Queſtiotenet̉ ad reſtitutōeꝫ. ¶ Itē ꝗ recuꝑat dāpoſſidet̉ ab illo:nū qd̓ incurrit firto vel violētia. dep̄hēſus hūano iudiciopena ſubiret dānatōis: gͦ ſi hūanū iudicium regulat̉ dīnoiudicō: ꝗ recuꝑat illa q̄ ſunt ablata furto vel violētia ẜmdiuinū iudiciū dꝫ ſubire iudiciū dānatōis: gͦ iniuſte poſſidet̉ qd̓ r̄cuꝑat̉ furto vl̓ violētia: ⁊ ita vt pͥꝰ. ¶ Itē furtīe ⁊violēter ſb̓tracta nō niſi aucͣte iudicis a fure vel ſpoliatōeſunt tollēda. gͦ nō furto vel violētia ſpoliati. īmoſi ſciret̉⁊ ageretur ꝯͣ eū: iuſte ꝯpelleret̉ ad reſtitutōeꝫ: ſꝫ ignorātiailloꝝ nō excuſat eū. gͦ ⁊cͣ. ¶ Itē q̄ritur de ſeruiēte ꝗ alicuidn̄o ſeruit fideliter: ⁊ dn̄s nō vult ei reddē mercedē ſuā etfurat̉ dn̄o eꝗpollens mercedi ſue. an teneat̉ ad reſtitutōeꝫvidet̉ ꝙ ſic: qꝛ tractat rē alienā inuito dn̄o: gͦ ꝯmittit furtuꝫ. ⁊ ita tenet̉ reſtitue̓. ¶ Item nō dꝫ ſibi face ius cū n̄ ſitiudex. gͦ nō iuſte poſſidet rē iſtā: gͦ tenet̉ reſtituere. ¶ Oppoſitū videt̉ ſic. eccīa comodat pecuīaꝫ ſr̄ decimas. et p̄terſortē accipit decimas. ⁊ nō eſt ibi vſura: qꝛ decime ſue ſūt.eadē rōne cū iſte latēter vel violēter accipit rē ſuā inuito īiuſto poſſeſſore: nō facit furtū vel rapinā: qꝛ accipit qd̓ ſuum ē. ¶ Iteꝫ ioſue. viij. legit̉ ꝙ filij iſrl̓ ceper̄t ciuitatē hayꝑ inſidias. Et dicit ibi Aug. Cū ꝗs iuſtū bellum receperit. vtrū aꝑta pugna vel inſidijs vincat: nihil ad iuſticiaꝫintereſt. ⁊ ꝑ hͦ innuit ꝙ nō fuit pct̄m filijs iſrl̓ caꝑe ciuitatem q̄ ſua erat ex datōne dn̄i. ergo nō eſt pct̄m ſi ꝗs rē ſuāꝑ inſidias recuꝑat. ⁊ ita nō tenet̉ ad reſtitutōeꝫ. ¶ Iteꝫ legitur Exo. xij. ꝙ filij iſrl̓ poſtulauerūt noīe mutui ab egiptijs aurū ⁊ argentū ⁊ veſtē pl̓imaꝫ. et nō reddiderūt. ꝗaſeruierūt egiptijs. ⁊ egiptij nō reddiderāt eis mercedē ſuam. nec peccauerūt nō reſtituendo. Eadē rōne ſi ſeruiensſpoliet dn̄m ſuū nolentē reddē̓ mercedē: nō tenet̉ ad reſtitutōeꝫ. ¶ Rn̄. ſine p̄iudicio opinando iuxͣ quorūdā ſnīaꝫꝙ cū aliꝗs furtiue vel violēter recuꝑat: nō rē ſuā ſꝫ eꝗpollenteꝫ rei ſue: ſi hͦ incōtinēti fiat .ſ. ſine interpoſitōne tꝑisnō tenet̉ ad reſtitutiōeꝫ rei illiꝰ: niſi fur vel raptor reddatqd̓ abtulit illi. qꝛ licitū eſt vim vi repellē incōtinenti. Exēpli gr̄a. aliꝗs aufert alicui equū ſuū vel furat̉. ille cui ablatꝰ eſt equꝰ ſtatī inſurgit in eū. ⁊ cuꝫ nō poſſit auferre illiequū quē ſpoliator abſtulit illi: aufert illi ſuum. in hͦ caſunō tenet̉ ad reſtitutōeꝫ: niſi fur vel raptor reſtituat illi qd̓abſtulit: niſi forte melior fuēit equꝰ ſpoliatoris ꝙͣ ſpoliati:tūc tenet̉ ad reſtitutōeꝫ tāti qͣnti p̄ualet. Ꝙ at̄ incōtinētiiꝑare rē ſuā licite rapiēdo reꝫ eqpollenteꝫ rei ſue:il̓e ſumptū in lege Deut. xix. vbi legit̉. ꝙ cū aliꝗsnō de induſtria interfecerit aliquē. ꝓpinquꝰ occiſi impunepoterit occide̓ occiſorē incōtinēti: dumō dolore ſtimuleturlꝫ prior occiſor nō fuerit reꝰ mortis. multa eī ꝑpetrata inſtante dolore remanēt impunita q̄ ſi ceſſante dolore fierenteēt puniēda. vn̄ ſpoliatꝰ re ſua ſi incōtinenti manēte dolore ex dāno ſibi illato recuꝑaret rē ſibi furtiue ſiue violētia ſubtracta. furto vel rapina rei eꝗpollentis fct̄a ſpoliaum ſcjciumtori: nō credo ꝙ teneret̉ ad reſtitutōeꝫ. Si aūt tꝑe int̓polato ceſſaret dolor. nō vr̄ mihi ꝙ poſſit cū vera ꝯſcīa rē ſuāare. Si v̓o rē ſuā recuꝑat furto vl̓ rapīa rei eꝗpollētis furti reꝰ ē. qꝛ hec res nūqͣ fuit ſua ſꝫ ꝑ iudiciū rē ſuā dꝫrecuꝑare. ſi d̓o reꝫ ſuā recuꝑat furto vel violētia. nō tenetur ad reſtitutōeꝫ. ¶ Ad illud gͦ qd̓ obr̄. ꝙ nihil iuſte poſſidet̉ qd̓ furto vel rapīa poſſidetur. dd̓m ꝙ hͦ eſt verū. necille q̄ reꝫ ſuā recuꝑat illā ſubtrahēdo iniuſte detinenti furtū ꝯmittit: ſꝫ qd̓ ſuū eſt accipit. Nec ille q̄ reꝫ eꝗpollentemrei ſibi furto vel rapina ſubtracte incōtinēti aufert ſpoliator fur vel raptor indicandꝰ eſt: ſic̄ nec ille hoīcida ꝗ occidit occiſorē ꝓximi ſui dū dolore mortis ꝓximi ſtimulatur.¶ Si dicat̉ ꝙ talis ꝯtractet reꝫ alienā inuito dn̄o. dd̓m ꝙumētatio nō tenet. Iſte ꝯtractat rem alienā inuitodn̄o: gͦ ꝯmittit furtū vel rapinā. Ꝙ em̄ dr̄ inuito dn̄o ītelligit̉ de volūtate rōnali ⁊ diſcreta. ſic̄ cuꝫ dr̄ q̄cūqꝫ vultisvt faciant vob̓ hoīes. et vos eadē facite illis intelligr̄ d̓ volutate rōnali ⁊ diſcreta. nō enim p̄cipit dn̄s vt aliꝗs faciat aliꝗd inhoneſtū alijs. a ꝗbꝰ vult ſibi inhoneſtū fieri: ſic̄nō p̄cepit aliquē interpellare mulierē de turpitudine. licꝫipſe velit ꝙ mulier interpellet ip̄m deturpitudine. Sil̓iter.lxxxvj.voluntas raptoris qͣ non vult ſibi auferri vt ꝯpellat̉ ad reſtitutōeꝫ indiſcreta eſt. Debet em̄ velle ꝙ multū ſubtraheret ei de ſuo ꝙ ꝯpelleret̉ ad reſtitutōeꝫ. et ſic liberaretur apct̄o. Cū ergo diffinitur furtū. ꝯtrectatio rei aliene inuitodn̄o: intelligendū eſt merito ⁊ iuſte inuito. vn̄ in caſu ꝓpoſito. hec eſt falſa. iſte ꝯtractat reꝫ alienā inuito dn̄o. ¶ Adid qd̓ obr̄. ꝙy recuꝑans rem ſuaꝫ furto vel rapina: ſubiretiudiciū dannnatōis ſi eēt dep̄henſus ⁊cͣ. pōt dici ꝙ magishoc eſt. qꝛ iudiciū hinanū fit freq̄nter magis ẜm ea q̄ apparent ꝙͣ ẜm ea q̄ reꝗͥrit neceſſitas iuſticie. ¶ Ad id quodobr̄. ꝙ iudiciū humanū regulat̉ ẜm iudiciū diuinū. pt̄ dici. ꝙ hoc verū eſt: vbi humanū nō deuiat a rectitudīe iuſticie. ſꝫ qꝛ humanū iudiciū freq̄nter ẜm allegata ⁊ ea queapparent magis ꝙͣ ẜm ea q̄ veritati īnitūtur. iudiciuꝫ hūanum qn̄qꝫ ꝯtrariū eſt dīno. Un̄ nō eſt iuſtum ſimpl̓r ſꝫ ẜmquid. vn̄ hoc azumētuꝫ nō valet. iſte tenet̉ reſtituere ẜmiudiciū humanuꝫ: ergo tenet̉ reſtituere ẜm iuſticiā. ¶ Adid qd̓ obr̄. ꝙ furto vel rapina ſublata nō ſunt tollenda niſi aucͣte iudicis ⁊cͣ. Dd̓m ꝙ hoc veꝝ eſt ſi qō hmōi deduceretur in iudiciū. ¶ Ad hͦ qd̓ ſubditur: ſi ſciret̉ ⁊ ageret̉ contra eū: ꝯpelleret̉ ad reſtitutōeꝫ. dd̓m ꝙ hoc nō eſt veꝝ niſioriret̉ ſcandalū in ſcientibꝰ: forte ꝓpter ſcandalū tenereturad reſtitutōeꝫ. nō ꝓpter ſcīam rei aliene ſubtracte. ¶ De ſeruiente v̓o pōt dici. ꝙ nec in tꝑe negate mercedis. nec ptꝰlicitum ē ei ſpoliare dn̄m ſuū. qꝛ nihil qd̓ dn̄s hꝫ eſt vl̓ fuit ſeruientis: neqꝫ ipſe ſeruiendo ⁊ iam ꝯpleto ſeruitio efficit qd̓ ſuuꝫ eſſꝫ: ſꝫ qd̓ ſuū debeat eſſe. cauſa em̄ efficiēs meritoria nō eſt. ſicut aliquis ꝑ caritatē meretur vitā eternāipſe ꝓprie nō eſt cauſa vite eterne: ſꝫ deus qꝛ eā dat vl̓ reddit meritis. ¶ Nec eſt ſil̓e d̓ hoc ꝙ Ioſue ꝑ inſidias cepitciuitatē hay. qꝛ dn̄s iam ꝯtulerat terraꝫ ꝓmiſſionis filijsiſrael. Sil̓r nō eſt ſil̓e de ſpoliatōne egiptioꝝ. vn̄ trāſtulitdominiū reruꝫ illaꝝ. ¶ Ad id qd̓ obr̄. ꝙ nullus dꝫ facereſibi ius ⁊cͣ. dd̓m ꝙ hoc dr̄ ꝓpter ꝯſeruatōeꝫ reipublice. periculum em̄ maximū īminet reipublice. ſi ꝗlibet faceret ſibi ius. vn̄ vbi nullū ꝑiculum īminet reipublice: vtpote qn̄aliꝗs ſine om̄i ſcandalo recuꝑat reꝫ ſibi ablatā: bene licetfacere ſibi ius. nec tenetur ad reſtitutōeꝫ ſic ẜm moduꝫ p̄tactum. dd̓m eſt ad p̄dicta iuxta ſcīam iuriſperitoꝝ. Sedẜm diffinitōeꝫ illoꝝ ꝗ periti ſunt in iure diuino: pōt dici.ꝙ qui ſine ſcandalo rem ſuā latēter vel ꝑ violentiā acceperit. vel rem equalentē rei ſue: non tenetur reſtitutō. qꝛ ſimpliciter nō tenetur. Et ſi obijciat̉ vt tactum eſt. ꝙ ꝯtrectetrem alienā: dicendū ꝙ nō vt alienam. vnde talis nō eſt iudicandus fur.Articulus ſecundꝰOnſequēter querit̉. ꝗ ſimulatōnis religiōis acquirit aliqd̓. ſicut facit ypocrita: ſi tenetur adreſtitutōem? Ꝙ ſic: videtur ꝑ hoc. ꝙ ꝗ ſimulatſe religioſuꝫ cū nō ſit: fraudeꝫ ꝯmittit hac ſil̓atione ⁊ ꝓximum decepit. ſꝫ fraus ⁊ deceptio nulli debet patrocinari.ergo ſic acꝗrere nō dꝫ patrocinari ſic acꝗrenti: ergo dꝫ reſtituere ſic acꝗſita. ¶ Item nihil qd̓ ſic acꝗritur ſil̓ationeypocriſis: acꝗ̄ritur iuſto titulo. vn̄ nec iuſte poſſidet̉. gͦ ſicacꝗrens aliquid furto qd̓ eſt ſimplex iniꝗtas: tenetur adreſtitutōeꝫ. gͦ. ¶ Contra. ep̄s ꝯfert alicui p̄bendā ꝗ malꝰ ēſcꝫ fornicator: que credit bonū ⁊ caſtuꝫ. talis lꝫ ſit malꝰ etcreditur eſſe bonꝰ: nō tenetur ad reſtitutōneꝫ bn̄ficij accepti ſiue reſignatōeꝫ: ſil̓r videtur ꝙ licꝫ ſil̓atione ypocriſisaliꝗs credatur bonus eſſe cuꝫ ſit malus. et aliꝗd acꝗſiuit.nō tenetur ad reſtitutōeꝫ acꝗſiti. ¶ Item aliꝗs acꝗſiuit aliqd̓ fornicando vel adulterando. iſte non tenetur ad reſtitutōeꝫ. ſil̓r videt̉ de illo ꝗ acquirit aliqd̓ ſil̓ando ſe eſſe religioſum. ¶ Item licꝫ cupiditas deformet actū acꝗſitōis.cupidꝰ tn̄ nō tenet̉ ad reſtitutōneꝫ illoꝝ q̄ acꝗrit. ſil̓r vt vidotur. licꝫ ſil̓atio ypocriſis deformet actum acquiſitiōisaliquoꝝ: non tn̄ tenetur ypocrita ad illoꝝ reſtitutionem.¶ Item quare tenetur magis ypocrita ad reſtitutōeꝫ acꝗſitoꝝ ꝙͣ peccator alteriꝰ pcti. ¶ Rn̄. ꝙ ille ꝗ acꝗrit aliquidper ypocriſim tenetur ad reſtitutōnem. ratio huius. quia
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten