Queſtioſit: quantū ſi deſit ꝯſcīa. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ n̄ tenet̉hō adimplē mādata dei ī caritate ⁊cͣ. dd̓m ꝙ qn̄ opꝰ ſatiſfactōis ab hoīe impmnī: n̄ iō tenet̉ illd̓ opꝰ hō face̓ex caritate ſiue ī caritate qꝛ p̄ceptū. ſꝫ ncc̄e hꝫ in caritatefacē̓ ad hͦ ꝙ ſit emēdatoriū ⁊ deo placitū. ¶ Ad illud qd̓obijcit̉. ſi deberet ſatiſface̓ in caritate: oporteret h̓ ſatiſfacere ſꝑ. qꝛ n̄ p̄t ſciri vtꝝ ſit ī caritate an nō ⁊cͣ. dd̓m ꝙ impleto oꝑe ſibi iniūcto: nō ē ncc̄e illd̓ iterare. ſꝫ ſi dubitatꝓbabil̓r ſe deo ſatiſfeciſſe: n̄ dꝫ a ſatiſfactōe ceſſare qͦuſeꝑ ſigna ꝓbabilia certificet̉ aliqͦ mō ſe eē abſolutū a cua ⁊ a pena. ſꝫ ſic̄ in alijs ſacr̄is vtpote ī ſacr̄o altaris: n̄nccͣio reqͥrit̉ ꝙ hō accedat ex caritate vel ī caritate. ſꝫ ſi ſequātū ex ſe ē ſufficiēt̓ p̄ꝑat nec hꝫ ī aliqͦ remorſuꝫ ꝯſcīe: n̄peccat accedēdo. ſic ē de ſatiſfactōe. Pōt gͦ dici. ſi oꝑa iniūcta ab eccīa ſine aliqͦ remorſu mortal̓ adimpleuerit dūmō ſufficiēt̉ p̄ꝑauit ſe ad grām quātū ī ſe ē: abſolutꝰ ē ī foro eccīe: ⁊ ſil̓r in foro ꝯſcīe. ⁊ ſine p̄iudicio dico: ſil̓r ī foro dei. ita ꝙ n̄ dānabit̉ lꝫ iterato n̄ ſatiſfecerit. lꝫ ꝑ hmōioꝑa n̄ abſoluat̉ oīno. Si igit̉ aliꝗs adimpleat pnīaꝫ iniunctā ſine remorſu ꝯſcīe exͣ caritatē: n̄ ē ncc̄e ꝙ ſatiſfaciat iteꝝ: nec iudicio ſacerdotis: nec iudicio ꝓprie ꝯſcīe. tenet̉ tn̄ iudicio dei qꝛ adhuc exigit penā ab illo. qꝛ ſatiſfec̄exͣ caritatē. ¶ Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. ꝙ opꝰ ī caritate factuꝫnō manet niſi ꝙͣdiuē in fieri. dd̓m ꝙ lꝫ n̄ maneat ī ſe: manet tn̄ ī ſuo p̄mio .ſ. vita et̓na. opꝰ at̄ factū ī mortali dicit̉ſimpl̓r periſſe ⁊ mortuū eē: qꝛ fruſtrat̉ a p̄mio .i. vita eterna. Uel p̄t dici. ꝙ lꝫ n̄ ſint ī nat̉a ꝓpria: ſunt tn̄ ī mēte diuina. vn̄ Heb̓. vj. Nō eſt iniuſtꝰ deꝰ vt obliuiſcatur oꝑisnoſtri ⁊ dilectionis quam oſtendimus in nomine ip̄iusMembrū ſecundūOnſequent̓ q̄rit̉ ſi pnīa ꝯpleta in aliqͦ caſu ſititeranda. Et pͥmo querit̉. qūo ꝯpleta in peccapoſt mortificata ꝑ peccatū ſit iteranda. Terto ſit iteranda. Scd̓o. an̄ ꝯpleta in caritate ⁊cio. vtꝝ opera ſatiſfactoria facta ī mortali reuiuiſcāt.Articulus primusIrca primū ꝓcedit̉. nll̓a ē ſatiſfactio facta deoexͣ caritatē vt tactū ē. gͦ facta exͣ caritatē n̄ ſufficit deo. gͦ ē iterāda. Eccͣi. xxxiiij. Hō ꝗ ieiūatin pct̄īs ſuis: ⁊ iteꝝ eadeꝫ faciēs. quid ꝓficit humiliādoſe: or̄oneꝫ eiꝰ ꝗs exaudiet? ¶ Iteꝫ Hiere. iiij. Nouate vobis nouale ⁊ nolite ſerere ſuꝑ ſpinas. ſꝫ ꝗ pnīaꝫ iniūctaꝫfacit in mortali: nō nouat ſibi nouale .i. nō purgat a peccatis: īmo ſemīat ſuꝑ ſpinas q̄ ſuffocāt ſemē. vt habeturMath̓. xiij. ⁊ Lu. viij. gͦ talis pnīa inutilis ē. gͦ iterāda ē.¶ Iteꝫ dicit Greḡ. ad illū ꝗ eſt in mortali pctō. Iteꝝ facuicꝗd boni potes vt deus illuſtraret cor tuū ad pnīam.in peccato mortali nō eſt pnīa ſꝫ ad pnīaꝫ. finis .n. nō ēid qd̓ ad fineꝫ nec ecōuerſo. ¶ Cōtra. deꝰ nō punit idembis. ſꝫ ſi ſatiſfactio etiā facta exͣ caritateꝫ eēt iterāda bispuniret̉. gͦ non eſt iteranda. ¶ Iteꝫ alicui iniungit̉ in ſatiſfactione peccatoꝝ dare pauperibꝰ centū marcas: quasipſe dat in mortali. Si gͦ īteranda eſt penitētia: iteruꝫ tenetur dare centū. qd̓ non eſt veriſimile: qꝛ forte nō haberet vnde iterū tot daret: niſi oīno depauꝑet̉. ¶ Item eſtoꝙ aliquis ſatiſfactioneꝫ ſibi iniunctaꝫ totam in mortalimpleuerit. poſtmodū cōteritur ⁊ infundit̉ illi caritas.detur ꝙ in hoc caſu non teneatur iterare penitentiaꝫ:quia matrimoniū carnale de filijs illegitimis facit legitimos. ⁊ fortius eſt matrimoniū ſpirituale quod eſt cuꝫanima per caritateꝫ coniūgitur deo: de filijs illegitimisid eſt: de operibus factis in mortali. facit legitimos. id ēviuificant̉ opera illa bona que prius erant mortua. Etſta penitentia facta in mortali viuificatur ꝑcaritatē ſubſequenteꝫ. ⁊ ita non eſt iteranda. ¶ Item Hiere .xxv. Siattenuatus froter tuus vendiderit poſſeſſiunculā ſuam:⁊ voluerit ꝓpinquus eius poteſt redimere quod ille vendicat. Si auteꝫ non habuerit proximū ⁊ ipſe preciuꝫ po.lxxxv.tuerit inuenire: computabūtur fructus ex eo temꝑe quovendidit .i. peccauit. vt dicit glo. Frater enim attenuatꝰvendit poſſeſſiunculā: qn̄ per peccatū mortale amittit cōuerſationeꝫ ſanctam. ſed precium inuenit ad redimēdū:qn̄ conterit̉ ⁊ penitet. ⁊ computant̉ fructus ex eo temꝑequo vēdidit .i. peccauit. ⁊ ita opera bona que fecit ī mortali efficiūtur fructuoſa ꝑ grāꝫ ſequentē. gͦ in hoc caſu penitentia facta in mortali nō eſt iteranda. ¶ Rn̄ſio. ꝙ ſatiſfactio completa in mortali eſt iteranda. qꝛ vt tactu eſt:nec eſt deo accepta: neqꝫ deo recōciliatiua. ꝓpter qd̓ nulla reputat̉. ¶ Ad illud quod obijcit̉. ꝙ deꝰ non punit bis⁊cͣ. Dicendū ꝙ hoc eſt verū ſufficient. Nulla autē ſatiſfactio vel pena iniuncta exiſtenti in mortali ſufficiēt̉ punit: quia talis reus eſt pene eterne. ¶ Ad aliud dd̓m. ꝙille qui dat centum marcas in mortali ſibi iniūctas nonſatiſfacit nec eſt abſolutus a penitētia iniūcta. nec tamenſequit̉: gͦ tenet̉ iterū dare centū. ſꝫ tenet̉ hāc vel aliaꝫ penitentia facere iuxta arbitrium eccleſie. ¶ Ad illd̓ quodobijcit̉ in matrimonio carnali ⁊cͣ. Dicūt quidam ꝙ ī matrimonio carnali non legitimant̉ omēs filij illegitimi: ſꝫilli ſolum qui nati ſunt ex illa muliere cum quā vir cōtrahit matrimoniū. ſimilit̓ eſt in matrimonio ſpūali. Suntenim tria principia operum. videlꝫ gr̄a gratūfaciens virtus ⁊ talia opera dicūtur ex caritate vel in caritate. Aliud principium nulla vel ſola gratia gratiſdata: ⁊ a taliprincipio ſunt opera de genere bonoꝝ facta extra caritatem. Tercium principiū eſt libido: ⁊ a tali prīcipio ſuntopera mala. in matrimonio gͦ ſpirituali cuꝫ peccator penitet ⁊ anima coniūgitur deo: legitimant̉ ſiue viuificantur ſola illa opera que fuerunt ex caritate. gratia cuiꝰ fitmatrimoniuꝫ: ⁊ non illa que facta ſunt in mortali. ſꝫ ꝗailli qui nunꝙͣ fuerunt illegitimi: quia generati fuerūt exiſtente matrimonio cum deo. Propter hoc aliter dicendum. ꝙ ſcilꝫ filij naturales illegitimi: legitimi fiunt ſuccedente matrimonio carnali. filij autem mortales illegitimi nequaꝙͣ ſuccedente matrimonio ſpirituali. ⁊ hoc ēſcilꝫ ꝙ filijs illegitimis carnalibus ꝙͣtum ad eſſe eorumnaturale nihil deperit ex hoc ꝙ non ſunt geniti in matrimonio carnali. Sed filijs ſpiritualibus illegitimis multum deperit ꝙͣtum ad eſſe mortale. ex hoc ꝙ non ſunt generati in matrimonio ſpirituali. vnde mortui reputāturideo non poſſunt legitimari. ¶ Ad illud quod obijcitur.ꝙ fructus debent computari ⁊cͣ. Dicendum ꝙ hoc intelligitur ſi ſtatim poſt peccati perpetrationem incipiat dolere ⁊ conteri de peccato. Ab illo autem tempore quo ſicconteritur: incipiunt opera valere ⁊ ſibi in fructus ⁊ inmeritum contemplari. Uel poteſt dici. ꝙ fructus cōputantur ꝙͣtum ad ſuꝑercreſcentiam malorum perpetrandorum: quia merito illorum fructuum non eſt lapſus intot ſceiera in quot lapſus eſſet ſi fructus illi nō fuiſſent.Aliter dicunt quidam. ꝙ ſicut eſt aliquis furioſus ꝗ habet lucida interualla: ſic eſt aliquis peccator qui peccat⁊ paulopoſt peccatum penitet: ⁊ tunc habet caritatem ⁊facit opera meritoria. ⁊ iterum ⁊ iterum peccat: ⁊ paulopoſt penitet ⁊ habet caritatē ⁊ facit opera meritoria. Ꝙgͦ dicit̉ ꝙ computantur fructus ex eo tempore quo vendidit. id eſt: peccauit. id eſt: illa opera meritoria q̄ amiſit in temꝑe venditōis reſtituūtur ei per penitentia factāin caritate.Ayticulus ſecūdusOnſequenter queritur. Si iteranda eſt ſatiſfactio quando completa eſt in caritate ⁊ poſtmortificata per mortale ſequens. Et videturꝙ ſic. quia ſi mortificata eſt per mortale: remotior ē a vita vel equaliter remota illi que eſt completa. ſꝫ illa eſſetiteranda. gͦ ⁊ iſta. Probatio medie. fetus nunꝙͣ viuus ꝓpinquior eſt ⁊ magis diſpoſitus ad viuificationem ꝙͣ fetus qui prius fuit viuus ⁊ poſt mortificatus ſiue extinctus. quia ille viuificatur per opera nature: ille n̄ niſi ꝑopꝰ ſupͣ naturā. ſimiliter videt̉ de fetu ſpūali. ¶ Itē legit̉