Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

num deſideriū. Itē ſic. or̄o eſt exp̄ſſio deſiderij ꝓpter bonūadipiſcendū vel malū remouendū informata verbū interius vel exteriꝰ. hec ē mgr̄alis. Querit̉ diffinitō indicat eſſe. vniꝰ aūt eſt niſi vnū eſſe: niſi vna diffinitio. Pre. ideꝫ ẜm qd̓ ideꝫ ē. poſſit hr̄e diffinitōnes diſerſas: querit̉ quō differūt diffinitōnes iſte: ẜm quā diſtinctōeꝫ in re date ſunt. Ad dd̓m ē. ẜm Boeciūeſt qd̓ ẜm ordinē retinet ſeruatqꝫ naturā. ẜm diſtinctōꝫordinis diſtinguit̉ eſſe: ꝯn̄s diffinitō indicans eſſe rei.Or̄o ẜm diuerſas oꝑatōes ſortit̉ diuerſa diffinitiones diuerſas. Pōt or̄o ꝯſiderari in relatiōe ad potētiasaīe. illā dirigant̉ ad deū. ẜm hāc ꝯſideratiōeꝫ ſumūt̉tres .ſ. Or̄o ē aſcenſus intellectꝰ ad deuꝫ. or̄o ē piꝰ affectꝰ⁊cͣ. Et illa or̄o eſt cibꝰ mentis ⁊cͣ. Et hoc pꝫ v̓ba poſita īPre. or̄o ꝯſiderat̉ in relatōe ad ſtatū orantis.ip̄is rōnibꝰ hoc vel ꝓut ſtatꝰ eiꝰ eſt pnīe: vel iuſticie: vel ꝑfectōis: ſiueiuſticie ꝯſumate. ẜm hanc ꝯſideratōeꝫ diſtingui pn̄t qͣtuordiffinitōes: ẜm primā ꝯſideratōeꝫ ſumant̉ due .ſ. illa Hugo. Or̄o eſt deuotō ex ꝯpunctōe ꝓcedēs illa or̄o eſt amaroꝝ gemituū ⁊cͣ. ſꝫ prima vt ē ex ꝯſideratōe dīne miſcd̓ie.Un Hug. deuotō eſt piꝰ et huīlis affectus in deū. ex ꝯpūctōne generat̉. territꝰ em̄ in agnitōe maloꝝ ſuoꝝ animꝰ:diffidens de ꝓprijs viribꝰ: ad deū ſe ꝯuertit. et tato ardentius patrociniū illiꝰ expectat: qͣnto ſibi nihil extra deū relictū eſſe videt in poſſit ꝯfidere ⁊cͣ. Unde pꝫ deuotō exdīna ꝯfidentia ſurgit. Scd̓a ſumit̉ vt ē ex ꝯſideratōne maloꝝ ꝯmiſſoꝝ. vn̄ Hug. Cōpunctio ē qn̄ ex ꝯſideratōne maloꝝ ſuoꝝ cor interiori dolore tangit̉. Illa v̓o oratio ꝯuerſio ē in deū ⁊cͣ. reſpicit ſtatū iuſticie. Illa v̓o Bern̄. Pratio eſt hoīs d̓o inherentis ⁊cͣ. refert̉ ad ſtatū ꝑfectōis ſiueiuſticie ꝯſumate. Pre. quedā or̄o ꝯſiderat̉ in relatōne adpetendū. ẜm hāc ꝯſideratōneꝫ tangunt̉ due .ſ. illa AuOr̄o eſt inuiſibiliū ⁊cͣ. Et illa Dam̄. Or̄o eſt petitō dectiū a deo .ſ. petendo quedā ferunt̉ ad veritatē. ſcd̓o q̄daꝫ ferunt̉ ad bonitatē. Illud ſolū decet qd̓ delectat: nihilaūt delectat niſi bonū. ſic igit̉ in or̄one ē ꝯuerſio ad deum ꝓpter aliqd̓ obtinendū. ꝯuerſio v̓o aut reſpicit illudeſt cōuerſio: ẜm aſſignant̉ tres pͥme diſtīguunt̉ intellectū. affectū mentē. aut reſpicit ſtatū reuertētis vt ēpnīe. iuſticie. ꝑfectōis: ſic diſtinguunt̉ qͣtuor ſecūturqꝛ due reſpiciūt ſtatū pnīe ꝓut pnīa ē ex ꝯſideratōne ꝓprio maloꝝ. aut ex ꝯſideratōe dīne clemētie. vn̄ eſt pct̄orifidentia petēdi. due vltīe reſpiciūt ip̄m petendū qd̓ dupl̓rꝯſiderat̉. ẜm ſcꝫ ꝯditōeꝫ veritatis vel bonitatis. Et poſſetdici illa Aug. Or̄o eſt reꝝ inuiſibiliū inꝗſitio. reſerturad intellectū ſpeculatiuū. Illa eſt Dam̄. Or̄o ē aſcenſusintellectꝰ ad deū: ad practicū. ſonāt v̓ba ibi poſita .ſ. inꝗſitio aſcenſus. Alia aūt diffinitō hr̄et̉ in glo. ſuper illud. j. Theſſ. vlt. cuꝫ int̓miſſiōe orate. or̄o ē bonū deſiderium. eſt or̄onis īproprie ſūpte: ẜm ibidē dr̄. deſinitorare deſinit iuſtꝰ. ſic em̄ dr̄ or̄o vita iuſticie. Alia eſt mgr̄alis hec .ſ. Or̄o eſt exp̄ſſio ⁊cͣ. reſpicit ip̄aꝫ ꝓlationeꝫ declarat̉ affectꝰ orātis: intētio reſpectu petēdi velobtinēdi. Ex dictis ptꝫ qͣliter rn̄dendū eſt ad ea obiectaſunt. Ad primū pꝫ rn̄ſio. or̄o ẜm diuerſas cooꝑatōesdiuerſū ſortit̉. diuerſe aſſigͣnt̉ diffinitōes. Sil̓r pꝫ adſcd̓m. qꝛ pꝫ penes aliquā diuerſitatem ſumunt̉ diuerſediffinitōnes iſte.Articulus ſecundIIcto in generali de nūero diffinitionū or̄onisdd̓m eſt ſpālius de ip̄is diffinitōibꝰ ſigillatim.Et prio de illa Dam̄. Or̄o ē aſcēſus intellectꝰ ad deū. qꝛintellectꝰ affectꝰ hn̄t oppoſitōeꝫ inuicē. diſpoſitō ītellectus affectus hn̄t oppoſitōeꝫ: cuꝫ or̄o ſit diſpoſitō affectꝰ. vt pꝫ Aug. diffinitōnē: vr̄ ſit diſpoſitō intellectus. vr̄ ꝯuenire or̄oni ſit aſcēſus intellectꝰ. Itemaſcēſus intellectꝰ ad deū non ꝯuenit or̄oni. em̄ in xp̄ointellectꝰ eiꝰ eēt vnitꝰ ſumme v̓itati: qͣlibꝫ vniōe ſꝫ vniōeſūma ẜm qd̓ poſſibile ē in ip̄a creat̉a. ſꝫ aſcēſus ē in diſtantia: in ip̄o erat aſcēſus ad deū intellectꝰ. oraſſe tn̄ legitur Math̓. xxvj. luce. vj. Pre. ꝯuenit ſoli or̄oni: qꝛ fidei bn̄ ꝯuenit aſcēſus ad deū. tn̄ or̄o ē fides. Pret̉. ſior̄o ē ad aliqd̓ impetrandū. exprimi dꝫ in diffinitiōe ipſiꝰaliꝗd hn̄s motiui rōneꝫ. nihil at̄ tale tangit̉ in diffinitōneſupdicta: male eſt aſſigͣta. Itē or̄o reſpicit a deo aliqd̓ad obtinēdū vt ob̓m ē et deū ꝓprie: ꝙͣuis ip̄m reſpiciattanꝙͣ finē.or̄o eſtēſus in deū ꝯferentū: ſꝫ potiꝰ aliqd̓ a deo.r̄o ꝓprie ꝯſiſtat ī petēdo. ſinaūt illa petitōris intellectꝰ ad deū. male igit̉aſſigͣtur or̄oni aſcedeū ꝯuenire. mīor ptꝫ: qꝛ plerūqꝫaſcēdit intellectꝰ ad deū intelligēdo mēorando. Itē bono intellectꝰ ē in ſūmo. ampliꝰ aſcendit. tn̄ orāt ſct̄i. Itē aſcēſus intellectꝰ fit inꝗſitōeꝫ ſiue inueſtigationē: vr̄ hec diffinitō differre ab illa. Or̄o eſt inuiſibiliūreꝝ inꝗſitio. Rn̄. duo ſunt nccͣia orāti. ꝯſideratioprie miſerie: et dine miſcd̓ie. Propria miſeria ꝯſiderāda ēigritet implorare defectuū ſuoꝝ ſupplemētū. Diuinad̓ia ꝯſiderāda ē: ne de obtinendo qd̓ ſibi nccͣiū eſt diffidat Dan̄. ix. in iuſtificatōibꝰ nr̄is ꝓſternimꝰ p̄cesan̄ faciē tuā: ſꝫ in miſeratōibꝰ tuis multis. Neceſſe ē igiturorāti vt intellectū aſcēdat ad ꝯſideratōeꝫ dīne bonitatisvn̄ an̄ inclinatōeꝫ affectꝰ ad obtinēdū: ncc̄ius ē aſcēſus intellectꝰ ad ꝯſiderandū. vn̄ Hug. ꝗd efficaciꝰ hoīeꝫ ad orandi ſtudiū excitaret: ꝙͣ miſeria calamitas tātoꝝ malorūquibꝰ addictꝰ p̄mit̉. ꝗd iocūdiꝰ ad affectū orādi traheretꝙͣ miſcd̓ia creatoris ſui quā int̓ mala ſua totiēs exꝑitur.Ne ad oranduꝫ piger ſit: hinc ſua neceſſitate ꝯpellit̉. neaūt tepida diffidens oret: illū pietate d̓i ꝓuocatꝰ. ſic igr̄or̄oni ſct̄a meditatio nccͣia ē: vt or̄o neq̄at ꝑfecta ſi eammeditatō ꝯmittet̉. hec Hug. Ex quibꝰ pꝫ. ad oratio ſit ꝑfecta. neceſſe ē ſubleuare intellectū ad diuinoꝝ bn̄ficioꝝ meditatōneꝫ: in hūanis miſerijs releuandis exꝑta ſunt or̄oni neceſſariꝰ ē. Ad illud qd̓ primo obijcitur intellectꝰ affectꝰ oppoſitōeꝫ ſe hn̄t ⁊cͣ. Pōt dici lꝫ habeant oppoſitiōeꝫ ſiue potiꝰ diſꝑationē rōne qua ordinataſunt. diſpoſitōnes eoꝝ ſe excludūt abinuiceꝫ. īmo mutuo ſe expediunt. vt pꝫ de cognitōne amore: de aſcenſucognitōnis amoris. ſiue cognitiue deſideratiue. Pre.neqꝫ hec diffinitō eſt aſcēſus intellectꝰ ⁊cͣ. nec illa oratō eſtaſcēſus affectꝰ ⁊cͣ. dicit ꝯplete eſſe or̄onis: ſꝫ potiꝰ eſſe relatum hmōi diuerſimode ẜm modos aſſignatos. Ad illd̓qd̓ obr̄ de xp̄o ⁊cͣ. dd̓m eſt in xp̄o inqͣtum orauit alijsfuit aſcēſio ꝙͣtuꝫ ad modū p̄dictu. inqͣtuꝫ ſe aſcēſus humanꝰ erat qͣſi in imo ad intellectū diuinū fuit in ſupremo. vn̄ pͣo. Or̄o mea in ſinu meo ꝯuertet̉. Glo. qꝛ ip̄m quiꝑſonal̓r mihi vnitꝰ eſt orabam. vnde aſcenſio in xp̄o hmōifuit de nat̉a ad naturā. in xp̄o igit̉ fuit aſcēſus intellectusab imo in altū: qꝛ de indigētia hūana ad diuinā munificētiam. Pre. de nat̉a humana intellectꝰ ſue nature hūane addiuina. Ad hoc qd̓ dr̄. in xp̄o ē diſtātia intellectꝰ adeitate. dd̓m lꝫ ſit ibi diſtātia ſeꝑatōis: eſt tn̄ diſtantia diuerſitatis .ſ. naturaꝝ. Ad qd̓ obr̄. ꝯuenit fidei⁊cͣ. dd̓m ille aſcēſus eſt aliꝰ ab illo qui eſt fidei. ē ſuicaptiuatōe vltra poſſibilitatē nat̉e ꝓprie gr̄e ſublimatōneꝫ. Bern̄. Quid inueniat fides. attingit inacceſſa. dep̄hendit ignota. ꝯprehendit īmenſa. apprehēdit nouiſſima.ip̄aꝫ deniqꝫ eternitatē ſub illo vaſtiſſimo ſinu qͦdammō circūcludit. ſic pꝫ quō rn̄dendū eſt ad illud qd̓ de aſcēſu fidei ꝓponebat̉. Ad illud qd̓ obr̄. ibi nihil ponit̉ qd̓ habeat rōeꝫ motiui: ita nec rōeꝫ impetrādi. dd̓m licꝫponat̉ aliqd̓ qd̓ ſit motiuū diuine miſcd̓ie formaliter diconihilominꝰ ꝯſideratio ſiue meditatō diuine bonitatis mouet ip̄m hoīem indigentē ad orandū. Un̄ bene cōcedendū hec ratio ꝯpletū dicit eſſe oratōnis ſed ẜm ꝗd quodammō materialiter. vn̄ bene verū. ſi eſſet complete indicans eſſe oratōnis: exprimeret̉ in ea aliqd̓ qd̓ hr̄et rōeꝫmotiui. Ad illud qd̓ obr̄. oratio reſpicit ꝓprie vt fineꝫobtinendū deū ꝯferentē. pōt dici. oratō diffinit̉ vt eſtactus. inqͣtum talis hꝫ diffiniri fineꝫ obtinendūet eſt terminus accidens: qꝛ qn̄qꝫ ſic qn̄qꝫ alio effunditur oratō ſolūmodo ad placandū deum. Pre. ſit tri-