Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Que ſtioplex or̄o. ſupplicatioſtulatio: inſinuatio. In ſola poſtulatōne eſt poſtular terminꝰ: in ſupplicatōne nein inſinuatōe. Ad aliud qd̓ obijcit̉. ſine petitōne alipōt aſcēſus intellectꝰ ad deū ⁊cͣ. pōt dici. dr̄.aſcēſuscūqꝫ: ſꝫ aſcēſus ad aeſt aſcēſus ⁊cͣ. ſuiqd̓ impetrandū. Ad illd̓ qd̓ obr̄. intellectꝰ aſcēdit⁊cͣ. pōt dici vt tactū eſt. in or̄oe ſūt duo ꝯſiderāda. miſeria hūane ꝯditōis reꝑanda: dīnā miſcd̓ia reꝑās. hec diſtant abinuicē. vn̄ vnuꝫ eſt in imo: aliud ē in ſūmo. qn̄ igit̉ſct̄i orāt. eſt aſcēſus intellectꝰ in illis ī hac duplici ꝯſideratōne. Un̄ fit aſcēſus in ꝯſideratione hūane miſerie eſt inimo: ad diuinā miſcd̓iaꝫ eſt ī ſummo. Ad illd̓ qd̓ obr̄ hec differt ab illa. Or̄o eſt inuiſibiliū rerū ⁊cͣ. pt̄ dici īmo. Inꝗſitio ẜm ſumit̉ dicit actū petēdi. ꝓutdetermīat̉ petēdū ẜm veritatis ꝯditōneꝫ. vel pōt dici vt taciū eſt. inꝗſitio ⁊cͣ. dicit actū intellectꝰ ſpeculatiui: dr̄aſcēſus intellectꝰ ⁊cͣ. dic actū practici. vel pōt dici aſcenſus intellectꝰ ẜm qd̓ dr̄. or̄o eſt aſcēſus talis. dicit inſitioneꝫ ſꝫ eleuatōeꝫ eo quo tactū eſt: inꝗſitō dīc inuetōneꝫ ad impetrādū. hec planiꝰ infra apparebūt paArticulus terciusnſeq̄nter q̄rit̉ de hac diffinitōe aug. Or̄o eſtiꝰ affectꝰ mētis in deū directꝰ ſic. In omī actuē piꝰ affectꝰ in deū directꝰ. Spes erigit ſic dīc Aug.affectꝰ ⁊cͣ. ꝯuenit or̄oni: diffinitō male aſſignat̉. Pre. ex ꝯſideratōe dīne bonitatis dirigit̉ affectꝰ nr̄ ī deū pie ſi ex caritate ꝓcedat. nec tn̄ iſta directio ē or̄o. qꝛ tūcq̄libet inclinatō affectꝰ ad deū ex feruore caritatis or̄o pōtdici. qd̓ ꝯuenit. Pre. oīs notificatio dꝫ dari ꝓpriaſꝫ piꝰ affectꝰ eſt ſolū or̄ois. īmo oīs v̓tutis: incōueniēt̓or̄o illud diffinit̉. Pre. nll̓m accidētale poni dꝫ ī diffitōne alicꝰ. ſꝫ pietas accidit or̄oni: qꝛ ē vna de qͣtuor additionibꝰ or̄oisficacis ſūt. pie: ſe: ꝑſeuerant̉: ad ſaluteꝫ Pre. iſte qͣtuor ꝯditōes ſūt or̄ois: eq̄ dꝫ vnā ſic̄alterā diffiniri. igit̉ in iſta ſola diffinitōe vna ſola ponat̉ .ſ. pie: vr̄ diffinito diminutare. ſic̄ dīc Hug. detute orādi. ex ꝯſideratōe dīne miſcd̓ie ſiue boītatis dirigit̉irigit̉ in deū oratōeꝫs. ſiue bonꝰ: igit̉ cubeāt et notificatōnibꝰ ſuis. deberetdirectꝰ in miſcd̓iam dei.pete̓ ē ex caritate petere inem. vn̄ vbi eſt actꝰ ſpei: eſt affectꝰ met ex caritatein deū directꝰ.es ſit ipſiꝰffectꝰ. Ex hoc ſequit̉ inſꝑare eſt orare. ſit or̄o: niſi ex vel ī caritate. Rn̄. hec diffinitō dat̉ ex relatōe or̄ois ad potentias aīe. Ad illud petit̉ eſtfectꝰ in deū directꝰ. dune ad ꝯplete dirigat̉ ī deobꝰ aūt inget affectꝰ inideratōe ꝓprie miſerie et dine clemētie. vn̄ hug.naͣ ad orādū negr̄a ſit hīc ſua neceſſitate compellit̉ ne tepide oret: diffidēs illinc dei pietate ꝓuocaturIllis duabꝰ alis or̄o ſb̓leuat̉. qꝛ mēs alterna hoꝝ cōſideuotōeꝫ inceſſant̉ excitat: qͦdā deſiderij ſpūalis īpetu ſurſū leuata volat. ſeꝗtur. neceſſe ē. vt ſi prudenter vtilit̓ deū orare velimꝰ: iugi meditatiōe aīm nr̄mexerceamꝰ. in ꝯſideratōe miſerie nr̄e diſcamꝰ qd̓ nob̓ neceſſe eſt pete̓: in ꝯſideratōe miſcd̓ie dei nr̄i deſiderio debeamꝰ poſtulare. Meditatō igit̉ parit ſcīaꝫ. ſcīa deuotōꝫdeuoto or̄oeꝫ. Deuotō igit̉ ē ꝯuerſio in deū pio huīli affectu. huīlis ē em̄ ex ꝯſideratōe infirmitatis ſue: piꝰ ex ꝯſideratōe dīne clemētie. hec ī ſe tres p̄ncipales v̓tutes hꝫ. fidem ſpē caritatē. neqꝫ em̄ deuotōeꝫ ſe ad deum conuerieret: niſi crederet ſe ſaluari poſſe: ſperaret euꝫ miſereri velle. Poſtremo niſi pluſꝙͣ mala ſua diligeret neuaꝙͣ illa mala fugiēs refugiū ſibi in ip̄o eligeret. Credit ſperat. diligit. Credit potentiā: ſperat miſericordiam:amat cuſtodiā. Nihil aliud ē or̄o ꝙͣ mētis deuotō .i. conuerſio in deū piū et humilē affectum. fide ſpe et caritateſubnixa. hec Hug. Patei igit̉ ex dictis ex ꝯſideratōne.lxxxviij.prie miſerie et diuine clementie ſurgit in nob̓ piꝰ humiis affectꝰ. humiliꝑationeꝫ ad nr̄am miſeriaꝫ: piꝰ addei clementiā. et ſic̄ ibi apparet fide ſie caritate imperante. ꝯgrue hec eſt or̄o pius mentis affectꝰ in deuꝫ directus. qͣre piꝰ iam apparet: ꝗa cōſurgit ex ꝯſideratōne diuine clemētie. credendo potentiā: ſperando miſcd̓iaꝫ. diligendo cuſto q̄rit̉ ꝯͣ hāc diffiniAd illd̓tōneꝫ pt̄ dici. q pietas vno dr̄ cultꝰ dei. alio virtꝰq pie mouet̉ circa exn̄tes in defectu. ſiue in miſeria. au piꝰ affectus et ꝓut hoc dicit̉ pius: notatur diſpoſiffectꝰ circa cultū diuinū. et ꝓut dicit diſpoſitōneꝫ affectus circa indigentiā alicuiꝰ. ſumit̉ igit̉ pius in diffinitōeiaꝫ dicta ſcd̓o: ſcꝫ ẜm dīc diſpoſitōeꝫ affectꝰ in ꝯuerſione ad deum. miſerie releuatōe obtinēda. Pre. dico piꝰ pōt dice̓ diſpoſitōneꝫ affectꝰ formatam caritateꝫ vel formatā. vn̄ ſumit̉ general̓r ꝓut ꝯſideratur in generalitate quadā abſtractōneꝫ a tali et tali. et ſic patꝫaliter eſt de actu ſpei et affectus exn̄tis in caritate ꝓut ſūtin directōne ad deū ꝙͣ in oratōe: qꝛ directio affectꝰ in or̄one ē ad aliqd̓ obtinenduꝫ: directō affectꝰ in ſpe ē magis adinherētia ſumma maieſtate. directō caritatis ſūmabonitate. vn̄ differēs ē directio hinc inde. Ex his patꝫrn̄ſio ad ſcd̓m q̄ſitū. qꝛ differēs directio ẜm qd̓ ē oratōis. ẜm qd̓ eſt affectꝰ ſpei caritatis. Preterea fortaſſis ſumit̉ pius coīter ꝓut dicit diſpoſitōeꝫ affectꝰ. ꝙͣtuꝫ ad eaīſpectāt ad cultū dei: eo quo pſalmi or̄ones eccleſieid cultū dei ſpectāt. et ꝓut dicit diſpoſitōeꝫ affectus exuerſione ad defectū vel indigentiā releuandaꝫ ex efficaciaor̄onis. ſic actꝰ ſpei vel caritatis ſūt ipſiꝰ affectꝰ ſic diſpoſiti. dico vt eliciti: lꝫ forte vt imꝑati. Ad illud qd̓ obiypius affectus eſt oīs v̓tutis ⁊cͣ. pōt dici pius affectꝰ deū directꝰ ad aliꝗd impetranduꝫ. ẜm affectꝰ pius adhoc dirigit̉ eſt or̄ois ꝓpriꝰ. Pre. pius ẜm qd̓ dicit vnāditōeꝫ facit or̄onem efficacidicit diſpoſitōeꝫ formatamcaritate. ẜm ponit̉ in diſitōne or̄onis dic diſpoſitōeꝫcoīter ſumpta. ſiue ſit formata ſiue informis. Un̄ ſub aliarōne ꝯſiderataIel pōt dici. ꝓut dicit̉.lit̉ hic ⁊cͣ.tuor attēdc intelligit̉ de or̄one ſatiſfactoriptā. Uel pt̄ dici ē qd̓ deū impetrādi hoc vl̓dam genꝰendi deo. Eſt aliud qd̓ ē impetranillud: ſedfficaciā or̄onis ſcd̓o ſumpta reꝗꝯditōnes .ſ. pie: ꝑſeueranter ⁊cͣ. autē adpͥmo ſumpta. ſꝫ ẜm dr̄ ꝯratō coīter ad or̄oeꝫ ſic ſumptam: ſic ſumptū et ſic. Ad illud qd̓ obijcit̉. accidentale in diffinitione dꝫ poni ⁊cͣ. dd̓m pius ẜm dicitvnā de qͣtuoitōnibꝰ faciūt oratōeꝫ efficacē. non ponitur in diffitōe or̄onis. vt ex dictis pꝫ. Un̄ ponit̉ vt ēilli accidētale. ex pꝫ rn̄ſio ad aliud qd̓ ſeꝗtur. Ad illud qd̓ obr̄. deberet dici ē affectꝰ directꝰ in miſcd̓iaꝫ etbonitatē dei ⁊cͣ. dd̓m ſicut vult Hug. ab orante ſolum petitur ſuppleri defectꝰ: ſed etiā a ſapiēte et potēte. ꝗavt dicit Hug. ad deū ſe ꝯuerteret oratōneꝫ: niſi ſecredē̓t a deo ſaluari poſſe: et ſparet miſereri velle. Poſtremo niſi plꝰ ꝙͣ ſua mala dilige̓t: nequaꝙͣ illa fugiensrefugiū ſibi in ip̄o eligeret. Credit ſperat diligit. credit potentiā: ſꝑat miſcd̓iaꝫ: diligit ſiue amat cuſtodiā.igit̉ hoc noīe deꝰ dent̉ intelligi tria p̄dicta ſufficiēter. ſicutdic̄ Dam̄. j. li. c. xij. vbi on̄dit.primū locum de deo tenethoc nomē eſt ſecundū hoc not deꝰ qd̓ dicit̉ a theos qd̓eſt fouere diuerſa. vel a thetim qd̓ eſt ardēs. deus igniseſt ꝯſumens oēꝫ maliciā. vel a theaſte qd̓ eſt vide̓ oīa. eccetria p̄dicta. pꝫ ꝑfectiꝰ et ꝓprius dicit̉ oīno dirigi in deuꝫꝙͣ in ſummā bonitatē vel hmōi. qꝛ in or̄one petit̉ ſolūmodo ſupplementū defectꝰ boni ſꝫ veri ardui: nec ſolū ꝯſiderat adorātē dīna bonitas vult ſubuenire. vel ſapiētia cognoſcit̉ ꝗd ab eo petit̉. vel pt̄as quā pōt ſupplere. propriꝰ et ꝯuenientiꝰ exprimit̉ directō affectꝰ in deum ꝙͣ in potentē vel ſapientē vel bonū. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. pietasaccidit or̄oni ⁊cͣ. dicēdū hoc eſt veꝝ: ſꝫ vt ex dictis pꝫſuā ſortit̉ appropriatōeꝫ ẜm qd̓ ponit̉ in diffinitōe or̄onis