Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiouerſuꝫ Cyrū. ꝯſtat Nabuchodonoſor ꝙͣ exercitusciꝰ ī īfidelitate erat: tn̄ egiptꝰ datꝰ ē ei mercēde. itale. Itē Exo. xx. Honora paī mortali meruit bonūtrē tuū mrēꝫ tuā vt ſis. .ſu. ter. aut dr̄ hn̄ti caritateꝫec remūeratō ꝑua eēt hn̄ti cariaut. videt̉ hn̄ti: qꝛtatē cui debet̉ vita et̓na.īs pr̄eꝫ mr̄eꝫ exͣ carita meret̉ bonū tꝑale. Ite hypoc̄tis dic̄ dn̄s q̄rūt gloriā ꝓpriā Mat̉. v. .vj. Amē dico vob̓ receper̄t mercedēſuā. ꝗdē merces ē bonū tꝑale. Itē ſi nll̓a remūeratiofiēt bn̄faciēti ī mortali: eqͣl̓r ſe hr̄et iudex ad illū nullūbonū facit: ad illū ml̓ta bōa ī mortali. nll̓i pctōriſulēdū eēt aliꝗd boni face̓t eēt ī mortali. Itē bonapa fct̄a ex caritate meritoria ſūt vite et̓ne. ē vita et̓napabil̓r maior ꝙͣ caritas vel eiꝰ oꝑa. ſi minꝰ bōaitū ad lōge maiꝰ bonū attīgūt: ml̓tofortiꝰ bōa oꝑa facto ex nat̉a: vl̓ ſola vel gr̄a gͣtiſdata: attingūt meritūad bōa tꝑalia ſūt minꝰ bōa. Meliores .n. ſunt nat̉alespotētie ex ꝗbꝰ ſunt oꝑa de gene̓ bonoꝝ ī mortali: ꝙͣ bonatꝑalia ext̓iora. Itē qͣtuor ſunt gͣdꝰ bonoꝝ. eſt bonuꝫgl̓e qd̓ ē ī ſup̄mo gͣdū. bonū gr̄e gͣtūfaciētis qd̓ ē ī ſcd̓obonū gene̓ bonoꝝ qd̓ ē ī t̓cio. bonū tꝑale qd̓ ē ī qͣrtoSꝫ bonū gr̄e gͣtū faciētis meritū ad bonū gl̓e attingit. ml̓tofortiꝰ de genē bonoꝝ attīgit meritū ad bonūpale. qd̓ ē minꝰ bonū. Itē malū opꝰ ē dignū pēa apd̓. deꝰ ꝓnior ſit ad remūerādū ꝙͣ ad puniēdū: ombonū opꝰ ē dignū p̄mio apd̓ deū. Ite ſuꝑ illd̓ Aggei .j.Semīaſtis ml̓tū ītuliſtis paꝝ: dic̄ glo. ꝗdā ſeminat ml̓ paꝝ mētēt. qꝛ ſi int̓ ml̓ta pct̄a aliqͣ oꝑa faciūt iuſta: ē iniuſtꝰ deꝰ ꝓpt̓ ml̓ta mala paucoꝝ bonoꝝ obliuiſcatur: ſꝫ fac̄ eos mētere ī horrea ꝯgregare ī bōa t̓ra ſeminauer̄t. Ecce plane hr̄. ꝓpt̓ aliqͣ boa ī mortali facta remūerāt̉ bōa tꝑalia. Itē ꝓuer. viij. Ego diligētes me di. magis diligētes me magis diligo. qꝛ ad ſimpl̓r ſeꝗt̉ ſimpl̓r: ad magis magis. Sūt duo ī pct̄is mortalibꝰ oīa pares. ꝙͣtū ad diuitias ꝙͣtū ad pct̄m: excepto vnꝰ dat elemoſinas deo: aliꝰ nihil dat. ille datmagis diligit: qꝛ diligit affectu effectu: eius mēbranutriat. deꝰ magis iſtū ꝙͣ aliū diligit. ſꝫ magis affct̄u ſeip̄o diigat vtrūqꝫ. magis effectu fut̉e .ſ. gl̓e. pn̄tiſcꝫ tꝑali. Itē eſto aliꝗs fuit ī caritate ml̓ta oꝑa bona fecerit. poſtmodū peccauit mortal̓r: ī pct̄o mortali fac̄ ml̓tas elemoſinas deo. Querit̉ oꝑa ſint magis efficacia ad aliqd̓ bonū obtinēdū a deo. an preteritameritoria ſunt mortificata pct̄m: an iſta pn̄tia fiūtin mortali. Et videt̉ meritoria mortificata minꝰ ſūt eſficacia: qꝛ ī mortificatōe eoꝝ offenſus ē deꝰ: ī iſtis pn̄tibus offendit̉. iſta pn̄tia fiūt ī mortali magis ſunt efficacia. ſꝫ ꝯſtat p̄ter ita mortificata efficaciā hn̄t aliꝗdobtinēdi a deo. vn̄. j. Reg. xiiij. ne Ionathas moriet̉fec̄ ſalutē hāc magnā ī iſrl̓. nephas ē. dic̄ ibi glo. mul trāſacta bona iuuāt. niſi p̄terita bōa iuuiſſent: īminētia mala euaſiſſꝫ. Itē.. ꝑalip̄. xix. dixit Ieu ꝓph̓a adIoſaphat. Impio p̄bes auxiliū his oderūt dn̄m amicitia iūgeris: idc̓co irā dn̄i merebaris. ſꝫ bōa oꝑa inuēta ſunt ī te. pꝫ p̄terita bōa pct̄m obtinent aliqd̓ bo a deo. ſil̓r viidet̉ ī pct̄o mortali facta obtinent aliqd̓bonū a deo. Cōtͣ. dic̄ augꝰ. ē ī pct̄o mortali indignꝰ ēpane veſcit̉. ī illo ſtatu p̄t mereri panē veſcit̉. plꝰ ēenī mereri ꝙͣ dignū. Itē nihil ē ī ꝯſpectu dei: apudillū nihil meret̉. ſꝫ pct̄or nihil ē ī ꝯſpectu dei. pͣs. Ad nihi deductꝰpectu eiꝰ malignꝰ. Itē Sap̄. xiiij. ſil̓iterodio ſunt deo impiꝰ impietas eiꝰ. ſꝫ impietas oīno diſplicet deo. impiꝰ. ſꝫ oīno diſplicꝫ deo: nihil mereturapud illū. Itē organū viuū nihil meret̉ ī oꝑatōe quas illo oꝑat̉: vt ligo vel ſecuris. ſꝫ pct̄or ē organū viuū.§. Itē. j. Coꝝ. xiij. Si diſtribuero ī cibos paupeꝝ oēsfacultates meas ⁊cͣ. caritatē at̄ habeo nihil mihi ꝓdeſt nec mala patiēdo nec bōa agēdo p̄t ꝗs mereri exͣ caritateꝫ. Itē boa ẜuoꝝ ſunt bōa dn̄oꝝ. ſꝫ fac̄ pct̄m ẜuus ēpct̄ī dyaboli. bōa fiūt ī pct̄o mortali efficiunt̉ dyaboli. illa meret̉ꝗs aliqd̓ bonū apud deum. Item.lxxxv.Oſee. viij. Culmꝰ ſtās ē ī eis .i. ī pct̄oribꝰ. germē facitfarinā. ſi effecerit: alieni ꝯmedēt. ibi glo. Si aliquidboni fecerit demones auferēt: qꝛ iacta ſemīa volucres celi ꝯmedēt. bonuꝫ qd̓ fit ī mortali deuor a dyabolo. ē meritoriū alicꝰ boni apd̓ deū. Itē yſa. j. ml̓tiplicaueritis or̄oneꝫ exaudiā. manꝰ vr̄e plene ſūt ſanguīe. or̄o ī pct̄o mortali ē exaudibil̓. ē meritoria.Solet .n. dici. exaudire ē ad meritū audire. Itē Aggei .j. Semīaſtis ml̓tū ītuliſtis paꝝ. pct̄m mortale facit ꝑuā meſſiōꝫ rn̄dē ml̓te ſemīatōi. ē ibi meritū rectemerēdi. qꝛ p̄miū lōge maiꝰ dꝫ ꝙͣ meritū. Itē qꝛ boniſumꝰ bonū facimꝰ. ad bōa oꝑa meritoria exigit ī merito dignitas ſubiacēs .ſ. oꝑantis: ē boītas alia ꝙͣ boītasnat̉e. ſꝫ ī illo ē ī pct̄o mortali nll̓a tal̓ dignitas ē. ī tali ſtatu p̄t mereri aliqd̓ bonū. Rn̄ſio. ad dicūt aliꝗ ē triplex merituꝫ .ſ. ꝯdigni. ꝯgrui. interp̄tatm̄. dicūt ī merēt̉ neqꝫ merito ꝯdigni neqꝫ ꝯgrui ſꝫ merito int̓p̄tatiuo. Et reuera meritū interp̄tatm̄ ē meritū: ſꝫ dicitur meritū interp̄tatm̄: qꝛ largitas dīna hmōi remūeratbōa ac ſi eēnt meritoria. vn̄ hmōi oꝑa ex valore ſuo remunerāt̉: ſꝫ ex dīna liberalitate. ꝓpt̓ bonū ē pct̄ori ſꝑbn̄face̓: ꝙͣuis nll̓a merita eiꝰ reqͥrat remunerāt̉ a deo.Alit̓ dicūt aliꝗ. ē mereri de ꝯgruo: de ꝯdigno. pct̄orde ꝯdigno nihil meret̉ apd̓ deū: de cōgruo tn̄ mereri pōt.pct̄or at̄ qn̄qꝫ fac̄ opꝰ bonū ī gene̓ ad gl̓aꝫ ſuā dando elemoſinā ꝓpt̓ vanā gl̓am. ex oꝑe meret̉ niſi penaꝫ:ꝓcedit ex ꝯtumelia creatoris: cꝰ gr̄a oīa bōa fieri debet.Aliqn̄ foc̄ aliqd̓ bonū ī gene̓ ad gl̓am dei ꝓpt̓ eiꝰ amorē mouet̉ ad bonū huiꝰ. p̄t ſine aliqͣgra gͣtiſdata. hmōi oꝑa ſunt aliqͦ deo accepta: id̓oo meritoria deꝯgruo. Hec at̄ opīo videt̉ mihi tenēda. Dicēdū oꝑafacta ī mortali qn̄qꝫ ſunt meritoria de ꝯgruo bonoꝝ tꝑaliū. vt qn̄ fiūt ex motu dīni amoris ex gr̄a gͣtiſdata. qn̄qꝫ valēt qꝛ ſunt meritoria: neqꝫ ꝯdigno: neqꝫ de qſꝫ ꝗa dīna largitate remunerant̉. Leuit. xxvj. Si mimea feceritis: dabo vobis pluuias tꝑibus ſuis. hoc dicebat̉ ppl̓o legali ẜuiēti deo ex timore ẜuili. Yſa. j. Si audieritis me mandata mea ſeruaueritis: bona terre ꝯmdetis. Ad illd̓ qd̓ primo obijcit̉. pct̄or ē digr̄pane ⁊cͣ. Dicendū dr̄ qꝛ nihil meret̉ ex ꝯdigno. hocſonat verbū augͥ. eſt dignus pane. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. peccator nihil dr̄ ī ꝯſpectu dei. Dicendū hocdicit̉ comꝑatiue .i. merita eius nulla ſunt reſpectu meriti iuſtoꝝ in ꝯſpectu dei. meritū aūt peccatoris ē oīno improportionabile merito qd̓ fit ex caritate: ſicut linea puncto. Ad illud qd̓ obijcit̉. ſil̓r ſunt odio impiꝰ imetas. Dicēdū illud ſe intelligit̉ ẜm ꝯſiderat̉ impin abſtractōne a natura bona gr̄a quacūqꝫ: etiaꝫ gͣtiſdata. a qua natura gr̄a gratiſdata facit oꝑa de generebonoꝝ. vn̄ reuera impius inqͣtū talis nihil meret̉. qn̄qꝫtn̄ a natura bona illius gr̄a gͣtiſdata aliꝗd meret̉: ſaltēde congruo. Ad illud qd̓ obijcit̉. in ſtatu tali ē qͣi organū viuū ⁊cͣ. Dicendū viuū dupl̓r dr̄. Negatīevt nec viuit nec eſt natū viuere. priuatiue vt viuit ſꝫ natū ē viuere. primū non meret̉ neqꝫ de congruoneqꝫ de condigno. ſecūduꝫ ꝯtingit mereri de ꝯgruo: eo oīno eſt ibi priuatio vite. immo morte ē vel vitaaliquo: qꝛ volūtas oꝑandi bonū mota ab amore diuino. vn̄ ē aliqͦ vnita deo. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. ſi diſt̄buero nihil mihi ꝓdeſt. intelligit̉ ꝙͣtū ad meritū viteeterne. Ad illd̓ bōa facta ī mortali ſunt ip̄iꝰ dyaboli⁊cͣ. Dicendū argumētū valet: fac̄ pct̄m ẜuꝰ ē dyaboli. bōa fac̄ tūc ſunt dyaboli. qꝛ ita ē ẜuus dyaboli qn̄ ẜuus dei. pōt face̓ aliꝗd aliqͦ acceptū deo: ꝗa ipſe dyabolꝰ ē ẜuus dei ſeruit qn̄qꝫ ad nutuꝫ dei. vn̄Iob. xl. Nūꝗd feriet tecū pactū accipiēs ſeruū ſempiternū. vn̄ eſt in mortali ſit ſeruꝰ dyaboli pōt face̓aliꝗd boni qd̓ dei eſt. Ad illud qd̓ obijcit̉. ſi ꝗd boni faciūt demones auferūt ⁊cͣ. Dicendū dicit̉: qꝛ demoēsmaximā vtilitatē hmōi oꝑis deſtruūt. ſcꝫ quam aſſequeret̉ niſi dyabolus peccatū impediret. Ad illd̓ quod