Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioglabijs ꝯpreſſis .i. circumciſis. ſimpliciter clauſis oretdeū. Et verumt. pꝫ illud qd̓ in glo. ſeꝗtur. reſiſtē eſt igit̉ carnali ſenſui vt ſpiritalis or̄o ad deuꝫ dirigat̉carnali ſenſui dico: qꝛ ſerus ſūt feneſtre qͣs mors ītrat.niſi ſtet ancilla oſtiaria ad oſtiū intrāt viri hiſboſethoccidūt. ij. Reg. iij. Ad nonū dd̓m. v̓bū illud non audit dn̄s vocē ſac̄dotis ſꝫ fidē centurionis: ſic hꝫ intelligi audit .i. ſolū audit: alit̓ hr̄et veritatē niſi forte īcaſu ꝓpter ſac̄dotis prauitatē. qꝛ hr̄ Math̓. xxij. ſuꝑ illud genꝰ demonioꝝ eijciet̉ niſi ⁊cͣ. ita ī glo. qn̄ exaudimur. eſt impoſſibilitas dīne pt̄atis: ſꝫ culpa dep̄cantis.vult dice̓. fides bn̄ meret̉ impetrare. Pre. ſi ſacerdotisor̄o efficaciā hr̄et: fruſtra dicēt lex Leui. ij. in multislocis. orabit eo ſacerdos. pꝫ igit̉ bn̄ īpetrat vox ſacerdotis. Ad decimū dd̓m. in textu yſa. lxv. c. vbi dr̄. anteꝙͣ clamēt ego exaudiā. vtraqꝫ or̄o mētalis vocalisbn̄ meret̉ exaudiri. Ad id qd̓ obr̄. diſcipulꝰ fruſtra īterrogat ⁊cͣ. pōt dici int̓rogatō diſcipuli magis reddit diſpoſitū veritate dubitatōis ꝯp̄hende̓: fruſtra interrogat in caſu ꝓpoſito. Sꝫ licet deꝰ ſciat ꝗd orare vel̓. tn̄or̄o vocalis reddit nos meliꝰ magis diſpoſitos ydoneos ad bn̄ficia dei recipienda: fruſtra orat̉ or̄one vocali. Ad aliud qd̓ obr̄. deꝰ ē intimior p̄ſentior creature ꝙͣ aliqͣ ſibip̄i veꝝ ē v̓tutē ꝓducēdi ip̄aꝫ ineſſeſeruādi. intimitate aūt eſſential̓r potētial̓r et principalit̓qꝛ vbiqꝫ ē eēntiā potentiā pn̄tiaꝫ. Sꝫ hec pn̄tia intimitas impedit qn creatura deū oratōne vocali poſſitorare. Pre. licꝫ ita ſit intimꝰ pn̄s: ita pn̄tia et intimitas eſt euidens. vn̄ licet ſit p̄ſentior om̄i creature ꝙͣ ſit ipſaſibi iam dicto: non tn̄ ꝙͣtum ad euidentiā ſꝫ potius eſtabſens. vn̄ deū oramꝰ qͣſi abſentē et qͣſi diſtātia eminenti poſitū: vt illū ad nos attrahamꝰ. Und̓ or̄o eſt qͣſi cathena intendimꝰ deū trahere ad nos trahimur ad ipſumEt pōt eſſe exemplū de magnete quē cum nauta intenditad ſe trahere. magis ac magis trahitur ꝙͣ trahat. ſimilit̓dicit beatus Dyoniſius.Ayticulus ſecundusOnſeq̄nter querit̉ ſi debeat tradi for̄a vocalisor̄onis. Et ſic: vr̄ hoc tradita ē for̄a orādi a dn̄o Math̓. vj. et luc. xj. om̄ia bn̄ vt ꝯpetebat fecit.Mar̄. vij. Item hoc idē pꝫ in pͣs. vbi forma orādi traditur. etiā or̄oes quibꝰ erat eēntia ſub certa forma traditeſunt a ſct̄is. Contra. or̄o eſt piꝰ affectꝰ in deū directus exprit̉ aliqͣ for̄a orādi. Iteꝫ affectꝰ ē inexplicabilis forma aliq bn̄ ꝯuenit. for̄a orāvalent rōnes p̄tacte innitio petēdoꝝ. Ex formae etiā ab alijs ſct̄is tradita: ſcit̉ꝗd eſt petendede ſupͣpoſitis. Alia vitatio muitquij v̓boꝝ. Ex forma eniꝫp̄ciſa dꝫ eſſe et multiloquio diforantes nolite multū loꝗ. Alia ēiue deſiderij ad orandū. ex aucͣte em̄ tradentis fodi excitat̉ deIeriū orantis ad orandumAlia ē recordatō tꝑis orādi. ſuꝑ illd̓ Math̓. vj.orātes nolite multū loq̄ dicit. dicimꝰ docemus ſedtp̄s orandi recordamur. Alia etiā eſt excitatio deuotōnisdiuini obſequij. Ad ilobr̄ ꝯtra hoc. ſcꝫ oratōeſt pius affectꝰ. dd̓m hic difforatio affectus. non affectus niſi ꝙͣtum ad radicē mereti. ſic em̄ eſt ẜmo mentis etoris oratio. Ad id qd̓ obijcit̉. affectꝰ ē inexplicabilisforma vocis. Dd̓m verū eſt formal̓r. affectꝰ em̄ verb̓eſt explicabilis formal̓r. materialiter tn̄ eſt .ſ. ad ea petenda ſunt. id em̄ qd̓ in affectu eſt vocē pōt explicari: lꝫaffectus ipſę poteſt Articulus terciusOnſeq̄nter querit̉. vtrū in or̄one vocali vtēdūeſt ml̓tiloquio.: videt̉ ſic. Math̓. vj. orātes nolite multū loꝗ. Pre. multiloquiū ī ẜmōe cōi ꝓpter.XC.annexā p̄cem ꝯp̄henſibilē eſt.ouer. x. in ml̓tiloquiodeerit pct̄m. multo fortiꝰ in ẜmone ad deū directo. aūteſt oratio. Pre. corā ſcl̓arincipe eſſet rep̄henſibile mul loqui:lto fortiꝰ corā ſummo pͥncipe. Pre. aug. adꝓbam de orādo d. Multū loq̄ in orādo ē ſuꝑfluis v̓bisagere. ſꝫ om̄e ſuꝑfluū in his ad deū ſunt ē reſecādū. ſꝫ ml̓tiloquiū eſt hmōi: ⁊cͣ. Pre. ibidē Aug. abſit ab oratōemulta locutō. ſꝫ deſit multa p̄catio: ſi fernēs intentō ꝑſeuerat. igit̉ ab or̄one multiloquiū eſt reſecandū. Pre. ibidem ꝯmēdat Aug. or̄oes factas ī egipto. Dicunt̉ frēs inegipto crebas quidē hr̄e or̄oes. ſꝫ eas tn̄ breuiſſimas raptim quodāmodo iaculatas: ne illa vigilāter erct̄a mens oranti plurimū neceſſaria eſt. ꝓductiores moras euaneſcat atqꝫ intentō hr̄etur: et hoc totū eſt ꝯͣ multiloquium Ad oppoſitū. Iſido. ſummo bono li. iij. c. vij. bonuꝫ ēorare ſono vocis. magis orare ſono vocis ē magis bonū maxīe maxīe. ſꝫ ſine ml̓tiloꝗo fieri pt̄: multiloquium in or̄one maxīe bonū eſt vt videt̉. Pre. tota die pſalteriū ſuū lalde laudabile ſignū maxīe ſanctiiloquio pōt eſſe: multiloquiuꝫ ēdet̉. Iteꝫ ſatiſfactōis ſiue pnīe ſūt treselyna. ſꝫ efficacior eſt el̓yna et meliorquantoplꝰ frequētit̉. et ſil̓r ieiuniū: oratio. ſꝫ hoc poteſt fieri niſi in multiloquio: igit̉ vt priꝰ. Iteꝫ quātoplꝰor̄o frequētat̉ tantoplus deꝰ laudat̉. ſꝫ iſtud vltimū valde ēmeritoriū:primū. ſꝫ multū frequētari ē multiloquio vti:igit̉ laudabmultiloquiū vt vr̄. Rn̄. ad pt̄ dici ẜmquoſdā.ltū loꝗ in or̄oe pt̄ ex triplici fieri. vel adtollendū ſvel ociū euitandū. ꝓut dīc Hiero. ad ruſticū monaoni oꝑis facito vt te dyabolꝰ inueniat occupatū. et hoc eſt factoriū bonū. vel ad deuotōeꝫ excitandū affectōeꝫ inflamādū ꝓut dīc Hug. dev̓tute orādi. c. xj. q̄cūqꝫ ſint v̓ba orātis. abſurda ſunt: ſitm̄ modo ad ꝯpetenter ꝓferri pn̄t vt orantis affectum adamorē dei excitēt. vel qd̓ ampliꝰ ē ſiliaꝫ amore eiꝰ flagrat excitatū demōſtrent. Iſto etiā bonū ē vel vt faciliꝰ deumbonis v̓bis inclinēt: ſic̄ accidit qn̄qꝫ homini inclinari ml̓ꝰtiloquio. et hoc a xp̄o rep̄hendit̉ Math̓. vj. ſic em̄ ethnicifaciebant. putabant em̄ ſe in multiloquio exaudiri. hocdicit Aug. in ſermone dn̄i. li. ij. Reuera om̄e multiloquium a gētilibꝰ venit. exercēde potiꝰ lingue ꝙͣ mūdāde aīeoīno dant oꝑa. et hoc nugatorij ſtudij genꝰ etiam ad deuꝫprece flectendū trāſferre arbitrātes. ſicut hoīem v̓bis iudicem adduci in ſnīaꝫ. Nolite aſſil̓ari eis dīc vnꝰ et verusmgr̄. Et ſil̓r yſid̓. li. iij. de ſummo bono. c. viij. in multiloquio hoīes exaudiunt̉ a deo pl̓imis euꝫ v̓bis conent̉flecte̓. neqꝫ em̄ ꝯciliat multiplex orantis ẜmo: ſed puraſinceraqꝫ orātis intētio. Ex his pꝫ intellectꝰ rōnū poſitarūad ꝑtes ꝓbleumatis ꝓpoſiti. pͥmis em̄ duabꝰ acceptōnibꝰexercitiū ml̓tiloquij bonū ē vtile. tercio neqͣꝙͣ. Sed adhuc q̄rit̉. Nōne ml̓tū diu orare ē bonū vt deꝰ diunturnaor̄oe flectat̉ ad miſcd̓iā exaudiat orantē? Et ptꝫ rn̄ſio exglo. Math̓. vj. dānat multiloquiū de infidelitate. ſꝫmultas lacrimas. multas obſecratōes in cordis puritateqd̓ ſancti faciūt. hec. glo. Un̄ pt̄ dici. dānat̉ multiloquium: ea rōne intentōne infideles vtebant̉ multiloquioUn̄ alia glo. putantes ꝑſuaſibilibꝰ v̓bis deꝰ mulceaturvel ſi abſens ē vocet̉. vel ſi neſcit v̓boꝝ multiloquio doceat̉vn̄ damnat̉ multiloquiū infidelitatis pana intentiōe .i.ſine pia affectōne ꝓlatū. vn̄ glo. ibidem v̓botenꝰ ſiue affectione vacuas aures dei implere malū eſt qͣſi in hoc audiamꝰ. hoc modo hac intentōne vti multiloquio ꝓhibemur. eo quo ſct̄i vtunt̉ or̄one ꝓlixione. ex his pōtrn̄deri ad obiecta argumenta.Articulus quartusOnſeq̄nt̓ q̄rit̉. vtꝝ id qd̓ intendimꝰ impetrareor̄oe vocali: d̓beamꝰ ſꝑ voce expͥme̓. ſic: vr̄.Dīc Dam̄. li. iij. c. xxiiij. or̄o ē petitō decentiū a deo. qͣlit̓dn̄s tꝑe paſſiōis orabat. ſꝫ tūc qd̓ dn̄s voluit voce expreſſit Pre. ſi rogarēꝰīcipē quēpia et expͥmeremꝰ qd̓ velle-