Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioꝑfectū eſt tollet̉. ibi on̄dit plane in actibꝰ carillud qd̓ imꝑdinaliū v̓tutlios actꝰ habebunt. orare igit̉ ſi haſcꝫ fragilitatē annexā miſeriaꝫ ꝙͣbeat qd̓ imꝑfectetum ad id defecrtat: ideo ꝙͣtū ad illud in deo habere pt̄. vltrod hꝫ qd̓ ꝑfectōis ē. coplar in deo. Et hoc verū ſit. planū eſt in timore caſto quimanebit in ſeculū ſeculi. cuiꝰ ē ex intuitu diuīe maieſtatisin ꝑuitatē ꝓpriā reſilire. ꝙͣtuꝫ ad illud igit̉ qd̓ ꝑfectōis eſt: or̄o timor caſtus fides in deo habent exemplar. Siobijciat̉ ꝯtra iam dicta. cogitare ꝯtra ꝓpriā paruitatēin illā reſilire eſt actꝰꝓprius īmediatꝰ caſti timoris. ꝓpt̓qd̓ videt̉ ſit actꝰor̄onis. Dici pōt. aliter eſt caſte timentis orātis paruitatē ꝓpriā cogitare. Caſte em̄ timentis eſt ex aſpectu ſiue ꝯſideratōe diuine maieſtatis in ꝓpriom paruitatē reſilire. Orantis aūt ex exhibitōe alicuiꝰ honoris vel reuerētie ex aſpectu ꝓprie ꝑuitatis ꝓfiteri teſtificari diuinā maieſtatē. vt ſit in timore caſto magis reuerētia timoris ꝙͣ honoris. In or̄one at̄ magis reuerētie honoris ꝙͣ timoris. hoc in motu interiori ꝙͣ exteriori ꝓpteror̄onē publicā p̓uatā. Ad maīfeſtatōeꝫ vtilitatis vſusor̄onis. ẜm Iſid̓. in ſinonimis oībꝰ malis p̄ualet or̄o. Idēde ſūmo bono li. iij. c. vij. frequēs or̄o īpugnatōeꝫ extinguitNee. .iiij. ſuꝑ illud oramꝰ. glo. eſt vnicū ꝯtra hoſtes eccl̓ierefugiū. ſcꝫ or̄o ad deū. Bern̄. ſuꝑ Eccͣi. vnicū ī dubijs remediū ſeu r̄fugiū ē or̄o frequēs gemitꝰ ad deū. Nemo veſtrū fratres paruipēdat or̄onē ſua. dico em̄ vobis qꝛ ipſequē oramꝰ paruipēdit. pͥuſꝙͣ egreſſa ſit ab ore noſtroip̄e ſcribi iubet in li. ſuo. Et vnū ex duobꝰ ſꝑare indubitanter poſſumꝰ. qm̄ aut dabit qd̓ petimꝰ: aut qd̓ nob̓ nouerit vtiliꝰ. pͣs. ꝓpe ē dn̄s oībꝰ inuocātibꝰ. glo. ꝓpiciusEcc̄i. xxxv. or̄o humiliātis ſe nubes penetrat diſcedatdonec dn̄s exaudiat. Iudith. iiij. memores eſtote moyſi ſerui dei. qui amalech ferro pugnādo ſꝫ p̄cibꝰ ſct̄is orandodeiecit. iij. Reg. viij. facies oīa quibꝰ te orauerit alienigena. pͣs. Laudās inuocabo dn̄m ab inimicis meis ſaluusero. Sapīe. xviij. ꝓperās ſine q̄rela. ſcꝫ Uaron. proferens ſeruitutis ſue ſtatū or̄onē reſtitit ire: fineꝫ impoſuitneceſſitati. Hiere. xxxiij. clama ad me exaudiā te annūciabo tibi grādia firma que neſcis. Iaco. j. Oratō fidei alleuiabit infirmū et ſi in peccatis fuerit ⁊cͣ.lr̓ticulus ſecūdusOnſequēter q̄rit̉. ſi vſus rōnis ē neceſſariꝰ ad ſalutē. Ad ꝑtē affirmatiuā ſic. Aug. ad ꝓbam deorādo deo dīc ſic. ſine int̓miſſiōe orate qd̓ aliudeſt quā viā beatā et̓na ē ab eo qui ſolus dare pōt: ſine int̓miſſiōe deſiderare. Sꝫ quilibꝫ vitā eternā deſideratnec ſine edeſiderio pōt ꝗs ſaluari. ⁊cͣ. Pret. de dogmatibꝰ eccl̓iaſticis. nullū credimꝰ ad ſalutē ſua. niſi deo auxiliāte oꝑari. nullū aūt niſi orantē ſalutē ſuā ꝓmereri. ex hisvidet̉ niſi or̄onē ſalꝰ habeat̉. vſus eiꝰ neceſſariꝰ eſtad ſalutē. Pret. aug. or̄o eſt piꝰ affectꝰ mētis in deū directus. ſꝫ ita videmꝰ ex ꝑte intellectꝰ ſalus eſt niſi ip̄e elene fide impoſſibile ēuetur in deū credulitatē Heb̓. xj.placere deo: a ſil̓i multo fortiꝰ ſalus erit niſi affectꝰ dirigat̉ in deū caritatē pietatē. hoc aūt ſit or̄onē. ⁊cͣ. Itē Hiero. legerat apl̓us illud eſſe p̄ceptū pſallite ſapiēter: ideo dicit pſallā ſpū mēte. Pret. ſuꝑ illud pͣs. Oratio mea in ſinu meo ꝯuertet̉. glo. ſinus eſt ſecretum in quoorare iubemur vbi orauit ſuſanna. Pret. de bono ꝑſeuerantie. a niſi ab illo accipimꝰ: a quo iuſſuꝫ ē petamusex his habet̉ or̄o cadat ſub p̄cepto. ſꝫ ſine p̄cepti impletōne ē ſalꝰ ſine or̄one ē ſalꝰ. Pret. omne illud cuiꝰtrāſgreſtmortē ſpiritalē inducit ē neceſſariū ad ſalutē etcadit ſub p̄cepto. or̄o eſt hmōi. ꝓbatio. j. Thimo. v. qui vere vidua eſt inſtet or̄onibꝰ obſecratōibꝰ die ac nocte. glo.na ſi aliter facit mortua ē. Itē aug. in lib̓. de or̄one. intercetera ſalutaria ſua monita p̄cepta diuina quibꝰ popuſuo ꝯſuluit ad ſalutē: etiā orādi dedit formā. Itē.. Theſſa. v. ſine inlo. or̄o eſt bonū deſideriū hoc ē.Xc.neceſſariū ad ſalutē. Cōtra. Hugo de virtute orandi.Or̄o eſt ꝯuerſio ad deūpiū hūilē affectū fide ſpe caritate ſubnixa. Si or̄o ſiuit̉ has v̓tutes: his ſufficienter ꝑuenit̉ ad ſalut Math̓. xix. Si vis ad vitāingredi ſerua mādata.ſullo videtur ꝯtineri: vtpriꝰ. Itē Greg.Ezech̓. ſine ꝯtēplatiua vitaintrare pn̄t ad eternā vitā. qui bona que pn̄t oꝑari negligūt. ſꝫo eſt ꝑs ꝯtemplatiue. Itē meritū boni ꝯſiſtitpenes duo. ſcꝫ penes habitū bonū actū bonū. ſi neutrūeſt or̄o: nihil imortabit meriti vt videt̉. qͣre nec neceſſariaerit ad ſalutē. aūt neutꝝ ſit or̄o ptꝫ. qꝛ ẜm aug. affectꝰeſt: ita nec habitꝰ virtutis nec actꝰ. Ad dicēdūneceſſariū ad ſalutē intelligit̉ tribꝰ modis. pͥmo illud ē neceſſariū ad ſalutē ſine ſalꝰ habet̉. ſcd̓o illud ꝑfecte ſalus acꝗrit̉. tercio ꝑfecte impetrat̉. Qn̄ querit̉ vtꝝ or̄oſit neceſſaria ad ſalutē. ſi ſumat̉ ꝯmūiſſime ꝓut ꝯprehēditomnē actū bonū ẜm qd̓ idem eſt or̄o qd̓ iuſticia vite. ẜmdicit̉. ceſſat orare ſi ceſſat bn̄facere: ſic eſt neceſſariaad ſalutē ſicut bona vita. Si v̓o coīter ꝓut ꝯprehēdit oēmactū ꝯtemplatiuū ad deū relatū: ſic eſt neceſſaria ad ſalutēid eſt ip̄a ꝑfecte ſi aſſit caritas ſalꝰ acquirit̉. hoc videt̉verba Ambro. ſuꝑ illud pſalmi. defecerūt oculi mei in eloquiū tuū. loquit̉ de ꝯtemplatōe. eſt ocioſus tm̄ verbodei ſtudet. nec pluris ē qui extra oꝑat̉ ꝙͣ ſtudiū cognoſcēdediuinitatis exercet. ip̄a em̄ ſapīa maximū opꝰ eſt. antefertur maria audiebat: marthe mīſtrabat. hec Ambro. ſine tn̄ ea pōt eſſe ſalꝰ. Si v̓o ꝓprie ꝓut deſcribit̉ a mgr̄isput ē exp̄ſſio deſiderij directi an̄ deū ꝓpter bonū adipiſcenum malū remouēdū. formata verbū interiꝰ exteriꝰ. ſic ē neceſſaria ad ſalutē .i. ip̄a impetrat̉ qd̓ eſt neceſſariūad ſalutē. ſcꝫ ꝯſeruatio in gr̄a reſiſtēdi tēptationibꝰ. quodicit̉ de eccl̓iaſticis dogmatibꝰ. nullū credimꝰ niſi oranteꝫſalutē ꝓmereri. ꝓuerb̓. ij. Iſido. de ſūmo bono li. iij. ca. vij.in pͥncipio. hoc eſt remediū eiꝰ qui vicioruꝫ temptatōnibꝰeſtuat. vt quotiēs quolibet tangit̉ vicio: totiēs ad or̄onē ſeſubdat. qꝛ frequēs or̄o impugnatōeꝫ extinguit. hec Iſido.Or̄o pͥmo ſumptaꝓprie ē neceſſaria ad ſalutē: qꝛ ſineilla eſt ſalꝰ. ſcd̓o mocdo ſic ē licet multū valeat ad ſalutem: hoc ē qꝛ caritas actu vite actiue bn̄ ſufficit adſalutē. tercio ſil̓r eſt. valet tn̄ ad ſalutē ſicut dictū eſtqꝛ ip̄am impetrat̉ neceſſariū ad ſalutē. His viſis facile eſt rn̄dere ad olieta etiā ad q̄ſtionē aliqn̄ fieri ſolet.vtꝝ or̄o cadatepto. Qd̓ pͥmo obijcit̉ de v̓bo Arad ꝓbā.rare ē deſiderare debitā vitā. diſtinguēduꝫdeſideriū coīter ſumi pōt ꝓprie ſiue ſpāliter. Si pͥmoſic nihil aliud ē niſi vita bona. plane dicit glo. j. Theſſa. ſuꝑ illud. ſine int̓iſſiōe orate. glo. iuſte viuite eternadeſiderate. iuſtꝰ nūqͣ deſinit orare niſi deſinat iuſtꝰ eſſe. ſemper orat ſemꝑ bn̄ agit. ip̄m em̄ bonū deſideriū eſt or̄o ſiꝯtinuū eſt deſiī: or̄o ꝯtinuata eſt. hec glo. Iſto ſumit aug. in auritate p̄dicta. Proprie autē ſiue ſpālit̓ ſumitur illo quo dictū eſt ſupra. or̄o ē exp̄ſſio deſiderijdirecti in deū ꝓpter bonū adipiſcēdū. malū remouēdū. etiſto intelligit̉. Ad ſcd̓m iam patꝫ rn̄ſio ex dictis.qꝛ qn̄ dicit̉ nullū niſi orantē ſalutē ꝓmereri. ſicut ptꝫ ex ſerie v̓boꝝ: orare ibi ſumit̉ bn̄ oꝑari. Si v̓o ſumat̉ orareactu ſpali: tūc debꝫ ſic exponi. nullū niſi orantē ſalutē ꝓmereri .i. nullū niſi bn̄ficio or̄onis ꝓmereri ea quibꝰ ſalꝰ conſeruat̉. cuiuſmōi ſunt ꝯſeruatio in gr̄a reſiſtētia tēptatōibꝰ ſi qua ſunt alia hmōi. Ad terciū pōt dici. argumētūillud ꝯcludit de pietatis affectu. ꝓut eſt or̄onis ſpālis: ſꝫꝓut eſt oīs virtutis oꝑantis ẜm pietatē. vt quēadmodū fide regulat̉ noſter ītellectꝰ incredulis: ſic affectꝰ oēs aliasvirtutes habet regulari in moribꝰ bonis. vt ſic quodāmodo fides ꝯtra alios diuidat̉. Ad quartū quintuꝫ vna ērn̄ſio. p̄ceptū ſaluatoris ſemꝑ dicit̉ p̄ceptum. ſꝫ aliqn̄large ſumēdo documētū. quēadmodū habet̉ Luc̄. v. Preceſponſio qm̄ ibi ſumit̉ ꝯmuniſſime ꝓprie.