū. vel augeat̉: vel minuat̉ non eſt ab eo petēdū. Pre. yſid̓. de ſum. bo. li. ij. c. vij. ſicut nullū ꝓficit in vulnere medicamentū ſi adhuc ferruꝫ in eo ſit: ita nihil proficit or̄o illius cuiꝰ adhuc dolor manet in mente. loquitur depct̄o: nihil ꝓficit oratō pct̄o in mente reſeruato.oīs pct̄o ſubiacet qn̄ a deo petit qd̓ mīme decet. tatolli pctōꝝ ꝑtem altero remanēte. Pret̉. Dam̄. or̄o petitio ē decentiū: nihil tl̓e in ꝓpoſito. Rn̄. dd̓m qꝛ malūculpe punit defectꝰ. defectꝰ inordinatiſſimꝰ hꝫ cāꝫ deficientē ſꝫ efficientē. ſic̄ dicit Aug .ſ. nr̄am voluntateꝫ ideoſiue deo adiuuante vel cooꝑante facit qd̓ eſt natura aliqua: ſꝫ potiꝰ nature defectꝰ et inordinatio. et ideo ad illudfaciendū ſiue ad deficiendū deū adiutoreꝫ nullꝰ dꝫ inuocare. Ulteriꝰ qꝛ ſic faciēdo volūtas declinat a pͥmo efficiente deordinat ab vltimo fine: ideo nullo decet deū facerea eſt quicqd̓ bn̄ fit. ſil̓r nec decet nullā creaturaꝫ. quicꝗd facit: ſic face̓ dꝫ vt ad fineꝫ oīm ordinat̉. querit̉ ſilicet petere adiutoriū a deo in malis culpe. pꝫ. ſicut