QueſtioQueſtio. lxxxiiij. de ſatiſne in generaliIcto de duabꝰ partibus pnīe .ſ. ꝯtritione ⁊ ꝯfeſſione: ſeqꝫtercia ꝑs ſcꝫ de ſatiſfactione. Circa quāſic ꝓcedit̉. Primo agit̉ de ſatiſfactionein cōmuni. Secūdo in ſpeciali. ſcꝫ de ꝑtibis illius .ſ. or̄one. ieiunio. ⁊ elemoſina. ¶ In primocedit̉ ſic. Primo agit̉ de ſatiſfactōis poſſibilitate. Scꝫtate. Tercio de quiditate. ꝑQuarto de fructuoſide ablatoꝝ reſtitutōne.Nembrū primūIrca primū querit̉. vtꝝ poſſibile eſt penitēti ſatiſfacere de peccato ſuo. Qd̓ videt̉ ſic:quia cū diuino adiutorio qd̓ nulli deeſt pe¶ nitenti quantū eſt de ſe ꝯtingit penitentē cōteri de peccatis ⁊ confiteri. ſil̓r videt̉ ꝙ ⁊ ſatiſface̓. ¶ Itēpenitens nō artat̉ ad nccitateꝫ peccandi. gͦ ꝯtingit illuꝫauſas peccatoꝝ excidere ⁊ ſuggeſtionibꝰ eoꝝ aditū nonprebere. hoc. jͣ. patebit. hoc aūt eſt ſatiſfacere vt prius.Item quanto miſcd̓ior eſt in queꝫ delinquit̉: tāto ſatiſjctio eſt facilior. ſꝫ deus eſt miſcd̓ior homīe. gͦ ſi poſſibile eſt iuſta eſtimatōne ſatiſfacere homī: gͦ ⁊ deo ſil̓it̓ ſiuemultofortius. ¶ Contra. reatus debet rn̄dere offenſe. gͦſi offenſa peccati mortalis eſt infinita: ⁊ reatus infinitꝰ.⁊ tanta offenſa quantus ille in queꝫ peccat̉: ꝓpter qd̓ offenſa dei infinita. ſꝫ reatum ſoluere infinitū eſt impoſſibile homī. gͦ ⁊ ſatiſfacere. ¶ Item deut̉ .xxv. Iuxta mēſurāpeccati erit ⁊ plagaꝝ modus. Ex hoc verbo patꝫepeccatoꝝ in quantitate rn̄dent quātitatibꝰ culparpeccatū mortale in infinituꝫ excedit peccatū veniale. gͦ ⁊ena penam ſimilit̓ excedit. gͦ ſi ꝓ culpa venialiū ſatiſfaiendū eſt in pena quantulacūqꝫ: ꝓꝑ mortali ſatiſfaciēdūeſt in pena infinita. ⁊ ſic eſt impoſtſibile ſatiſfacere ꝓ peccato mortali. ¶ Iteꝫ quanto pct̄m dyaboli excedit pct̄mhumanū: tanto virtus dyaboli ⁊ natura ꝙͣtuꝫ ad nobilitateꝫ conditionū ſuaꝝ excedit naturaꝫ homīs. nobilitaseniꝫ conditōis dyabolice eſt vna ratio irremediabilitatis peccati ſui. vnde virtus ſiue natura demonis ad faciendū bona ⁊ ſuſtinendū mala: tantuꝫ excedit humanaꝫ:quantū culpa ſua excedit culpam homīs. ſi gͦ demoni impoſſibile eſt ſatiſfacere ꝓ peccato ſuo: ſimilit̓ ⁊ homī eſte ꝓ ſuo. ¶ Iteꝫ in peccato ſunt duo. auerſio ano: ⁊ ꝯuerſio ad bonū cōmutabile. ꝙͣtum ad auerſioneꝫ eſt differentia in ſatiſfactōne. ꝙͣtum aūt ad cōuerſionē eſt differentia ẜm maioreꝫ libidinē ⁊ minoreꝫ. Sꝫmulti poſt primū parentē peccauerūt maiori libidine inconuerſione ad creaturā ꝙͣ ipſe. gͦ ſi ipſe nō potuit ſatiſfacere ꝓ primo peccato: multo fortius nec illi. nō enī ſatiſfacere potuit: ſꝫ neceſſe fuit xp̄m mori ꝓ illius ſatiſfactione. vt habet̉ a ſanctis. ¶ Iteꝫ minus fit homo culpabilis ex peccato originali ꝙͣ ex peccato actuali. gͦ ſi n̄ poteſt ſatiſfacere de origīali: multominꝰ de actuali. ¶ Reſponſio. In peccato mortali ſunt duo. auerſio a ſummobono: ⁊ conuerſio ad bonū defectibile. His autē duobꝰrn̄dent alia duo. offenſa dei: ⁊ libido peccati. quibꝰ duobus rn̄det duplex pena infinita. ſcilꝫ dāni ⁊ ſenſus. iſtisauteꝫ duobus rn̄dent duo in ſatiſfactōne ex parte penitētis. dolorꝑpetuus de offenſa ⁊ ſuſtinentia pene exterioris cum diiuina miſcd̓ia conferente gratiā: qua vtrunqꝫpredictoꝝ efficit̉ deo acceptū. quia .n. peccator peccandooffendit illum qui eſt bonitatis ſimpl̓r eterne ⁊ infinite:oportet ꝙ in ſuo infinito ⁊ eterno puniat̉ dolendo ꝓ offenſa illa ⁊ deteſtando. quia d̓o diuina miſericordia preuenit ſatiſfactōneꝫ penitētis: grām cōferendo ⁊ reatu infinitū indulgendo. poſſibile eſt penitēti ſatiſfacere opereinteriori dolendo de offenſa: ⁊ oꝑe exteriori de libidīe habita in actu peccati. ⁊ in vtraqꝫ iſtarū cōcurrūt ex ꝑte dei.lxxxiiij.miſericordia ⁊ iuſticia. miſcd̓ia inendo reatū infinitū ſimplicit̓ ꝙͣtuꝫ ad penam damni ⁊ ꝙͣtuꝫ ad penaꝫ ſenſus ⁊ iuſticia in exigendo penam aliquaꝫ. ¶ Ad illud gͦquod primo obijcit̉. ꝙ offenſa dei eſt infinita ⁊cͣ. Dicendū ꝙ ⁊ pro offenſa illa debet penitēs in ſuo infinito punire ſe dolendo. ⁊ ſicut tactuꝫ eſt: quia adeo miſericorditfiunt indulgentie hmōi: reatus infinitus remittit̉ pro pena finita. Si obijciat̉ ꝙ dolor iſte eſt contritōnis: ⁊ ita nſatiſfactorius. Dicendū ꝙ non eſt veruꝫ. ſicut enim sͣ. determinatū eſt in tractatu de cōtritione: quidaꝫ dolorē cōtritionis: ⁊ quidaꝫ ſatiſfactorius in penitētia. ¶ Ad illd̓quod obijcit̉. ꝙ culpa mortalis excedit venialem in infinitū ⁊cͣ. Dicenduꝫ ꝙ etſi culpa excedit in infinitū penaꝫſatiſfactoriam illius que fit in gratia: tamē diuina indulgentia moderata excedit in infinitū penaꝫ ſatiſfactoriaꝫillius. ſicut enim tactū eſt sͣ. in tractatu de penitētia venialiū. ꝙͣuis mortale ſit maius in infinitū veniali: tn̄ quiain iuſtificatōne a mortali remittit̉ reatus eternus ⁊ commutatur in penam tꝑaleꝫ. pena debita veniali ⁊ mortaliꝓportionabilia ſunt. ¶ Ad illud quod obijcit̉ de peccatodyaboli poteſt dici. ꝙ dyabolus nō poteſt ſatiſfacere ꝓpter proteruaꝫ eius fantaſiam. ꝓpter quā eſt inſuſceptibilis gratie que eſt ſubſtramentū ⁊ ratio ſatiſfactōnis. ⁊alia que tacta ſunt sͣ. vbi tactuꝫ eſt de inſuſceptibilitateangeli gratie penitēdi. ¶ Ad illud quod obijcit̉ de peccato primi parentis. Dicendū ꝙ aliter fuit de peccato primi homīs ⁊ de peccatis alioꝝ. Primus .n. homo peccando intulit ſibi damnū ⁊ omībus deſcendentibꝰ ab ipſo lege ꝓpagationis cōmunis. ſibi eniꝫ ⁊ omībꝰ damnū mortis intulit. immo deū damnificauit in toto ſuo genere humano. ⁊ ꝓpter hoc primus homo nō potuit ſatiſfacere ꝓpeccato ſuo: quia nō potuit ſatiſfacere nec ſibi: nec hominec deo ꝓ damno tanto. Et hoc eſt quod dicit Anſel. qhomo nō potuit ſatiſfacere: deus ſolus potuit ſed nō debuit. vnde oportuit ꝙ vna eſſet ꝑſona que poſſꝫ ⁊ que deberet. ⁊ ꝓpter hoc deus factus eſt homo: vt ratōne q̄ eſſetdeus poſſet ⁊ ratōne qua homo deberet. ⁊ iſta ꝑſona eētmediator que ſatiſfaceret ꝓ culpa primi homīs. ⁊ etiamꝓ culpa alioꝝ ſatiſfecit. gͦ mediator dei ⁊ homīs ꝓ peccato primi homīs nemo alius potuit: nec adhuc aliquis ſatiſfecit niſi in fide paſſionis ip̄ius mediatoris. ⁊ cuius fide ſolumodo iuſtificat̉ peccator: ⁊ ſolūmodo remittiturpeccatū. Unde omīs ſatiſfactio noſtra habet virtutē a ſatiſfactione xp̄i. que quideꝫ ſatiſfactio habet effectū in mēbris xp̄i ꝑ ip̄a ſacramenta. vt ꝑ baptiſmū habet effectusplenitudineꝫ: ⁊ ꝙͣtum ad culpā ⁊ ꝙͣtū ad penaꝫ: ⁊ per penitentiaꝫ in ꝑte. omīs gͦ ſatiſfactio peccati ſuꝑ ſatiſfactionem mediatoris fundata eſt. ¶ Ad illud quod obijcit̉.y ꝙͣtuꝫ ad auerſioneꝫ eſt differentia in peccatis. Rn̄ſioatet ex ſupradictis. quia vno modo ſumpta auerſio ē īdifferentia: alio modo ſumpta eſt drn̄tia. Ex his etiā pꝫrn̄ſio ad predicta. quia ſi offenſa peccati ē infinita: ⁊ ſatiſfactio eſt infinita inꝙͣtuꝫ ē mediatoris. Pret̉. quia dyabolus nō habet mediatorē: nec ſatiſfactio eius fundataſupra meritū mediatoris. ¶ Ad vltimū dicendū. ꝙ nullꝰpōt ſatiſfacere ꝓ originali: quia nulla eſt ſatiſfactio niſihabeat fundamentuꝫ gratie: qua habita nō manet culpaoriginalis. nec ſatiſfactio ꝓ originali requirit penā a ꝓprīo ſubiecto: qꝛ peccatū originale nō eſt actum ſꝫ ab alioꝯtractū. ¶Pret̉. xp̄s ſatiſfecit ꝓ originali ſimpl̓r ⁊ ſufficientiſſime: cuiꝰ ſatiſfactōnis virtus ⁊ efficacia tranſfert̉ad nos in baptiſmo: vt tactū eſt ⁊cͣ.Nlembrū ſecūduꝫOnſequenter querit̉ de neceſſitate ſatiſfactionis: ⁊ intendo de ſatiſfactōne per opusexterius. Primo igitur hic queritur. vtrūrequiratur in ſatiſfactione opus exterius.Secundo. vtꝝ opus penale.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten