Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ẜm hoc intelligenduꝫ eſt. aliqͣ or̄o pure mētalis ē: aliqͣpure vocalis: aliqͣ media ſiue mixta. Pure mētalis qn̄ labia mouent̉ ſꝫ cor ad deū loꝗt̉. pure vocalis qn̄ aliꝗs nihil cogitat de his dīc nec ī generali nec in ſpāli. ſꝫ caſtrafabricat ī hiſponiā vel hmōi. in his or̄onibꝰ ē ꝯcedēdū ſimplicit̓ melior ē mētalis. Alia ē mixta in orat̉ mētalit̓ vocal̓r. et de hac diſtinguendū ē. qꝛ aut v̓ba illa īpediūtaffectū ſic inflāmatꝰ ē qd̓ īmediate fert̉ in deū. et tali adhuc vtilior ē mētalis. aut verb̓ illis iuuat̉ affectꝰ ampliꝰinflāmat̉. iſto vltīo vtilior ē vocalis multi ſunt tales. maxīe ſūt multū ſpiritales ad qͦrū affectꝰ ꝓuocandos ſūt or̄oes vocales inſtitute. Ampliꝰ at̄ vt tollat̉oīs ābiguitas diſtinguendū ē vlteriꝰ int̓ or̄ōeꝫ publicā etpriuata. Publica eſt illa publice .ſ. a ſacerdote ꝓfert̉. ethec non ſolū exigit affectū īteriorē ſꝫ et̄ affectū exteriorē. qꝛilla ē excitatiua oīm fideliū ad bonū fit oībꝰ fidelibꝰ. lꝫ ipſe ſacerdos hēat ibi affectū: eſt tn̄ ſi ne affectuinteriori rōne affectꝰ aliquoꝝ mēbroꝝ ſūt de eccīa. qꝛ ſūtaliꝗ ſꝑ in eccīa hn̄t mentis affectū in deuꝫ directū. talisaūt or̄o vocalis fit mentali pͥuata ē: ceteris paribꝰſꝑ eſt p̄ferenda. qꝛ ſꝑ p̄fert̉ bonū cōe ſpāli. Adhuc at̄ notandū. ſuppoſito p̄habita diſtinctiōe. illa or̄o publicaeſt ſiue ſacr̄alis ſiue canonica ideꝫ ē: ſꝑ vocalis dꝫ. ethoc ē. qꝛ ſic ſtatutū eſt ab eccīa. ſicut ē pſalmodia cantat̉ab eccīa. hmōi valꝫ ad faſtidiū remouendū. ad ſimplices ad deuotōeꝫ ꝓuocādū. vel et̄ pct̄is ad ſatiſfacienduꝫUn̄ yſid̓. de ſum. bo. c. vij. dīc pſallēdi vtilitas triſtia corda ꝯtolat̉. gͣtiores mētes facit. ſtudioſas oblectat mentes.excitat pctōres ad lamēta. excitat affectum pietatis. aīoseoꝝ inflectit. vn̄ ſicut ex duplici nat̉a ſumꝰ. ſpūali corꝑali: ita deo laudē duplicē debemꝰ. ſpūalem corꝑalem.eſt qd̓ Dam̄. dic li. iiij. c. iiij. qꝛ vtīqꝫ ex viſibili ſumꝰ et inuiſibili nat̉a: duplicē adoratōeꝫ creatori offerimus. quēadmodū intellectu pſallimꝰ labijs corꝑalibꝰ. De pͥma at̄diſtinguendū eſt ſic̄ priꝰ. qm̄ oratō ꝑfecti viri ſic inflammatꝰ eſt total̓r fert̉ in deū. maioris efficacie ē mētalis ꝙͣvocalis. talis em̄ indiget voce exteriori ad deuotōꝫ excitandā ſeu affectū inflāmanduꝫ: īmo potiꝰ ex ſono vocaliretardat̉. Alit̓ ē de or̄one imꝑfecti. qꝛ talis hēat pt̄atem ſe total̓r in deū offerendi: indiget vt exteriori voce excitet̉ inflāmet̉. His viſis in ꝑte patꝫ rn̄ſio ad obiecta.pōt dici. verbū Greg. pͥmo ꝓpoſitū. ſit ſtatꝰ invocibꝰ. ſꝫ ſemꝑ ad intellectū ordināt̉. ſꝫ vocalis or̄o referrihꝫ ad mentalē: qꝛ magis reſpicit dn̄s affectū ꝙͣ vocē. namvoce affectꝰ adiuuat̉. vident̉ ſonare v̓ba Greg. Ad ſecundū pꝫ rn̄ſio. qꝛ falſum ſupponit. īmo excitāt voces affectū tepidū: nec diuiſus. īmo vis inferior ſuperiori cooperat̉. Ad aliud dd̓m. verbū Math̓. non excludit abor̄one multi loquiū. ſicut pꝫ in p̄cedenti qōne: ſed multiloquiū hēbant gentiles in orādo. et ſic pꝫ illacludit. Ad illud qd̓ obijcit̉. hoc negociū ⁊cͣ. rn̄denduꝫeſt ſic̄ ad pͥmū ad alia ſequunt̉. Sil̓r ad illd̓ qd̓ prīoobijcit̉ de v̓bo Aug. ad ꝓbam. pōt dici aug. leꝗt̉ de or̄oeꝑfectoꝝ. hn̄t mentē total̓r in deū ꝯuerſum. exterioribꝰimpari mixtā. et hoc ptꝫ qꝛ dic an̄ verba illa īmediate. abſit ml̓ta dep̄catio: ſi feruēs ꝑſeuerat dep̄cantis intenſio. etſeꝗtur opponebat̉. naꝫ multuꝫ ⁊cͣ. Ad aliud pt̄ dici.bn̄ verū eſt efficacia or̄onis ꝓcedit ex affectu. v̓bigratiaex voce exteriori excitat̉ nec inflāmat̉ ſꝫ retardat̉. beneꝯcludit argumentū. alicui vbi affectꝰ exterior inflāmat̉ excitat̉. ſꝫ totū ꝯtrariū ē: qꝛ affectꝰ qͣnto plꝰ inflāmat̉ tanto efficacior ꝯprobat̉. Ad vltimū dd̓m. qd̓ bn̄ verū eſtactꝰ intellectiue intēſus impedit actū affectiue. qn̄ ferūturad diuerſa: tn̄ verū eſt qn̄ ad idē ordinant̉. īmo ꝯtrariūaccidit: qꝛ intellectu bn̄ illuīato. affectꝰ validꝰ qn̄qꝫ inflāmat̉. Ex dictis ptꝫ rn̄ſio ad ꝓpoſita ad vtrāqꝫ ꝑtem. pōttn̄ p̄tactis addi in penitētijs or̄o vocalis freq̄ntibꝰ iniūgit̉ ꝙͣ mētalis: qꝛ vocalis magis ē in pt̄ate nr̄a ꝙͣ mentalisqꝛ hec oīm eſt: illa ꝑfectoꝝ. Pre. hec eſt ſacr̄alis ſatiſfactoria. alia. licet ſit qn̄qꝫ magis meritoria.Nembrum terciūOnſequēter querit̉ ꝗd eſt petendū in oroiōea dn̄o. Et pͥmo vtrū ſit petendū ſibi bonumtꝑale. Scd̓o vtrū petendū ſit alij malū tꝑale. malū dico pene. Tercio vtrū ſit adiutorium in malo culpe .ſ. vt minus poſſet.Articulus primusIrca primū obijcit̉ ſic ad ꝑtem affirmatiuā. ij. Corī. xij. ter dn̄m rogaui. dic glo. qn̄ tꝑalia petitis cum modo petite: et cuꝫ timore illi ꝯmittite. vt ſi proſit det: ſi ſcit obeſſe det. qd̓ em̄ vel ꝓſit vel obſit medicꝰnouit. non egrotꝰ. hic aꝑte habet̉ tꝑalia ſunt petenda. Pre .j. Timoth̓. ij. obſecro pͥmo oīm fieri obſecratōnesor̄ones. poſtulatōes. gr̄arūactōnes. glo. Sil̓r gr̄arūactioeſt de ꝑactis totū ꝯcludit. pōt igit̉ argui ſic. Si gratiarūactio eſt petitoꝝ bn̄ficioꝝ ꝯcluſio et or̄o ordinat̉ ad beneficiū: illd̓ ad gr̄arūactōꝫ. de beāꝰ tꝑalibꝰ d̓o gr̄asagere: apparet et illa poſſumꝰ petere. aut debeamustꝑalibꝰ gr̄as agere. plane dicit glo. Math̓. vj. ſuper illudhec oīa adijcient̉ vob̓. dicit em̄. ſi ſubtrahunt̉ ad ꝓbatōemeſt: ſi dant̉ ad gr̄arūactōeꝫ. qꝛ oīa cooꝑant̉ in bonum. hecglo. Pre. ſic̄ dīc aug. de orando deo. Salomō ſufficiētiā indecenter optabat hēat petebat qn̄ dicebat. diuitias ac pauꝑtatem ne dederis mihi: ſꝫ tm̄ victui meo tribuenccͣia. hec autem ſunt tꝑalia. ⁊cͣ. Pre. Aug. in eodemli. qui aūt dicit in oratōne. dn̄e multiplica diuitias measda mihi quantas dediſti illi. aut honores meos auge. facme in hoc ſeculo p̄potenteꝫ atqꝫ clarentem. vel ſi ꝗd huiuſmodi. et hoc dicit vt eaꝝ ꝯcupiſcentias habens. non id attendens vt ex eis ẜm deū ꝓſit homībꝰ. puto inuenire in or̄one dn̄ica cui poſſit hec vota aptare. hec Aug. Exhac aucͣte pꝫ petere diuitias et tꝑalia quecūqꝫ vno ẜm deū hominibꝰ ꝓſint: ad oratōeꝫ dn̄icaꝫ ē referendū.pete̓ iſta ꝓpter ꝯcupīam eoꝝ: ad oratōeꝫ dn̄icam refertur. om̄e em̄ illud qd̓ ad oratōeꝫ dn̄icā refert̉: licite ē peten. Pre. luc. xj. Suꝑ or̄oeꝫ dn̄icā dīc glo. Math̓. vj. ſeptem ponunt̉ petitōnes in quaꝝ tribus eterna poſcunt̉ inqͣtuor tꝑalia. ſꝫ om̄e qd̓ or̄one dn̄ica petit̉ licite pōt peti. Iteꝫ eccīa petit fructibꝰ terre ꝯſil̓ibꝰ tꝑalibꝰ ꝑtinentijs ad neceſſitatē tꝑaleꝫ: licite tꝑalia pn̄t peti. Pre. dicit Aug. de orādo deo ad ꝓbam. In his itaqꝫ oībꝰ incoloītas hoīs amicicia ꝓpt̓ ſeip̄a appetunt̉. ſeꝗt̉. iſta tn̄ habētur vt teneāt̉: hn̄tur vt hēant̉. Et formam petendiorādi iſta pete̓ docet Aug. de ẜmōe de mōte exponēs illudpanē nr̄m qͦtidianū dīc. panis qͦtidianus dictꝰ ē quibꝰ viteneceſſitatē ſuſtētat. hec aug. ſic vt priꝰ. Pre. viue̓ poſſumꝰ ſine iſtis. a nob̓ habemꝰ: neceſſario oportet vta deo poſtulemꝰ. Ad oppoſitū. ſuꝑ illud pͣs. Deꝰ auribꝰnr̄is audiuimꝰ. glo. ad tꝑalia audit deꝰ. vt ab eo deſiderent̉ eterna. hec ament̉. ſi petunt̉: et videtur fruſtrapetunt̉. Iniquitatē meditatꝰ eſt in cubili ſuo. glo. nihil qd̓extrinſecū eſt a deo petamꝰ. ſi petamꝰ: oſtiuꝫ cordis patet. turba malaꝝ cogitatōnū videt ſb̓intrat. hec gloſa.Ex hac glo. patet duplex ꝯcluſio. ex pͥma ꝑte qꝛ omīa tꝑalia ſunt extrinſeca. ita ſūt petēda. Pret̉. ex alia partegloſe. qꝛ nihil petendū eſt qd̓ viā facit ad pct̄m. tꝑale ē huiuſmodi.Pre. greg. ī omel̓. ſuꝑ illd̓. eſt p̄ceptū meumIn domodn̄i ih̓u. deū nr̄m non querimꝰ: ſi in eternitatistemplo tꝑalibꝰ oramꝰ. Pre. mat. vij. ſuꝑ illud. primūquerite regnū dei. glo. tanꝙͣ bona nr̄a. aꝑte on̄dit iſtaeſſe petenda. etiā ſi neceſſaria: loꝗt̉ de tꝑalibꝰ. Pret̉. ibidem alia glo. in intentōe eternitas in vſu dꝫ eſſe tꝑalitas. ſi illud dr̄ diſcretiue: dꝫ eſſe in intentiōe tꝑale. ſed nihil petendū eſt in or̄one. qd̓ ſit ī intentōe. Pre. gloſainterlinearis. pͥmū querite regnū dei. dīc. exͣ qd̓ nihil petitur. ſꝫ tꝑale a regno dei ē extrinſecū: qꝛ trāſitorium caducū: vt priꝰ. Pre. alia int̓ linearis ſuꝑ illd̓. pͥmū q̄ritedicit. iſta. ſi igit̉ vt regnuꝫ: qd̓ pꝫ textum qui dicit