Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiode xp̄o dicēdū. inuiiliū inꝗſitōꝯmodis intelligi pt̄vel ferēdo ſe ſupra ſeīeꝫ. ẜm intellectuseleuat̉ ad deū gradaſideratōe creature ad ꝯſiderationē creatoris. illud xp̄o potuinire: qꝛ hoc ſoluꝫeſt viatoris. ip̄e aūt ſehenſor. vel ferendo ſe ſuie eſt ſupra ſe: ſicpra ſe diuinā mprie ſumit̉ in dradicta. ſic bene fuit in xp̄o:qꝛ iſta ꝯſideratō ſiue inꝗſitio ſciētie plenitudini nullatenꝰꝯtradicit. pͥmo aūt ꝯtradicit. Ad vltimū de beatis dicendū. iſta inꝗſitio ſciētie in ſūmo ꝯſiderat̉ actui ſct̄orum. qn̄ orant. orant ſe. ſꝫ nobis. ideo qn̄ implorant diuinā miſcd̓iaꝫ miſerie releuatōne: eſt illud in de ſua miſeria ſꝫ de noſtra.rticulus ſextusOnſequēter q̄rit̉ de diffinitōe Ambro. ſcꝫ Oratio eſt cibꝰ mētis p̄claraqꝫ alimonia ſuauitatis mēbra onerat. ſꝫ in ornamēta ꝯuertit. Sicoro dicit̉ hic cibꝰ mētis. ꝯſtat ẜm ſil̓itudinē ſumptama cibo corꝑis. ſꝫ ita eſt de cibo corꝑis ſine illo corpꝰ viuē pōt: ſil̓r erit de cibo aīe ſiue mentis ſine illo aīa ſiuemens viuere pōt. Sed ꝯſtat aīaꝫ viuere poſſe ſine ꝯtemplatōne cuiꝰ ſpecies eſt or̄o: ergo minꝰ ꝯueniēter diffinituror̄o cibo mentis. Item Bern̄. ſuꝑ cantica dicit. orando dabit̉ vinū letificās cor homīs. ergo ꝯuenientiꝰ diceret̉or̄o potus mentis ꝙͣ cibꝰ mentis. Pret. ſicut dic Bern̄.Eſcas bonoꝝ actuū dirigit. ſꝫ eſcas dirigere magis potuicōuenit ꝙͣ cibo: igit̉ magis ꝓprie diceret̉ or̄o potus ꝙͣ cibꝰ. Pret. refectō aīe non ſoluꝫ habeat̉ ex or̄one. ſꝫ omnisvirtꝰ gratuita oꝑatio cooꝑet̉ aīe refectōni: exquo ea queꝓprie ꝯueniūt debent in diffinitōnibꝰ poni: deberet oratio dici cibꝰ aīe. ſicut nec aliud gͣtuitū. Pret. idē eſt cibꝰ alimonia. alterū ſuꝑfluit. Pret. claritas ſit diſpoſitio intellectꝰ. alimonia aūt ſit affectꝰ: non eſt ꝯueniēsiūctio alimonia p̄clara. Pret. ſi veracit̓ orare ē amarosgemitꝰ in ꝯpunctōe cordis reſonare. vt dicit Greg. nullaeſt ſuauitas or̄onis. ita ē alimonia ſuauitatis. Pre.cum or̄o ſatiſfactoria ſit penalis. ideo corꝑis afflictiua:multū videt̉ mēbra corꝑis onerare. male ergo dicit̉ mēbra onerās. Pret. cum or̄o ſit diſpoſitio mentis. quō adcorꝑis ornamēta ꝑtinebit. Rn̄ſio. dicēdū ē. iſta diffinitio habet ꝓprie reſpicere vim memoratiuā aīe. Orās qn̄dei beneficia memorat̉ deuotōe ꝑfundit̉: modicam capit refectōꝫ. Bern̄. ſuꝑ canti. orando dabit̉ vinū letificāscor homīs. Uinū ſpūs qd̓ inebriat: voluptatū carnaliuꝫinfundit obliuionē. humectat interiora arentis ꝯſcientie:eſcas bonoꝝ actuū dirigit deducit quedā aīe membra.fidem roborās: ſpem ꝯfortās: ordinās vegetanſqꝫ caritatē. imp̄gnans mores. hec Bern̄. patet igit̉ quō or̄o cibꝰ ſitmentis. ip̄am reficiēdo eſcas bonoꝝ operū dirigendo. aīe mēbra deducēdo. Qd̓ obijcit̉ ſicut cibꝰ neceſſariꝰſit vite corꝑis oratio aīe. Dicendum duplex habet eſſeoratio. vnū comꝑationē ad deū ad que dirigit̉: ſic reuera eſt cibꝰ aīe neceſſariꝰ ſine quo viuit aīa ſpiritualitercertum em̄ eſt ſpūaliter viuit niſi pius affectꝰ in deuꝫdirigat̉. Aliud eſt eſſe or̄onis ꝯſiſtit in petendo qd̓ neceſſarium eſt oranti. ẜm diffinit̉ a dam̄. petitio ē decentiuūa deo. ẜm hoc petat̉ diffinite hoc vel illud: neceſſitateꝫ importat. Ad aliud dicēdū. ſi ꝓprietates potꝰ or̄oniꝯueniūt: tn̄ ꝓprietates potꝰ qui ſolūmodo potꝰ eſt. vt potus oīs: ſꝫ potꝰ qui eſt cibꝰ potꝰ: cuiuſmōi eſt vinum. igit̉ꝯuenientiori ꝯgruitate dicit̉ or̄o cibꝰ ꝙͣ potꝰ. Pret. qꝛ magis ꝓprie dicit̉ ſeu ꝯuenit cibo reficere ꝙͣ potui. autēdicit Bern̄. eſſe vinū ⁊cͣ. hoc dicit rōne qua eſt cibꝰ potꝰvt ex ip̄is verbis ptꝫ. Ad aliud pōt dici. licꝫ alimoniamētis alijs ꝯueniat gratuitis: tn̄ quodam p̄rogatiuo ſpālior̄oni ꝯuenit. vt pote qua reficit̉. alit̓. ad ſtatu ꝑfectōis efficaciter ꝓmouet̉. vt ex verbis ptꝫ Bern̄. Ad aliud dicendū. licet idē ſit cibꝰ alimonia: tn̄ differūt rōne. Cibus em̄ dicit̉ inꝙͣtuꝫ cibat reficit. alimonia qua alit. vn̄duo effectus notant̉ or̄onis. vnꝰ eſt refectio ſpūalis que eſt.lxxxviij.ex ꝯiunctōe mentis ſūmo bono. Alius ē nutritō ī amore dei que ē in aīe vita. ſicut dicit aug. in ſoliloꝗo. illd̓ datur intelligi plane in auctoritate Bern̄. ſupradicta. Adaliud dicendū dicit̉ alimonia p̄clara. notat̉ duplex effectus or̄onis. ſcꝫ nutritio affectꝰ. illuſtratio intellectꝰ. cuꝫhoc em̄ or̄o in ſuauitate iocūditatis nutrit aīaꝫ ꝙͣtuꝫ adaffectū: illumīat etiā ꝙͣtum ad intellectū. vn̄ Criẜ. in quodam ẜmone dicit. danieli or̄onibꝰ viſa pandūtur. Adaliud dicendū. duo ſunt genera lacrimaꝝ. ſcꝫ ex recordatione offenſe dei iſte ſunt amaritudinis. ex ꝯſideratōeſuꝑne patrie. iſte iocūditatis ſunt. Sic or̄onum duo ſuntgenera. vnū ex ꝯſideratōe bonitatis diuine beneficētie:iſtud eſt iocūditatis hoc eſt ꝯtemplatiuoꝝ. Aliud ē amaritudinis ex ꝯſideratōe offenſe dei ſatiſfaciēdo illa. Prima tota eſt iocūditas ꝙͣtū ad ſpiritū. licet laborēt virtutesaīales in orando. minꝰ regimini corꝑis ſunt intēte. iſtudem̄ neceſſario fit ꝙͣdiu ſumꝰ in hac vita. quāto plus ſpiritus delectat in tāto plus tabeſcit caro. Scd̓a ſimilit̓ multum habet iocūditatis. ſicut dolor penitētialis hꝫ gaudiuꝯiunctū ẜm qd̓ dicit aug. doleas dolore gaudeas. Grgo. in moral̓. luctu ſuo aīa paſcit̉: ad ſuꝑna gaudia ferēdo ſubleuat̉. Et intꝰ quidē doloris ſui gemitꝰ tolerat. ſi eorefectōnis pabulū ꝑcipit: quo vis amoris lacrimas emanat. ꝓpter qd̓ Eccͣi. v. Miſcui mirrā aromatibꝰ qd̓ ē. inamaritudine reſpirare quadā iocūditate. Ex ptꝫ rn̄ſioad aliud. qꝛ et ſi or̄o oneret ꝙͣtū ad corruptelā. tn̄ ꝙͣtuꝫad materiā. īmo eleuat vt magis ſpūi ſit ſubiecta ꝯformis. vn̄ videmꝰ in ſpūalibꝰ viris corpꝰ in modico oneratūꝙͣuis aīa quaſi ꝯtinue or̄oni deuotōi ſit intēta. Ad vlti dicendū. or̄o dicit̉ mēbra in ornamēta ꝯuertere: quiamultū iuuāt ad moꝝ grauitatē. vn̄ Bern̄. addit auctoritati p̄dicte impregnas mores.Articulus ſeptimusOnſequēter q̄rit̉ de diffinitōibꝰ Greg. Hug.q̄rit̉ de ip̄is inſil̓. qꝛ ſimul ꝯcurrūt ad ſtatumpenitetis. vna reſpicit penitētie initiū: alteraꝯplemētū. vna eſt hec. ſcꝫ Hugo. Oratō eſt deuotō ex ꝯpūctione ꝓcedēs. Altera eſt Greg. Ueracit̉ orare ē amaros īꝯpunctōe gemitꝰ ꝯpoſita verba reſonare. Obijcitur ad pͥmā ſic. Hugo de virtute orādi ſic dicit. meditatioparit ſcīam. ſciētia deuotionē. deuotō or̄onē. ſed impoſſibile eſt parturiēteꝫ partū. em̄ ſciētia eſt deuotio. malediffinit̉ ſic. Itē impoſſibile eſt idē ſimul ſemel diuerſismotibꝰ moueri. igit̉ deuotio dicat cordis dilatatōꝫ.punctō ꝯſtrictionē: nūꝙͣ ꝯſtituent vnū ideꝫ. diffinitio illaeſt nulla dicit̉. or̄o ē deuotō ex ꝯpunctōe ꝓcedēs. Pre.impoſſibile ē aīaꝫ ſimul triſtari gaudere. ſi deuoto gaudiu importat ꝯiunctō triſticiā dolorē. redit idē qd̓ priꝰ. deuotio ſimul ꝯpunctō or̄oni non potuerūt ꝯuenire.nec illa debet diffiniri. Itē ſi ꝯpunctio facit ꝯſtrictōeꝫ.deuotio dilatatōeꝫ: hec ſe habēt vt ꝯtraria. ꝯͣrioꝝ aūt ꝯͣrieſunt cauſe. eſt vnū alteriꝰ cauſa: deuotio eſt expunctōe. Pret. obijcit̉ de ſcd̓a. veracit̓ orare ē ⁊cͣ. ꝯͣ ſatiſfactio ꝯtritio ex oppoſito diuidūt̉. igit̉ or̄o ſit ꝑs ſatiſfactōis erit ꝯpunctō ſiue ꝯtritio qd̓ idē ē: ſicut nec ſatiſfactio ꝯtritio. Pret. ꝯuenit ſoli qꝛ ꝯuenit penitētie virtuti. cuiꝰ ē ẜm Greg. p̄terita mala plange̓. tn̄ penitētiatus ē penitētia ſac̓mētū: qͣre nec or̄o ē ꝑs pnīe ſacͣmētiꝯpunctō erit. Pret. or̄o ꝙͣtū eſt de ſe maxime vt eſt ſatiſfactoria. eſt aliqd̓ impetrādū. videt̉ deberet exprimialiqd̓ qd̓ haberet ratōeꝫ motiui. in diffinitōe eiꝰ nihilexpͥmat̉ videt̉ diminuta. Rn̄ſio. dicēdū ē iſte diffinitiones ꝑtinēt ad ſtatū penitētis. vn̄ or̄onē diffiniūt non ſopetitoria: ſꝫ etiā ſatiſfactoria. ſꝫ differenter. qꝛ illalum ꝓut jGreg. verracit̉ orare ⁊cͣ. ꝙͣtuꝫ ad initiū ſatiſfactōnis. a gemitibꝰ em̄ ꝯpunctōnis incipit or̄o inꝙͣtuꝫ eſt ſatiſfactoria.Alia ē Hugo. ſcꝫ or̄o eſt deuotō ⁊cͣ. ꝙͣtuꝫ ad eiuſdem ꝯplementū. vltimū em̄ complemētuꝫ or̄onis eſt deuotio proueniens ex ꝯpunctōne. exſumit̉ cauſaliter ordinatiue. ideſt poſt Compūctio em̄ ē cauſa deuotōnis illā p̄cedens.