Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiobonoꝝ. Ad ilquod obijcit̉. ſatiſfactio eſt remedium ſiue antidotū ꝯtra morbū anime ⁊cͣ. Dicendū quātumcūqꝫ aliquis ſupͣ ſe recipiat penā alteriꝰ: tn̄ ille eſtoīno liberatꝰ a pena quouſqꝫ ꝯſūmat̉ ibi ſcoria quā cōtrarit ex culpa. etiā pōt deleri niſi penā exterioreꝫ velꝯtritionē internā. Pre. vt tactū eſt. qd̓ vniꝰ eſt voluntarieet liberaliter alteri donat. Ad illud qd̓ obijcit̉. vnꝰpōt ꝯteri nec ꝯfiteri alio ⁊cͣ. dicenduꝫ eſt ſimile. ꝗaprima ſcꝫ ꝯtritio ꝯfeſſio ſunt ordinata vt ingrediat̉ vnitateꝫ eccl̓iaſticā. quā fit vt bona vniꝰ ſint alteriꝰ: ſatiſſa.ctio v̓o vtrāqꝫ ꝯſequit̉ qꝛ fundamentū iſtiꝰ ꝯtritionis eſtin caritate: ideo eſt ſil̓e. Ad illud quod querit̉. ſi illeſtatim euolabit cuiꝰ ſatiſfactiōeꝫ alius ſuſcepit ad ꝑagēdūDicendū. quia oꝑtet ſcoria pct̄i purget̉: tu etiāquia nullꝰ ingredit̉ ꝑadiſum quouſqꝫ ſit extra debitū om̄eita nec ip̄e ſit alicuiꝰ debitor: ſed ſemꝑ ē debitor quouſqꝫ ſatiſfactū eſt oīno eo. Si obijcias. tunc bis punit deus inidip̄m. Dicendū falſuꝫ ē. qꝛ ẜm illi celerius faciūt ipſe liberat̉: et ꝯputat dn̄s in ſortē penā quā illeſuſtinet ſe quā alij ſuſtinuerūt eo. Un̄ ſi debuit penāduoꝝ menſiū: taliter poterit iuuari liberat̉ infra vnummenſeꝫ. nunꝙͣ tn̄ inde ꝯtrahit̉ quouſqꝫ debituꝫ ſit plene ſolutū. ſoluto: iam illud qd̓ ſoluit̉ deinceps eſt ip̄ius ſatiſfacit. oratio em̄ in ſinu ſuo ꝯuertit̉: vel ſi ipſe indigꝯuertit̉ in ſinuꝫ eccleſie. Ad illud qd̓ obijcit̉. merilij: ſibi. Dicendū eſt ſil̓e de oꝑe meritorio: ſatiſfactorio. opus em̄ meritoriū ea rōne eſt ex radice caritatis ſemꝑ placet deo: eſt in illo in eſt illa radix. omnes coīter reſpicit. om̄ia coīa facit. id̓o pōt aliꝗs mepe placeat apud deum. qꝛ hoc ip̄m deo placꝫꝰv̓o ſatiſfactoriū eſt ſatiſfactorium rōne penedebitū: maior maiꝰ debituꝫ.on pōt quis in integrū duo debita ſolue. etideo ſi ſatiſfacit alio ꝙͣtum ad totuꝫ: ſatiſfacit ſe. etſi ſe: alio. ſibi tn̄ non meret̉ eternā gloriā: qꝛ opuslacitū eſt deo et faciens illd̓ placet deo in faciendo:retributōne a deo iudicat̉.Nlembrū ſecundūUerit̉ quid ſit relaxatō ẜm reꝫ. Et videtur ſit ꝯdonatio. ij. Cor̄. ij. Nam et ego qd̓ donaui ſi quid donaui ꝓpter vos in ꝑſona xp̄i.Glo. argumentū. relaxatōnes facte ab ep̄isvalent. Et ex glo. ibi habet̉: donatō eſt ꝯdonatō. Ex hisplane videt̉ relaxatō eſt ꝯdonatio. Contra. vt dīc hujgo. aliud eſt remitte̓ penā: aliud dimittere. remittere eſtꝑtem pene iniūcte diminuere: dimittere eſt ex toto pnīamindulgere. ſꝫ in relaxatōnibꝰ oīno pnīa indulget̉: relaxatio potiꝰ dicenda ē remiſſio ꝙͣ ꝯdonatio. Item videt̉ relaxatio ſit ꝯmutatio pene ſiue pnīe. hoc. qn̄ cōcelitur alicui ab eo pōt. aliquis ieiunio ſibi iniūctoaſcat pauꝑem: dr̄ fieri relaxatō. ſꝫ in hoc caſu ē aliudꝙͣ pnīe ꝯmutatio: videt̉ ꝯmutatio eſt relaxatio penitētie. Item in relaxatione vna pena ſuccedit alia pena.ſicut pnīe iniūcte ſatiſfactorie ſuccedit alia leuior impoſita pt̄ate relaxatōnis. Ex videt̉ in relaxatione vna pena ꝯmutat̉ in aliā. ſꝫ aliud eſt pnīam diminuere: aliud eſtpn̄īam ꝯmutare: eſt ideꝫ et illud. Iteꝫ ſicut a deoꝯmutat̉ pena eterna in purgatoriaꝫ: ita a ſacerdote penapurgatoria in penaꝫ tꝑalem. vt qn̄ ꝯcedit̉ alicui ieiunio paſcat pauperē. ſi vltima ꝯmutatio dr̄ relaxatō: ſil̓r prima ſcd̓a dicet̉. qd̓ eſt veꝝ: qꝛ vbi eſt relaxatio eſtpene tꝑatō ſiue diminutō. ſꝫ nec et̓na mutat̉ nec purgatoria in p̄dictis caſibus: eſt ibi remiſſio vel relaxatio etin eſt ꝯmutatio ita ꝯmutatio eſt relaxatio. Reſpōlio. relaxatio ſumit̉ ꝓprie: coīter. ẜm ꝓprie ſumit̉: ſicrelaxatio eſt pnīe iniūcte pct̄is ex virtute clauiuꝫ. diminutio pnīe impoſita pena eiuſdeꝫ. Coīter ſumpta ē diminutio impoſita pena eiuſdē generis ſiue alteriꝰ ſiue virtute clauiū. ſiue: eiuſdē generis dico. vtpote qn̄ pena tem.lxxxiij.ꝑalis imponit̉. hoc dicit̉ virtute clauiū: excludit̉ commutatio pene eterne in penam purgatoriam: que ſolum ēex dei miſcd̓ia virtute clauiū. Ad illud qd̓ obijcit̉ex glo. illa que habet̉. ij. Corī. ij. quā videt̉ relaxatio ſitꝯdonatio. hoc donatio ibidem ſumit̉ pro ꝯdonatōne.Dicendū ꝯdonatio in glo. dicit indulgentiā penitentie iniūcte: ſed potius offenſe animaꝝ. Ad hoc eniꝫ ꝑſuadebat apl̓s corinthijs vt ꝯdonarent illi fornicatori traditus fuit ſathane eos offenderat. bene aūt ſupponenduꝫeſt apl̓s ei relaxauerat de pena debita pct̄o ſuo: ne caderet in deſperatōeꝫ ꝓpter nimiā aſperitatē pene. ſicut videt̉ex glo. Nec eſt incōueniens relaxatōeꝫ dici ꝯdonatiōnemcoīter ſumpta relaxatōne. ꝯdonatio em̄ qn̄qꝫ ſolet fieritis pene qn̄qꝫ totius. Ad illud qd̓ obijcit̉. relaxatō eſtꝯmutatio aliquis ieiunio paſcat pauperē ⁊cͣ. Dicendū relaxatio eſt idem qd̓ ꝯmutatō: licet aliqn̄ incidant in vnuꝫ. ꝯmutatio aūt eſt ſine relaxatōne vt qn̄ pena eterna ꝯmutat̉ ī purgatoriā: relaxatō v̓o ē ẜm detrabitur ſumma pnīe. vt qn̄ alicui iniūctuꝫ eſt ieiuniū oīmſextaꝝ feriaꝝ. ꝯtingit diem natalis eſſe in ſexta feria. etꝯcedit̉ ei comedere in die illa. ſicut in diebꝰ alijs: tunc trahitur de ſumma totiꝰ pnīe eſt relaxatio. relaxatō em̄ magis ſonat in remiſſionē ſiue mitigatōeꝫ: ꝙͣ in plenā indulgentiā vel dimiſſioneꝫ. qn̄ aūt ꝯcedit̉ alicui vt pro ieiuniopaſcat paupereꝫ. detrahit̉ hic de ſumma ieiunij iniūcti relaxatione: ſed tūc eſt ꝯmutatio ſimpl̓r: ſꝫ ẜm ꝗd. Adillud qd̓ obijcit̉. in relaxatōne vna pena ſuccedit alij ⁊cͣDicendū ſimpl̓r loquēdo de relaxatōne ꝓprie ſumptavna ſuccedit alij. qd̓ ptꝫ hoc detrahit̉ de ſumma totius pnīe: oīno dimittit̉ pnīa. ſumpta aūt relaxatōnecoīter bn̄ vna alij ſuccedit: et ſic ſequit̉ ꝯcluſio.Nlembrum terciūOnſequēter querit̉ a pōt fieri relaxatio.videt̉ a quolibet ſacerdote. qꝛ relaxationes fiūt ex vi clauiū. om̄is ſacerdos hꝫ claues: videt̉ om̄is ſacerdos poſſit relaxationes facere. Si tu dicas eſt ex vi clauiū ſꝫ ex theſauro eccl̓ie. ſꝫ ꝗlibet ſacerdos hꝫ theſaurū ſue parochie ſicut ep̄us ſue dioceſis: ſic videt̉ ꝗlibet ex ſuo theſauropōt face̓ relaxationes vel qͣre. Item p̄ſunt collegijshn̄t pt̄atem ad abſoluendū ligandū in vtroqꝫ foro. habent theſaurū ſuꝑ erogatōeꝫ ſicut p̄lati religionū: et ip̄apn̄t. Item ſacerdos qd̓ eſt maiꝰ facit. ꝯmutat em̄ penampurgatoriā in tꝑalem: qd̓ eſt minꝰ facere pōt ſcꝫ tꝑalemrelaxare tꝑali. Item ideꝫ videt̉ deſcendendo ſic. ſummus ſacerdos ſcilicet xp̄c commutat eternam in purgatoriam. deinde minor miniſter purgatoriam in temporalempari ratione adhuc minor poterit commutare temporalēvnam in temporalem minorem. Similiter poteſt obijcide quolibet homine libere ꝯditionis. qui cum ſit dominusmeritoꝝ ſuoꝝ: poteſt ea alteri ex caritate concedere. quibus cōceſſis vt videtur diminuet̉ relaxabit̉ de penitentia alterius. Item bona ſpiritualia ſunt maioris conditionis ꝙͣ temꝑalia. ergo cum quilibet libere ꝯditōnis poſſit bonis temꝑalibus alleuiare indigentē: ſimiliter videt̉de ꝯmunicatōne bonoꝝ ſpiritualiū ⁊cͣ. Item videt̉ ille cui facta eſt relaxatio poſſit alij facere idem. ſi quid em̄temꝑale plene et ſine calūnia datum eſt alicui. ille pōt illud idem ꝯferre alij. Similiter vel fortiori ratione in ſpiritualibus: igit̉ ſi alicui date ſunt relaxatōnes et ille pōteas alij conferre. Contra. indulgentie et relaxationesmaiorem requirunt auctoritatem ꝙͣ ligatio ſolutio in foro iudiciali. Sed ligare ſoluere in hoc foro non eſt oīmſacerdotū: multo fortiꝰ nec dare indulgentias facere relaxatōnes. Item imponere penitētias pōt niſi ſolusſacerdos. ergo dare indulgentias facere relaxatōnespoteſt niſi ſolus ſacerdos. Item nemo ſcit an habeatplura merita ꝙͣ ſibi ſufficiant. nec etiam ſcit ſi ſua meritaſibi ſufficiant. Quia neſcit homo vtrum odio vel amo