Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

re dignus ſit Eccͣs. ix. nemo de ꝓprijs meritis poteſt facere relaxatōnes ſicut nec indulgentias. ad ſolos maiores p̄latos ſpectat face̓ relaxationes quoꝝ eſt bona eccl̓iediſpenſare. Item querit̉ vnus ep̄s poſſit alienosſubditos abſoluē ligare neqꝫ in foro penitētiali vel iudiciali: vnde eſt pn̄t indulgentias in alteriꝰ dioceſi facē̓. Rn̄. indulgentie relaxatōnes fiūt ſuꝑerogationemembroꝝ xp̄i. maxīe de ſuꝑerogatōnibꝰ iueritoꝝ xp̄i.ſunt theſaurꝰ ſpūalis eccl̓ie. Hūc aūt theſaurū eſt oīmdiſpenſare: ſꝫ tm̄ eoꝝ p̄cipue vicem xp̄i gerūt .i. ep̄oꝝ.pter qd̓ ad ep̄os tm̄ ſpectat relatōnes face. aūt quaretheſaurus eccl̓ie ſolis ep̄is cōmittat̉ diſpenſandꝰ eſt. qꝛ eccleſia theſauꝝ iſtuꝫ habet ex deſponſatōe ſui xp̄o qui eſtvir eiꝰ ſponſus. cui generat filios filias .i. ꝑfectos etimꝑfectos. ad quoꝝ educatōeꝫ xp̄c vuli ſeruari hec bona. qm̄ in lege tactū eſt. ſuſcipit vxoreꝫ fratris ſui vt ſiſcitet fratri ſuo defuncto ſemē: dꝫ ſuccedere in bonis ꝑtinent ad filioꝝ educatōeꝫ. ẜm innuit̉ Ruth. iiij. illis ſol̓ꝯpetit ille theſaurꝰ diſpenſandꝰ: ſunt ſponſi eccl̓ie. talesaūt ſunt ep̄i ſponſi ſunt et hn̄t vim generādi filios filiꝗs .i. ꝑfectos et imꝑfectos. int̓ hos ſummꝰ pontifex precipue: eſt totius vl̓is eccl̓ie ſponſus rector. ideo om̄s ep̄i hn̄t ꝓlem pn̄t facere indulgentias relaxatōnes: ſumnus pontifex p̄cipue int̓ om̄s. qꝛ ip̄i ꝯpetit totius ſpūalistheſauri diſpenſatio. ẜm cura habet de tota eccl̓iabus eius filijs. vn̄ om̄es ſunt eiꝰ filij: ipſe eſt pater oīm.Concedendū eſt igit̉. indulgētias face̓ tm̄ ꝯcedit̉laicis: ſꝫ nec etiā ſacerdotibꝰ: nec p̄latis inferioribꝰ vt abbatibꝰ vel prioribꝰ. Ad illud qd̓ obijcit̉ in ꝯtrariū iaꝫ pꝫrn̄ſio. qꝛ eſt tota ratō v̓tutis indulgētie faciende .ſ. clauis: ſꝫ requirit̉ pt̄as clauis cuꝫ iuriſditōne theſauri diſpenſandi aucͣte: ordinarie ſolū ꝯpetit ep̄is. commiſſionē ꝗlibet ſacerdos pōt dare indulgentias ex ꝑte ep̄iſicut pꝫ in ſimplicibꝰ p̄dicatoribus. Ad illud qd̓ obijcitur de illis p̄ſunt collegijs. dd̓m etſi tales p̄ſunt ſubditis aliqua aucͣtem hn̄t bonoꝝ ſui collegij: tn̄ reſpct̄umeriti xp̄i qd̓ dedit diſpenſandū eccl̓ie eiꝰ ſponſis.hn̄t aucͣtem plenariā reſpectu theſauri eccl̓ie. ideo ſoluꝫbona ſui collegij pn̄t coīcare: tn̄ pn̄t relaxare: ꝗa neſciunt vtrū ſuꝑhabundent. qꝛ pt̄atem plenā ſuꝑ hoc hn̄tet voco largo modo plenā pr̄atem ꝓut dicit plenitudinemſufficientie. quē modū eſt in ipſis ad hūc actum: ꝓutdicit plenitudinē ſuꝑexcellentie: ẜm quē modū eſt in ſoloſummo pontifice plenitudo .ſ. pt̄atis aucͣtis. Pret̉. licetordo ſacerdotij cois ſit om̄ibꝰ ſacerdotibꝰ: tn̄ pt̄as addita ordini coīs eſt. qꝛ in alijs mīor eſt in alijs maior. Diſpoſita eſt eccl̓iaſtica hierarchia ad modū angelice hierarchie: in maiores hierarchie plus pn̄t mīoribꝰ. Adilld̓ qd̓ obijcit̉. maius eſt ꝯmutare penā purgatoriam intꝑalem ꝙͣ tꝑalem in tꝑalem ⁊cͣ. Qd̓m vltima ꝯmutationaior eſt licet mīor videat̉. Diſtinguēdū tn̄ eſt maiꝰ. quiaẜm maiꝰ dicit qͣntitatis exceſſum ꝙͣtum ad vtilitatem:maiꝰ eſt ꝯmutare penā purgatoriā in tꝑalem ꝙͣ tꝑalem intꝑalem. Hec ꝯmutatio eſt qͣſi actꝰ neceſſitatis iuſticieẜm aūt maiꝰ dicit exceſſum qͣntitatis ꝙͣtum ad pt̄atem.maiꝰ eſt ꝯmutare penā tꝑalem in tꝑalem: ꝙͣ purgatoriā intꝑalem. Dare aūt indulgētias facere relaxatōnes ē actꝰplenioris pt̄atis. Ad aliud qd̓ ſeꝗtur īmediate ptꝫ rn̄ſioex dictis. Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝗlibet pōt bona ſuamunicare alij ſiue dare. Dicendū eſt relaxatō plus dicitꝙͣ coīcatio. dicit em̄ quandā aucͣteꝫ rōne cuiꝰ pōt indulgētia p̄ſtari et relaxatio fieri. ideo ꝙͣuis ꝗlibet hn̄s caritatem bona ſua poſſit ꝯmunicare: tn̄ omīs pōt relaxare.ſed habet ad hoc ꝯceſſam ſibi aucͣtem. Pre. differt communicatio a relaxatōne. qꝛ relaxatio fit de p̄teritis malis merita xp̄i vel eccl̓ie preceſſerūt: ꝯmunicatō aūt reſpicit ſolum p̄teritū bonū ſed futuruꝫ. Et ꝙͣuis aliquispoſſet alicui dare qd̓ nondū datū eſt nec determinatum.ſicut vnā miſſam alicui mortuo: tn̄ ſi dedit pōt illā ſuaauctoritate ꝯmuīcare. quia ſi eccl̓ia ſoluit debitū alicuiusapud deum. non ꝓpter hoc dedit pt̄atem ipſe ſolueretalio. et ſi deus dimiſit iſti debitum: non ꝓpter hoc iſte pōtdimittere alij quod deo debet̉. Nec valet illud argumētum de coīcatione tꝑaliū ſcꝫ ꝗcunqꝫ eſt libere conditionis libere poſſidet libere pōt alteri dare. qui aūt ſeruꝰ eſtpōt ſine auctoritate dn̄i. om̄ia aūt nr̄a ſunt xp̄i: et oīa merita ſpūalia nos ſumꝰ eius ſerui. et ideo poſſumꝰ illain alterū tranſferre vel dare: niſi ſit data auctoritas a xp̄oEt ſic pꝫ ſequens. Ad illud qd̓ vltimo querit̉. vtrū ſcilꝫep̄s in dioceſi aliena poſſit dare indulgentias face̓ relaxatōnes. Dicendū relaxatio importat theſauri coīcationem alteriꝰ aucͣtem ep̄s in dioceſi alia pōt coīcare bonadioceſis ſue ſubditis alienis: ꝓprijs aūt ſubditis relaxationes face̓ ſiue indulgere. vn̄ relaxationes facte ꝓprijs ſubditis vere relaxatōnes ſunt: alienis ſubditis potiꝰ ſuntmunicatōnes ꝙͣ relaxatōnes. quē modū abbates. pͥoresmīſtri coīcant bona ſuorū collegiorū. niſi forte hoc fiat exꝯſenſu ep̄i dioceſani. dicunt em̄ aliqui ſicut pōt ligareſoluere in aliena dioceſi ex ꝯſenſu dioceſani: ita face̓ relaxatōnes aliter. Et hoc dicit̉ extra de pe. re. autēꝯſuluiſti. cum a ſuo iudice nullus ligari valeat vel abſolui. remiſſiones illi ꝓdeſſe tn̄ arbitror quibus ꝓprij iudices ſpāliter indulſerūt.Nlembrum quartumOnſeq̄nter querit̉ quo debeat fieri relaxatio. an pro corꝑali bn̄ficio an̄ ſpūali.corꝑali: videt̉ ꝯmuneꝫ vſum eccl̓ie. vbi indulgentie fiūt relaxatōnes el̓ ynis: peregrinatōnibꝰ: viſitatōnibꝰ reliquiaꝝ ⁊cͣ. Item relaxationes hmōi indulgentie fiunt a culpa ſed a pena. ſi pena recte mutet̉ dꝫ mutari in penā. ſed relaxatio fit a penaexteriori in corꝑe vtpote a ieiunijs diſciplinis hmoi: ergo oportet fieri ꝯmutatōeꝫ in penā ꝯſimilem. Iteꝫ ſifiūt corꝑali ſed ſpūali. cum bona volūtas ſimul pōteſſe reſpectu oīm relaxationū. qꝛ ꝑfectꝰ homo om̄e bonumvult om̄e bonū placet ei. qꝛ ꝓuerb̓. xij. Deſideriū iuſtorūom̄e bonū eſt. videt̉ quilibet iuſtꝰ habeat om̄es relaxationes. qd̓ ꝯuenit ponere: qꝛ tūc hoīes laborarēt fruſtra Contra. indulgentie et relaxatōnes ſunt bn̄ficia ſpiritualia. ſed dat tꝑale ſpūali ꝯmittit ſymoniam: in relaxatōnibꝰ que fiūt bono corꝑali ſiue obſequijs exterioribꝰ ꝯmittit̉ ſymonia. Item maior eſt miſcd̓ia ſpūal̓ꝙͣ corꝑalis. vn̄ maiꝰ eſt alicui offenſaꝫ indulgere ꝙͣ pauperem hoſpicio colligere vel el̓ynam dare: magis facit hominē dignū relaxatōne: potiꝰ illo oꝑe ꝙͣ alio dꝫ fieri relaxatō. Item in maiori ruina ꝑiculoſiori eſt eccīain qua eſt ſciſma: ꝙͣ eccl̓ia cuiꝰ parietes minant̉ ruinaꝫ:magis indigꝫ talis eccleſia iuuari ſiue muniri ꝙͣ alia. E relaxationes debito modo fiant eccleſia materialiterreꝑanda. vt iuuat ad reꝑandū habeat indulgentiā: videtur multo fortiꝰ debere dari ad indulgentiā ruina ſpūali reꝑanda. vt orat vt dn̄s det membris illiꝰ eccl̓ie ꝯcordiam debeat hr̄e indulgentiā. Item maioris ꝑfectōnis eſt plus deo acceptū intrare in religionē ꝙͣ ire vltra mare. ſi dat̉ indulgentia oīm pct̄oꝝ eūtibꝰ vltra mare: multofortiꝰ deberet dari intrantibꝰ religionē. Rn̄. ſicut accidit in polliticis et coītatibꝰ hūanis. theſaurus regiꝰ duobꝰ ſolet exponi coīcari: ſic fit in ſpūalibꝰ. expoītur aūt theſaurus regni qn̄qꝫ ad gl̓iaꝫ magnificentie regijhonoris: ſicut faciūt qn̄qꝫ reges liberales. ſicut habeturAſſuero Heſt .j. exponit̉ ſimiliter ꝓpter neceſſitatē rei publice. vtpote qn̄ exponit̉ ne ledatur coītas ad dandum ſtipendia donatiua militibꝰ: vt exponant ſe pugne coītate defendenda. ſic theſaurus eccleſie ab eo qui habet illuꝫdiſpenſare: duplici decauſa exponit̉. ſcꝫ ꝓpter magnificentiam laudem principis: coītatis xp̄ianitatis ꝓmotōeꝫ defenſionem. laus eius honor principis eccleſie .i. xp̄ieſt in ſanctis ſuis. ſancti autem honorant̉ in conſtructōnebaſilicarum et viſitatōne limitum eorundem: ꝯmemoratione virtutum ipſorum que fit in predicationibus et ſermonibus. ideo pro his om̄ibus aperitur theſaurus eccle