Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

finita dimittit̉. cum aūt dicit̉ dimittit̉ pena tꝑalis. heceſt vera niſi tota integraliter dimittat̉. Si em̄ quis teneturad penā tꝑalem pct̄is ſuis exigentibꝰ: ꝓprie vere dicitur dimiſſa eſt illi pena tꝑalis ad quā tenebat̉: licet aliquapars ſiue portio illi ſit dimiſſa.Conſequēter queri.§. ij.tur vtꝝ deꝰ dimittat penaꝫ eternā cum ꝯtritōne. videt̉ſic: hoc nullus recōciliat̉ deo. nec deꝰ abſoluit a penaeterna niſi hac conditōe recōciliat̉ eccl̓ie mīſtrū eccleſie ſi ſuppetat facultas. Item nunꝙͣ abſoluit̉ penitensa pena eterna niſi exiſtēte ꝓpoſito ip̄ius ſiue ꝯditōne defeſſione faciēda mīſtro. vt prius. Item vt dicit Hugodeus abſoluēdo ligat. vnde abſoluendo a pena eterna obligat ad penā purgatoriā. ergo ē abſolutō diuina abſoluta. ſed conditōe. Cōtra. abſolutio a pena eterna fitcollatōeꝫ gr̄e que fit abſolute. qd̓ ptꝫ hoc vere loquēoꝓprie deus nulli gr̄aꝫ ſubtrahit. ſed pct̄or illam expellit.Item deꝰ ſoluēdo a pena eterna ligat ad purgatoriū. ſedſi ſoluit conditōnaliter: manet obligatō dum exiſtit conditio. ſed exiſtēte conditōne abſolute fit abſolutio a penaeterna: obligatō ligat ad tentōeꝫ pene purgatorie. ē obligatus ad purgatoriā: tn̄ non abſolutꝰ ab eterna. Itēſi ſoluit conditōnaliter adhuc manet obligatō manet duextat conditō. nōdum eſt obligatꝰ ad purgatoriā: quia ſimul eſt obligatꝰ ad purgatoriā eternaꝫ. Item ẜmſemꝑ tenet̉ ad penam eternā ſi ſit dignꝰ vita eterna. quiavſqꝫ quo ꝯpleta ſit ſatiſfactio iniūcta a ſacerdote vt ptꝫ intuenti. Item ſi habet copiā ſacerdotis abſoluit̉ a pena eterna ſimpl̓r nec ligat conditō quare ſil̓r qn̄ pōt ſatiſfacere de tꝑali abſoluit̉ ex toto. ſed ſuccedit purgatoria. Rn̄ſio. ſi aliqui dixerūt dn̄s abſoluit a culpaſimiliter a pena eterna ꝯditōnaliter. qd̓ videt̉ mihi veꝝniſi quodāmodo extraneo loquēdi: pōt tn̄ ꝓprius veriusdici. ſcꝫ abſoluit ſimpl̓r abſolute a culpa a pena et̄na: eo modo quo ſupra tactū eſt. Si abſolueret conditōnaliter. exiſtente cōditōne: eēt adhuc debitor pene eterne ingr̄a. Ad illud qd̓ obijcit̉. nullus recōciliat̉ deo niſi cumconditōne recōciliabit̉ eccleſie. abſoluit dominꝰa pena eterna niſi conditōne confitebit̉ mīſtro. Dicēdum ꝓpoſitū recōciliatōis ꝯfeſſionis ꝯcernit̉ in contritione. nullus em̄ ſufficienter eſt contritꝰ: niſi hoc habet inꝓpoſito voluntate ſi ei facultas ſuppetat. Unde hec ē ſimpliciter vera abſolute. dn̄s abſoluit cōtritū a culpa pena eterna. nec eſt cointelligenda conditio aliqua. Ad illud quod obijcitur. dn̄s abſoluit a pena eterna ligat adtranſitoriā ⁊c̄. Dicendū hoc ponit ꝯditōeꝫ aliquam:ſed hoc eſt ſoluit integraliter ab eterna: ſed ab eiꝰ infinitate ſiue ꝑpetuitate intēſione. Ad illud qd̓ querit̉quare abſoluit̉ penitēs a pena eterna nec ligat euꝫ aliquaconditio ſi habeat copiā ſacerdotis: ſimpl̓r abſoluitur ex toto a purgatorio ſi poteſt ſatiſfacere de tꝑali.Rn̄ſio. pena tꝑalis eſt ꝯmutabilis in aliud genus pene: eo eſt vltima in quā fit ꝯmutatō. ideo non ꝯpleta ſatiſfactione tꝑali fit reditꝰ ad purgatoriā.Articulus terciusOnſequenter querit̉ ſi claues poſſunt ſupra penam purgatoriaꝫ. ſic: videt̉ hoc. opꝰ¶ſtri eſt ꝯmutare penā purgatoriā in tꝑalemvirtute clauiū. claues poſſunt ſupra penā purgatoriam. Contra. pena purgatoria eſt de alio foro ergo ſupra illā poſſunt qui ſunt de foro illo. Item ſi quis moriat̉ante penitētie iniūcte ꝯpletōeꝫ puniet̉ in purgatorio. ſꝫdebet puniripena aliqua a qua fuit abſolutꝰ: ab illaꝙͣ fuit abſoluitꝰ. ſed in ꝯmutatōne pene ꝑpetue abſoluit̉ penitens ab illa pena que ꝯmutat̉ in aliaꝫ igit̉ a purgatoria abſoluit̉ penitēs: nec pōt virtute clauiū abſolui. Iteꝫopus dei eſt ꝯmutare penā eternā in purgatoriā: opus hominis ꝯmutare purgatoriā in tꝑalē. ſed qn̄ ſacerdos ꝯmutat purgatoriā in tꝑaleꝫ: ſoluit opꝰ dei. quia ſoluit debituꝫpurgatorie. pari ratōe videt̉ deꝰ ſoluere debeat opꝰ miniſtri multo fortiꝰ. ita dimittet penā debitā purgatoriaſcꝫ tꝑaleꝫ iniūctaꝫ: maxime in caſu qn̄ penitēs pōt ſoluere penā tꝑalem. Rn̄ſio. ſacerdos quodāmodo ſcꝫaccidens pōt in pena purgatoriā. ſcꝫ quatenꝰ illā pōt ꝯn̄tare in tꝑaleꝫ. Unde eſt oīno de alio foro. ſꝫ quatenꝰ illiqui tenent̉ pene purgatorie ſunt de foro iſto: illa pena eſtquodāmodo de foro iſto. Ad illud qd̓ obijcit̉. penitentes diſcedētes in incōpleta penitētia tenent̉ ad penā purgatoriā ⁊cͣ. Dicendū ſi teneant̉ ad purgatoriam: tn̄ud tantā quātaꝫ tenebant̉ ante iniūctōeꝫ pene tꝑalis. Unde virtute clauiū minuit̉ pena purgatoria. em̄ ita acriter puniūt̉ penitētes poſt pene purgatorie ꝯmutatōnem intꝑaleꝫ. ſi decedāt tꝑali incōpleta: vel ita ſi ſtatim: ſicut an̄punirent̉. ita abſolutō mīſtri minuit penam purgatorij. Ad illud qd̓ querit̉. quare opꝰ dn̄i non ſoluit opꝰ homīsſicut ecōuerſo. pōt dici īmo. vtpote qn̄ ex vehemēti cōtritione penitens abſoluit̉ a dn̄o ab om̄i pena tꝑali. qn̄qꝫ em̄nimis ꝓcraſtinata ē penitētia. vnde accidit penitēspenitentiā ſibi iniūctaꝫ adimplere pōt. tanta eſt eiꝰ ꝯtritio nullā penā neqꝫ purr̄gatoriā neqꝫ tꝑalem vult dn̄sſuſtinere. vnde ſi ex oꝑe miſtri tenebat̉ ad tꝑaleꝫ: gratiaꝫtamē dolore oīno ꝑſoluit̉. ſic opꝰ dei opꝰ homīs .i. obligatōneꝫ qua ligatꝰ fuit ab homīe ſoluit. poſito tanta detur contritio illi que ſufficiat.Nlembrum terciumOnſequenter queritur de vſu poteſtatis clauium. Et primo vtꝝ vſus ſit arbitrariꝰ. Secundo cuiꝰ ſit vſus hmōi.Articulus primusUerit̉ pͥmo vtꝝ ẜm arbitriū ſacerdotis r̄mittenda ſūt pct̄a. ſic: videt̉ pͥmo ex factis dn̄i.cuiꝰ oīs actio nr̄a eſt lectō .i. inſtructō. qui ſatiſfactōe pct̄oꝝ iniūxit illi quē ſanauit iacēti ad ꝓbaticaꝫpiſcinā Ioh̓. v. ampliꝰ peccaret. Ecce ſanꝰ factꝰ es:noli ampliꝰ peccare ne deteriꝰ tibi aliqd̓ ꝯtingat. Et Ioh̓.viij. de p̄henſe ī adulterio. vade iam ampliꝰ noli peccare.Ex his etiā videt̉ oīa poſſunt dimittere. Item aug. depeni. Sacerdotes pn̄t ꝯfitentibꝰ ꝑcere. quibꝰ em̄ remittūtremittit deꝰ. ex his videt̉ ſunt oīno arbitrarie. ItemMath̓. xvj. Quodcūqꝫ ſolueris ſuꝑ terrā erit ſolutū ⁊cͣ.Ioh̓. xx. Quoꝝ remiſeritis pct̄a ⁊cͣ. Ex his videt̉ ẜm arbitriū ſacerdotū remittūt̉ pct̄a. Cōtra. greg. de peni. di.vj. falſas pnīas dicimꝰ. ẜm aucͣtem ſctōꝝ patꝝ qͣlitate crimis imponūt̉. ex ptꝫ qͣlitate crimis debēt imponi penitētie: volūtate ſacerdotis. Item Greg. depeni. di. iij. ꝓductior ē penitētia ꝙͣ culpa: ne ꝑua putareturculpa. Item di. xlvij. Oēs. ſi nequaꝙͣ plꝰ poteſtis: ſaltemtales eſtote in fructibꝰ bonoꝝ opeꝝ: qͣles fuiſtis duduꝫ inactione vicioꝝ. Item ſi oēs penitētie eēnt arbitrarie. vtquid ī canone penitētie ſpecificate taxant̉. Itē tūc poſſet clauis errare. Iteꝫ in pt̄ate iudicis ē pct̄m qd̓ in ip̄mtm̄ ꝑpetratum ē totalit̓ dimittē vel ꝑte. ſꝫ ſi iudicat interduos tenet̉ reū ꝯuictū vel ꝯfeſſuꝫ ſufficiēter punire nihiloīno remittēdo. ſꝫ poſt iudiciū pōt actor remitte̓ vel totumvel ꝑtem quātū voluerit ſatiſfactōis adiudicate. igit̉ ſacerdos ſit arbiter vel iudex inter deū penitētē: pōt deiure aliqd̓ dimittē. de eo debet̉ penitēti pct̄o in deuꝫ: hͦꝫtenet̉ ẜm tenorē legis veritatis ꝯdēnare. ſꝫ deꝰ poſt iudiciū ſacerdotis pōt ſua volūtate remitte̓: ſūt penitentie in arbitrio ſacerdotis. Itē ſi eēt arbitrarie penitentie: ergo quecūqꝫ ſolue̓t ſacerdos quacūqꝫ iniūcta penitentia eēt ſolutꝰ. ergo ſi decederet an̄ ꝯpletā penitentiaꝫ puniret̉ in purgatorio. Item accidit quādoqꝫ quisficte accedit adnfeſſionem iniuncta illi penitentia abſoluitur a ſacerdote: nec tamen abſolutꝰ eſt a deo. ita licꝫabſoluat̉ quis arbitrio ſacerdotis: tn̄ eſt abſolutꝰ.apponūt quidaꝫ claue errante. ſed videx̉ clauis erret in ꝓpoſito caſu. quia ſacerdos quātūcūqꝫ ſit diſcretus: