Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ram aperit omnes ſimili modo factas aꝑire pōt ecōuerſo. multe claues ſil̓es in qualitate quātitate vnaꝫ ſeramaperiūt. ſi ergo debitū peccati eſt ꝯformatō in omnibꝰ peccatoribꝰ penitētibꝰ: pt̄as aꝑiendi ſil̓r erit in omnibꝰ. clauibus ſacerdotalibꝰ. qui pōt vnū abſoluere pōt ſimiliter quēlibet aliū. Item in ſuꝑceleſtibꝰ ita eſt angelꝰ ordinis inferioris pōt purgari illumīari ꝑfici a quolibet anglo ſuꝑioris ordinis. ergo hec hierarchia illā imitat̉. cuꝫordo ſacerdotalis ſit ſupra laycos: videt̉ quilibet laycꝰpōt a quolibet ſacerdote abſolui. Item pt̄as eccl̓iaſtica eſt artanda. ergo videt̉ aliter debeat artari pt̄asſacerdotis ꝙͣ fuit artata a dn̄o. ita quilibet pōt iuxta ſententiā dn̄i. Ioh̓. xx. Quoꝝ remiſeritis ⁊cͣ. quēlibet abſoluere. Contra. ix. q. ij. dicit̉. Nullus alteriꝰ termīos vſurpet. nec alteriꝰ parochianū iudicare vel ordīare aut excōmunicare p̄ſumat. qꝛ talis iudicatō vel ordinatō vel excōmunicatō vel damnatō nec rata erit nec vires vllas habebit. Ex his pōt argui. nullus alteriꝰ ꝑrochianum debetabſoluere ſicut nec excoīcare nec iudicare. Item .xv. q. j.ca. Addicimꝰ. Nulli ſacerdotuꝫ licet parochianū alteriꝰ ligare vel ſoluere. Item in cōcilio generali. extra de peni. re. Si aliquis aliqn̄ ex cauſa vult ſacerdoti alteri confiteri. petat licentiā obtineat a ꝓprio ſacerdote. quia aliterip̄m poteſt abſoluere. Rnſio. non eſt cuiuſlibet ſacerdotis quēlibet abſoluere. Ad cuiꝰ euidentiā nota. ſicut eſt in rebꝰ exterioribꝰ. ſiue in ratōnabilibꝰ ſiue naturalibꝰ ſiue celeſtibꝰ ad hoc ſit concordia decor in vniuerſo oportet ſit ordo ſimiliter in ſpūalibꝰ poteſtatibusUnde Can̄. vj. legit̉ de eccleſia. eſt vt caſtroꝝ acies ordinata. qm̄ ergo ordo attendit̉ ẜm p̄latōeꝫ ſubiectōneꝫ: p̄latio eccleſie dicit̉ ẜm aſcenſuꝫ deſcenſuꝫ. nam ẜm equalitatem aſcendēdo ad ſuꝑius eſt ſtatꝰ: reductio ad vnumdeſcendēdo eſt multiplicatō. ideo ẜm rectū ordinē eccleſieoportuit vnū prelatū eſſe primū ſup̄mū in quo eſſet ſtatꝰomnis p̄latōnis eccl̓iaſtice quia in illo ē ſtatꝰ tanꝙͣ in primo in ſimpliciſſimo ī illo gene̓: ideo virtꝰ in eo eſt vnitaſolꝰ inter p̄latos habet plenitudineꝫ pt̄atis. Item receſſuꝫ ab vno fit multiplicatio pt̄atis hoc v̓tutis diminutio ideo quāto p̄lati inferiores ſunt plures: tāto minoreꝫ habēt pt̄ateꝫ. ita ſtatꝰ eſt in p̄ſbiteris parochialibꝰīmediate gerūt curā populi. eoꝝ iuriſdictō eſt artata adpotētiaꝫ determīataꝫ. cuilibet hoꝝ ꝯmiſſa eſt ſua portioẜm ꝯueniēteꝫ diſtributōeꝫ. illa dicit̉ meſſis ſua. Et quia licet alicui ſacerdoti mittere falcē in meſſem alterius:ideo vnꝰ habet pt̄ateꝫ abſoluēdi ſubditū alteriꝰ. nullus habet pt̄atem ſubditū alteriꝰ abſoluere: niſi ſuꝑior ſitvel vicem gerat ſuꝑioris. vt penitētiarij ep̄oꝝ vel legati velpriuilegiati qui hec poſſunt aucͣte ſuꝑioris. hec aūt intelligenda ſunt ẜm legē ꝯmunē. Indulget tamē lex caritatisrectitudo iuris in articulo neceſſitatis quēlibet poſſe quecūqꝫ abſoluere ſi ſit ī vnitate eccleſie. Pro regula ergo habendum eſt. ſolūmodo ſacerdos ꝓprius habet executionem in ſuis ſubditis: exceptis caſibꝰ aliquibꝰ p̄ſcriptis inquibꝰ poſſunt ab alijs abſolui. Dicendū ergo ad primūypopulꝰ iſrl̓ quaſi gens vna erat habēs templū vnicumdem altare. nec erat ſynagoga orbem terraꝝ dilatata ſicut eccleſia. ſacerdotale ius pt̄as vſus pt̄atis naturaliter. deſcēdebat a parentibꝰ in prolem. Sed quia eccl̓ieorbem terrarū dilatate. multꝰ eſt populꝰ: ideo nūc multaſunt templa multa altaria. multi eaꝝ p̄lati. licet romanus ſuꝑ omnes. ideo placuit eccl̓ie vt quilibet ſacerdos ſuꝑ quoſlibet: ſed potiꝰ in ſibi ſubditos habeat pt̄ateꝫ vſum pt̄atis qui ſubditos habēt licet habeant pt̄atem tamen vſum eius. Ut ergo quilibet ſciat cui factacōmittat. expedit vt agnoſcat vultum pecoris eius. ne ſancta indignis tradant̉ ſi ſinguloꝝ p̄ſbiteroꝝ in ſingulis eſſet poteſtas. ẜm ergo mutant̉ tꝑa: mutant̉ ſacerdotōſacerdotalia iura. Ad ſcd̓m dicēdū. eſt pt̄as fruſtraqꝛ licet nūc in actu ſit: tn̄ aliqn̄ in actu poterit. Pret.illa pt̄as dicit̉ caſſa exiſtēs ſub diſpoſitionibꝰ debitis .i.his habitis que exigunt̉ ad exercitiuꝫ actꝰ: pōt exire inactū. ſic eēt de quocūqꝫ ſi habēt illa que exigunt̉ ad huncactū poſſet in illum exire. Inſuꝑ ordini ſcꝫ ſacerdotōmulti actꝰ ſunt ānexi. quoꝝ oīm pt̄as cum ordine ꝯfertur:ſed vſus quorūdaꝫ. ideo licet pt̄as ſacerdotalis habet omnē ſuū actu eſt fruſtra: habeat aliquē in vſu vtcelebrare vel hmōi. Ad illud qd̓ obijcit̉. qui pōt in maius pōt in minꝰ ⁊cͣ. Dicendū hoc verū eſt oīno: quādoillud minꝰ eſt pars maioris. alioquin eſt neceſſe minusem̄ eſt ꝯfirmare ꝙͣ ꝯficere: tamē ſimplex ſacerdos pōt.ficere ꝯfirmare. Nūc ergo videamus quis non habet pt̄atis hmōi vſum. Et ſciendū ſacerdos cum non eſtprelatus alicuiꝰ. non vtitur hac pt̄ate: quia habet in qͦsnec etiā concedit̉ ei vſus ab ep̄o vt religioſi incluſi: quipoſſunt iniūgere penitētias nec baptizare nec p̄dicare ſimiliter nec alia que ꝑtinent ad curam animaꝝ agere: niſifiunt electi a populo ep̄o cum ꝯſenſu ſui abbatis vel prelati ſui. Unde. xvj. q. j. Addicimꝰ. §. ecce in hoc. infra. monachi autem ſi in dedicatōne ſui p̄ſbiteratꝰ ſicut ceteriſacerdotes. p̄dicandi baptizandi. penitentiā dandi. peccata dimittendi. beneficijs eccl̓iaſticis ꝑfruendi pt̄atem accipiant vt ampliꝰ ꝑfectius agant ea que ſacerdotalis officij eſſe ſanctoꝝ patrū ꝯſtitutōnibꝰ ꝯprobāt̉: tamē executōꝫſue pt̄atis habent niſi a populo fuerint electi et ab ep̄o ꝯſenſu abbatis ordinati. his ſi daret̉ ab ep̄o vſus: nonalienos parochianos iudicare. nec falcē in alienā meſſemmittere poſſunt. ix. q. ij. totum. .xvj. q. j. Addicimꝰ. Itēcum eſt ligata pt̄as vt in excoīcatis hereticis ſciſmaticis.ab illis qui accipit ſciens ſacramēta peccat. in eccl̓ia ſūtduo genera ſcꝫ ſymoniaci in ordine notorij fornicatoresa quibꝰ non debent recipi ſacramenta niſi forte in articulomortis baptiſmꝰ ꝯmūicatio. Unde Grego. in regiſ. dicitradulplo berulpho ducibꝰ. Officiū ſymoniacoꝝ in fornicatōne iacentiū ſcienter nullo modo recipiatis. quātūpoteſtis tales a ſanctis mīſterijs niſi oportuerit prohibeatis ſcꝫ cum hoc ſcitur publicā famā vel ſententiā. Iteꝫnota omnis ſacerdos qui p̄eſt habet hanc poteſtateꝫin omnes: ſed tm̄ in ſuos ſubditos. etiam illos poteſtde quibuſcūqꝫ abſoluere. vt de illis quoꝝ non eſt ſibi pt̄asꝯceſſa ab ep̄o. licet aūt regulariter ſolus ſacerdos qui preeſt in ſuos habeat poteſtateꝫ: ab hac regula fit exceptio inpluribꝰ caſibꝰ. in quibꝰ licet penitētiaꝫ in parochia alienaſuſcipere. vtpote ſi mutauerit domiciliū. vel ſi delinqueritin parochia aliena. vel ſi eſt vagabundus. vel ſi petijt obtinuit licentiā a ſacerdote ſuo vt adiret diſcretiorē. vel cuꝫarripiens iter longum petijt vt in itinere poſſit confiteri.Uel ſi oporteat intrare iuſtuꝫ bellum. vel ſi īmineat morstamen in caſibꝰ iſtis poteſt quilibet ſacerdos audirefeſſionem ſine licentia: vtpote ille qui habet poteſtatemab ep̄o. licet em̄ penitentes ſint licentiati: non tamen ſacerdotes. non em̄ poteſt ſacerdos penitentis alijs coequalibꝰdare poteſtatem: ſed ſolus ep̄us. Ad illud qd̓ obijcit̉.ignis agit in quodlibet ꝯbuſtibile. Dicendū non eſt ſimile. quia actio ignis eſt naturalis que eſt ẜm neceſſitatem.ſed hec actio eſt ſpūalis rationalis que ẜm ordinem eſt. Ad illud qd̓ obijcitur de claue ſera. Dicenduꝫ iſtudverum eſt quādo adeſt virtus motiua vt clauem moueat. ſꝫin aliquibꝰ virtus iſta artata eſt vt in ſacerdotibꝰ inferioribus. in aliquibꝰ ligata: in aliquibus amputata vt alibi tactum eſt. Ad illud quod obijcitur de angelis ſuꝑioris ordinis. Dicendū non eſt ſimile. quia in hierarchia angelica nulla poteſt cadere ꝯtrouerſia. eo ꝑfecta cōcordiaeſt in ſublimibꝰ. non ſic eſt eccl̓iaſtica. īmo frequēter vnꝰvult ius alteriꝰ ſibi vendicare: ꝓpter quod oportuit ptātesdiſtinguere limitare. Ad illud qd̓ obijcit̉. pt̄as eccleſiaſtica non eſt artanda. Dicendū artatio ptātis duplici fit decauſa. aut ꝓpter defectōneꝫ amoris: aut ꝓpter conſeruationem ordinis. prima ꝓuenit ex inuidia repugnatcaritati: ſecunda ex ſapientia ꝯcordat paci ꝯmuni vtilitati. talis artatō facta eſt in mīoribꝰ ſacerdotibꝰ regnate iure diuīo. hoc ordinatōe patrū qui eccl̓iam fundauerunt ordinauerūt. Pret. verbū dn̄i ſcꝫ quo ꝯtulit claues