dignos fructus penitētie pōt aliꝗs duplicit̓ .ſ. vere vtpote qn̄ penitēs iuxta magnitudine ſceleris cōmiſſi magnifice exercet ſe ī oꝑbꝰ ſatiſfactōis ⁊ interp̄tatiue. ⁊ ſic dr̄dignos fructꝰ pn̄īe facere. ꝗ nō ſolū ꝑ ſeip̄m: ſꝫ etiā ꝑ ſuffragiū alienū hꝫ ſufficiēs p̄ciū ad ſoluēdū debituꝫ. ¶ Adillud qd̓obijcit̉. ꝙ inferior nō abſoluit ab eo ad qd̓ ligatd̓m ꝙ nō abſoluit oīno ꝯdonādo: ſꝫ ꝓ eo ſoluend de eccl̓iaſtico theſauro. Vel pt̄ dici ꝙ inferior pōt abſoluere ab eo ad quod ligat ſuꝑior: ſi ad hoc data eſt ſibiauctoritas a ſuꝑiori. ſic̄ pꝫ. et talis auctoritas a xp̄o data eſt rectoribus eccleſie.¶ Articulus ſecundusOnſequēter q̄rit̉ vtrū debitū vniꝰ pr̄ relaxariſatiſfactōe altiꝰ .i. vtꝝ vnꝰ poſſit ꝓ alio ſatiſfacere. Ꝙ ſic: videt̉. Gal̓. vj. alter alteriꝰ onera portate. ſꝫ onera ſpūalia maxīe mutuo portāda ſunt.gͦ ſi alicui impoſita eēt penitētia gͣuis: videt̉ ꝙ aliꝰ ꝑtemvel totū pōt ꝓ eo portare. ¶ Itē. iiij. ſenten̄. xx. di. habet̉.ꝙ amicoꝝ orōibꝰ ⁊ elemoſinarū largitōibꝰ pondꝰ penitētis ſubleuādū ē. gͦ vnꝰ pt̄ pondus alteriꝰ ſubleuare. ⁊ hͦē relaxare aliqd̓ de pena ſibi debita ꝓ pct̄o. ¶ Itē hͦ videtur ꝑ ſimile in naturalibꝰ. ſcimꝰ eī ꝙ in corꝑe aīalis vnūmēbrum exponit ſe ad ſuſtinēdū leſionē ꝓ alio: ſicut brachiū exponit ſe ꝓ capite. Si gͦ in corꝑe miſtico ē ꝯnexioꝑ aſſil̓atōem ad corpꝰ naturale: videt̉ ſimiliter ꝙ vnū mebrū onus alterius poſſit et debeat ſupportare. ¶ Itē hocvidetur ꝑ ſimile in humanis actibꝰ. videmꝰ eī ꝙ ſic eſt inactibꝰ humanis. ꝙ ſi aliquis ē alicui debitor: non refertapud creditorē vtrū ip̄e vel alius abſoluat: īmo ꝓ eodeꝫvtrūqꝫ acceptat. Si gͦ multo benignior ē deꝰ ⁊ magis volūtarius ad ꝑcipienduꝫ ſolutōem ꝙͣ hō terrenꝰ: videturꝙ ip̄e ſit ꝯtētus. ⁊ ſibi ſufficiat: ſi aliꝗs ſatiſfaciat ꝓ alio.¶ Itē hoc videt̉ ꝑ locū a minori. qꝛ plus ē impetrare reē culpe ꝙͣ pene. Si igr̄ vir iuſtus impetrat alicuiqui ē exͣ gr̄am ꝑ ſuas orones remiſſionē culpe: gͦ et remiſſionē pene ꝑ ſuas aflictōes. ¶ Itē xp̄c punitꝰ ē ⁊ ſua penaſatiſfecit. nō ꝓ pct̄o ſuo hͦ ꝯſtat: ſꝫ ſatiſfecit ꝓ nobis. Sigͦ nos vnū ſumus in xp̄o et mēbra eiꝰ ſumꝰ: ⁊ imitatoreseiꝰ eē debemꝰ: videt̉ ꝙ vnus ꝓ alio poſſit ⁊ debeat ſatiſfacere. ¶ Cōtra. ij. Coꝝ. v. Oēs ſtabimꝰ an̄ tribunal xp̄ivt recipiat vnuſquiſqꝫ ꝓpria corꝑis ꝓut geſſit ſiue bonuꝫſiue malū. gͦ vnicuiqꝫ retribuit̉ iuxta oꝑa ſua. gͦ nō videt̉ꝙ vnus ꝓ alio ſatiſfaciat: qꝛ tūc deꝰ retribuēt alicui ẜmoꝑa aliena. ¶ Itē in pͣs. Tu reddes vnicuiqꝫ iuxta oꝑaſua. gͦ idē qd̓ priꝰ. ¶ Itē in futuro aliquis pt̄ penā ſuſtinēꝓ alio. vtpote in purgatorio vel in inferno. a ſimili vidiy nec in pn̄ti. ſi gͦ relaxatio ē pene debite diminutio vel īſe ꝓ alio ſuſceptio: videt̉ ꝙ nō ſit relaxatio. ¶ Itē ī veteriteſtamēto n̄ inuenit̉ relaxatōem fuiſſe ex ſuſceptōne penealterius. Si gͦ illud qd̓ eſt ī nouo teſtamēto explicite aliquo mō implicite fuit ī vet̓i: qꝛ rota ī medio rote. ezech̓..jͣ. videt̉ ꝙ vnus nō pt̄ ſatiſfacere ꝓ alio. ⁊ ita ꝙ nō ē relaxatio hmōi. ¶ Itē Ezech̓. xviij. Aīa que peccauerit ip̄amoriet̉. Nota ꝙ ip̄a dr̄ diſcretiue: et ita vt priꝰ. ¶ Itē ſatiſfactio ē qūoddā remediū ⁊ antidotū ꝯͣ morbū aīe peccatricis. Sꝫ antidotū dꝫ īponi aīe infirmāti: gͦ nō dꝫ ſatiſfactio delicti vniꝰ apponi alteri neqꝫ ab alt̓o fieri. ¶ Itſi nō pt̄ ꝯteri nec ꝯfiteri vnus ꝓ alio: īmo oꝫ ꝙ ip̄e ꝗ peccat ꝯterat̉ ⁊ ꝯfiteat̉. gͦ videt̉ ſil̓r ꝙ oporteat ip̄m ſatiſface̓et penā pati. ¶ Itē ſi aliꝗ pn̄t sͣ ſe reciꝑe ſatiſfactōꝫ alterius. ponat̉ igit̉ ꝙ aliꝗs debeat pnīam ſeptēnem. ⁊ ꝯſanguinei recipiat sͣ ſe: infirmus morit̉. Quero gͦ vtrū euolat aut non euolat. ſi nō ſed punitur in purgatorio: ⁊ illipuniunt ſe ꝓ eo: gͦ deus punit bis inidip̄m. Si v̓o euolatponat̉ ꝙ illi nihil faciāt de ſatiſ factōe ſuſcepta: tūc ſaluabit̉ quis et culpa manebit impunita. qd̓ ē ꝯͣ diuinā iuſticiā. ¶ Itē nullꝰ meret̉ alteri quin mereat̉ ⁊ ſibi. Iuxta illud. Qui ꝓ alio orat: ꝓ ſeip̄o laborat. Similiter videturꝙ nullꝰ ꝓ alio ſatiſfacit qn̄ ꝓ ſe ſatiſfacit ⁊ ita vnius pene ſuſtinētia ꝓ ſe ⁊ alio pt̄ ꝗs ſatiſfacere. ⁊ ita eodē p̄cioplūra ſoluere debita. qd̓ nō vivetur verum. ¶ Rn̄ſio. ꝙpena ſatiſfactoria duplicē hꝫ rōeꝫ .ſ. medicamēti. vt qͥ ſanat̉ infirmitas aīe ꝙͣtum ad ſequelas pct̄i. ⁊ p̄cij vt quoſoluet̉ reatꝰ peccati. Si gͦ loquamur de pena ſatiſfactoria ẜm ꝙ ē medicamētū cū morbus vnus nō curet̉ ex pena alterius: ſic nō valet ſatiſfactio vnius ꝓ pct̄o alteriꝰ.Si loquamur de illa ẜm ꝙ ē p̄cium: ſic valet. et hoc mōloquendo de pena ſatiſfactoria pōt vnus ſatiſfacere proalio. ſꝫ oꝫ ꝙ fiat auctoritate ſuꝑioris cuiꝰ ē hec duo ꝯſiderare .ſ. debitā in ſubditis diſpoſitōem: ⁊ debitā ꝓportōeꝫin pena. debitā diſpoſitōem voco. ꝙ in vno ſit ſufficiētia⁊ in alio indigētia. ⁊ ī vtroqꝫ ſit caritas que facit oīa bona cōmunia. Ꝙ aūt in vno debeat eē ſufficiētia in alio īdigētia: inſinuat̉ leuit̉. xxv. Si attenuatus frater tuꝰ vēdiderit ſe ⁊cͣ. Ibi aūt ſignat̉ ſuſceptō debiti vniꝰ ab alio.Debitā dico portōem pene: qꝛ ꝓ minori pena dꝫ ſatiſfacere ꝑ maiorē. ⁊ plus ſatiſfacit deo ꝓpria pena ꝓ pct̄o alicuius ꝙͣ aliena: ſicut hō oꝑibus meritorijs efficaciꝰ meretur ſibi ꝙͣ alij. Sic ergo pōt cōcedi ꝙ vnus pōt ꝓ alio ſatiſfacere ratōne vnitatis caritatis mēbroꝝ corporis xp̄imiſtici: ratōne qua pena ſatiſfactoria ē p̄cium ſolutōnisreatus cōmiſſi: non ratione qua eſt medicamentum morbi. ¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ vnicuiqꝫ r̄tribuetur ẜmopera ſua non ẜm aliena ⁊cͣ. poteſt dici ꝙ caritas vniusquod ſuum eſt voluntarie alteri donat. in hoc em̄ caſu caritas nō querit quod ſuum ē. j. Coꝝ. xiij. ſꝫ quod ſuum ēẜm veritatem: alterius eſt ẜm interp̄tationem. ¶ Ad illud quod obijcitur. Unus nō poteſt ſuſtinere penā purgatoriam vel eternam ⁊cͣ. Dicēdū ꝙ diſſimiliter ē int̓ penam eternam et purgatoriam: et illam que eſt in preſenti. quia dum homo eſt in p̄ſenti. eſt in foro miſericordie.qui quo ad penā in pn̄ti magis ē miſericors ꝙͣ iuſtus: ſquo ad penaꝫ in futuro ſiue purgatoriam ſiue eternanplus eſt iuſtus ꝙͣ miſericors: licet vtrobiqꝫ tā in p̄ſenti ꝙͣin futuro ſit miſericors ⁊ iuſtus. miſericordia aūt ē in pͦſenti et exercita manifeſtatur in pene debite diminutōnet in hoc ꝙ vnum mēbrum ꝓ alio ſatiſfacere poteſt. ſedquia forum iuſticie principaliter eſt in pene purgatorieet eternalis inflictione: cōuenit ꝙ ibi vnuſquiſqꝫ puniar̉ꝓ ſe et ẜm quantitatem ſui delicti ſine diminutōne penedebite pro delicto. ꝓpter quod cōuenit ꝙ vnuſquiſonis illis pro ſe puniatur: et non vnus pro alio ſatiſſPreterea. claues virtutem habent a paſſione xp̄i q̄ paſſio fuit principaliter ad miſericordiam. in illa enim miſericordia ſupereminebat iudicio et ideo in ip̄is clauibꝰmiſericordia ſupereminet iudicio. virtute harum eſt. ꝙvnus in foro iſto poteſt ſatiſfacere pro alio: ⁊ ꝙ poteſt feri relaxatio de pena iniuncta. ¶ Ad illud quod obijcitur per ſimile de veteri teſtamento. Dicendum ꝙ illa lege exiſtente nondum erat gratie habundantia que ſubſecuta eſt in tempore gratie: et maxime paſſionem xp̄i. Unde claues non habebant ibi virtutem diminuendi de pena debita ẜm legem. quia hoc proprium eſt gratie ſuperhabundantis. ſignificatō hmōī minutōnis fuit in veterilege. vtpote quando Ionatas addictus morti: ſubſidioaliorū liberatus fuit. vn̄ patꝫ eū qui ſuperatur voluptatibus mundi. ſuffragijs ſanctoꝝ indigere. Pre. relaxatio fuit ſignificata ibi Leui. xxv. Si inualuerit apd̓ vosmanus aduene atqꝫ ꝑegrini. ⁊ attenuatus frater tuus vēdiderit ſe ei. aut cuiꝙ de ſtirpe eius. poſt venditōem pōtredimi. qui redimi voluerit ex fratribus ſuis redimat eū⁊cͣ. ibi em̄ inſinuatur ſuſceptio debiti alterius ſupra ſe.Uerūtamen relaxatio ẜm effectum queꝫ habet a virtuteclauium. nō fuit tunc. quia eſſe nō poterat niſi p̄cedentepaſſione a qua virtus clauium deriuata eſt. ¶ Ad illudquod obijcitur. ꝙ anima que peccauerit ⁊cͣ. Dicēdum ępenaꝫ damnatōis ſiue mortis nullus ſuſtinebit pro alinec eſt ſimile de animabus exiſtentibꝰ in caritate ⁊ ob hͦī vnitate eccleſie niſi vbi caritas bona etiam ꝓpria facitcōmunia. ⁊ de illis que omnino ſunt et irrecuperabiliterextra caritatem. in quibus nulla eſt ratō cōmunicatōis