rientibus nō eſt imponenda pnīa ⁊cͣ. Dicendum ꝙ in hoccaſu nō iniūgit̉ pnīa: quia p̄ſumit̉ de impotentia ꝑficiendi illā. fatuū at̄ eſſet obligare aliquē ad hͦ quod p̄ſumit deſe non poſſe. Un̄ innoteſcenda eſt ſolūmodo. ſi ꝯtirſanitati reſtituat̉ vt pnīam illam ꝑficiat. Que tangſupra in ꝓbleumate illo. Si clauis habeat pt̄ateꝫ in illisaīabus que in purgatorio: valent ad determinatōeꝫ hmōiꝓbleumatis.¶ Membrum ſextūOnſequēter querit̉. vtrū miniſter quicunetiā ſummꝰ pontifex poſſet totam penā debitam peccato relaxare penitēti. Ꝙ ſic: videt̉quia aliter deluſi eſſent multi: quibꝰ ꝯceſſaeſt remiſſio oim pct̄oꝝ a papa. ¶ Ꝙ aūt non pōt: videt̉. qꝛvt habet̉ ab Aug. aut deus punit aut homo. ¶ Iteꝫ morale eſt p̄ceptū qd̓ dat dn̄s Math̓. iij. Facite dignos fructꝰpnīe. ſed p̄ceptū morale eſt ad implendum ſimpl̓r. Ex hocvidet̉ ꝙ non pōt ſummꝰ pontifex aliquid relaxare de pnīadebita: multo fortiꝰ nō pōt omnē penaꝫ relaxare. ¶ Itemde iuſticia dei eſt ꝙ pena ſequat̉ peccatū. ſꝫ ꝯtra diuinā iuſticiam nō dꝫ fieri relaxatio vel indulgentia. ¶ Iteꝫ queripōt. ſi facta plena indulgentia oīm pctōꝝ alicui a dn̄o paa: ſi dꝫ ille cui facta eſt facere pnīam q̄ ſibi iniuncta eſt.¶ Rn̄. ꝙ p̄exiſtente pena debite ⁊ ſufficientis ꝯtritionis.pōt ſummꝰ pontifex totam penam debito pct̄o penitēti dimittere. nō tn̄ debet niſi ex cā magna. ¶ Ad illud qd̓ obijcitur. ꝙ aut deꝰ punit aut hō. pōt dici ꝙ qn̄ dn̄s papa datplenā indulgentiā ipſe punit obligando eccl̓iam ad aliqd̓membꝝ eccl̓ie ad ſatiſfaciendū. Uel pōt dici ꝙ theſauruseccl̓ie ꝗ exponit̉ pro ſatiſfactōne indulgentiaꝝ habet̉ principaliter ex meritis xp̄i: ⁊ maxime ex illis q̄ meruit ī paſſione. Un̄ pōt dici ꝙ deꝰ punit mala q̄ indulgentur. vt homo ⁊ deus: patiendo ⁊ ſatiſfaciendo ꝓ nobis. ⁊ ſic xp̄c deus et hō punit ſiue puniuit. Un̄ cum obijcit̉ aut deꝰ punitaut hō. pōt dici ꝙ ꝑ ſeip̄m puniendo ꝗ erat deus et ꝗ erathō: puniuit deus ⁊ hō. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ dn̄s precepit facere dignos fructus pnīe ⁊cͣ. et dignos fructus pnīeqn̄ pena rn̄det culpe. Dicendū ꝙ eſt dignitas ẜm rōne generis: ⁊ ẜm hoc pena maior debetur maiori pct̄o vt adulterio ꝙͣ fornicatōni. Et eſt dignitas nō ẜm rōnem generis.ſed ẜm rōnem iuris. ſiue ẜm diſpenſatōneꝫ gr̄e. Pr̄as em̄qd̓ eſt indignū ẜm rōnem generis culpe: facit dignum ẜmrōnem iuris. et hoc pꝫ. qꝛ ſi quis daret aliquid aucͣte ſua:non haberet effectuꝫ quē hꝫ aucͣte clauiū. et ẜm hoc dignpena reddit̉ pct̄o: nō tamen ẜm genꝰ culpe. ¶ Ad illud qd̓obijcit̉. ꝙ ẜm diuinā iuſticiā pnīa ſeꝗtur peccatuꝫ. Dicendum ꝙ hoc verū eſt. vn̄ in indulgentia pena ſatiſfactōnisſequitur pct̄m: quia eccl̓ia ſatiſfacit vel meritū xp̄i. ¶ Adillud qd̓ querit̉. ſi oportet illuꝫ cui facta eſt plena indulgētia facere aliquid de pnīa ſibi iniūcta? Dicendum ꝙ nonoportet opportunitate neceſſitatis: ſꝫ tm̄ opportunitate expeditōnis. licet em̄ tantū ſit alicui collatū de indulgentiayͣtum ſufficit ſibi ad deletionē totius pene quā debet proct̄is: tn̄ non expedit illi p̄termittere ſibi pnīam iniunctā:ſꝫ expedit ꝙ illa adimpleat ꝙͣdiu vixerit. Peccato em̄ mortali de iuſticia debet̉ pena eterna. vn̄ nunꝙͣ d̓ iuſticia poſſet obtinere plenā iudulgentiā. Unde de iuſticia dei nunꝙͣ poſſet pena ꝓportionalem ſoluere: niſi de dei miſcd̓ia fieret ſibi indulgentia. ꝓpter qd̓ ſemꝑ in vita iſta debet nitiad ſatiſfactōem ⁊ debiti ſolutionem. Si aūt qn̄qꝫ ꝯtingatſe attenuatū: tūc ꝯueniret ꝙ iuuaret̉ a fratribꝰ.tus enim dicitur reſpectu pene quaꝫ implere non¶ Membrum ſeptimūOnſequēter querit̉. vtrū in relaxatōne reꝗratur iuſta eſtimatio pene qua fit recompeſatio. Ꝙ ſic: videtur ꝑ hoc. ꝙ in om̄i ꝯmertio iuſto ſit iuſta recompenſatio: gͦ cum deꝰſit iuſtus in omnibꝰ vijs ſuis .i. oꝑibus: in operibꝰ indul-gentiarum que auctoritate domini fiunt a miniſtris: debꝫfieri recompenſatio iuſte eſtimatōnis. ¶ Item ſi in relaxatione pnīe nō eſſet iuſta eſtimatio pene recompenſate: aliquod malū relinqueret̉ impunituꝫ. ⁊ ita aliquid eēt inordinatū in regno dei: ⁊ ita vt prius. ¶ Contra. pena purgatorij debita ꝓ pct̄o improportōnabil̓r eſt maior iſta queiniungit̉ in via. gͦ ꝓ illa ꝙͣtumcūqꝫ magna recompenſeturnō pōt cadere ſub iuſta eſtimatōne. ¶ Item ſi pnīa que relaxat̉ iuſta eſtimatōne recompenſaret̉: tūc nulla fieret indulgentia. non eniꝫ indulget̉ aliquid alicui: ſi oporteat ꝙillud qd̓ indulget̉ iuſta eſtimatōe recōpenſet̉. ¶ Item vbinō eſt iuſta eſtimatō nulla eſt miſcd̓ia. gͦ cum oꝑa relaxatōnū ⁊ indulgentiaꝝ ſunt oꝑa miſericordie: in talibꝰ operibus nō requiritur iuſta eſtimatio pene recompenſate.¶ Rn̄. dicendū ꝙ eſtimatio iuſta pōt dici. vel ab equitate iuſticie: vel a diſpenſatōne gratie. ẜm ꝙ eſtimatio iuſtadicit̉ ab equitate iuſticie: ſic nō requirit̉ iuſta eſtimatio inrelaxatōne. ẜm ꝙ dicit̉ a diſpenſatōne gr̄e: ſic requiritur.¶ Ad illud qd̓ primo obijcit̉. ꝙ deus eſt iuſtus in omnibꝰvijs ſuis ⁊cͣ. Dicendū ꝙ hoc verū eſt. qꝛ eo ꝙ deus vult ꝙfiat vel indulgēdo vel puniendo: iuſte indulget ⁊ iuſte punit quicꝗd em̄ ordinat̉ ⁊ regulat̉ ſua ordinatiſſima voluntate iuſte eſt ⁊ iuſte fit. Dicit em̄ Aug. Dn̄e ſi punis: ines. ſimiliter dn̄e ſi parcis iuſtꝰ es. ¶ Ad illud qd̓ obijciturſi nō fiūt indulgentie iuſta eſtimatōe: aliquid eſſet inordinatum in regno dei. Dicendū ꝙ non ē verū. cū nulla inordinatio accidat ex diſpenſatōne diuine miſcd̓ie. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝓ alia ꝑte. ꝙ pena purgatorij improportionalis eſt pene tꝑali. Unde pena tꝑalis nō cadit ſub iuſtaeſtimatōne reſpectu purgatorij. Dicendū ꝙ ⁊ ſi non caditſub iuſta eſti matōne ẜm ꝙ iuſtū eſt equitate iuſticie: cadittn̄ ẜm ꝙ iuſtū dicit̉ a diſpenſatōne gratie. ꝓut iuſticia dicitur ꝯdecentia diuine bonitatis. ẜm ꝙ dicit̉. Dn̄e ſi parcis iuſtus es: quia hoc cōdecet tue bonitati. ¶ Ad hoc qd̓obijcit̉. ꝙ vbi eſt iuſta eſtimatio nulla eſt miſcd̓ia. Dicendum ꝙ hoc verū eſt. ẜm ꝙ iuſtū dicit̉ ab equitate iuſticie.Ex his pꝫ rn̄ſio ad alia q̄ hic tacta ſunt.¶Nembrum octauum¶ Onſequenter querit̉ que eſt ratō. quare omnino relaxantur pct̄a pro ꝑegrinatōne terreſancte. ⁊ vn̄ eſt ꝙ reddit̉ anima oīno expedita ad euolandū? ¶ Ad hoc rn̄det̉. ꝙ tria ſūtque habent efficaciā ⁊ ꝑ quondā ꝯgruentiā a paſſione xp̄ibaptiſmus: martiriū: pn̄īa. licet em̄ om̄ia ſacramenta virtutem habeant a paſſione xp̄i: hec tria tn̄ ꝑ ꝯgruentiā maiorem. Baptiſmus em̄ nō eſt penalis. Martiriū oīno penale eſt. pnīa ꝑtim penalis ꝑtim nō. Hec aūt tria quōdaꝫꝯuenientiā habēt ad tria q̄ fuerūt in paſſionē xp̄i. ibi eniꝫfluxerūt lacrime ab oculis. Heb̓. v. Cum clamore valido⁊ lacrimis ⁊cͣ. hoc refertur ad pnīam. Iteꝫ a pedibꝰ ⁊ manibus effluxit ſanguis nō ſine maximo cruciatu et pena:vnde ⁊ hoc refert̉ ad martirium. Item a latere fluxit ſanguis ⁊ aqua hoc refert̉ ad baptiſmū. Baptiſma em̄ poteſtatem habet abſoluendi culpā actualem ex effluxione aq̄⁊ originale effluxione ſanguinis. Prete. ꝑegrinatio reſpicit locum paſſionis ſcilicꝫ vbi paſſus eſt dominus ⁊ fidempaſſionis. ne ergo vendicetur locus ab infidelibꝰ ⁊ ſic memoria paſſionis cadat a memoria fidelium: et ſic ne fidespaſſionis periclitetur: datur tanta indulgentia pro peregrinatione terre ſancte. Prete. quia peregrini terre ſancteparati ſunt exponere ſe morti et intentione hac illic proficiſcuntur offerente ſe opportunitate: meritum conſequantur martirij et concorditer illis. non tamen negandum eſtqn dominus papa rōnabiliter poſſet iſtam eandem indulgentiam dare alibi ſi immineret neceſſitas eccl̓ie: et maxime pro fidei defenſione.