Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiopenā. ſi vult penitē claudit ei r̄gnū ꝯminādo: ip̄m dignū pena eterna īiudicādo. ſi vult aꝑit regnū ꝓmittēdo ſibi paratū on̄dendo. ſꝫ imꝑfecte aꝑit reſpectu pnīe. Sūtpotētia ſciētia ſicut conſueuit fieri in archa due claues.vna mīor dicit̉ auricularis aperit imꝑfecte: altera maior aꝑit ꝑfecte. tn̄ vt tactū ē pt̄as diſcernēdi ſiue aucͣtas.magis dicēda ē clauis ꝙͣ ip̄a ſciētia. Ad aliud ptꝫ rn̄ſio hec ſciētia dat̉ ī ordine .i. pt̄as ſiue aucͣtas diſcernendi.Ad illud qd̓ obijcit̉. clauis ligat ſoluit ⁊cͣ. dicēdū clauis ſit pt̄as ad remouēdū impedimētū apertōis diſcretio inter culpā culpā. vt ẜm mēſurā culpe det̓minet̉mēſura pene: clauis ſcīe quodāmō cooꝑat̉ ligatōi ſolutōni. Ad qd̓ obijcit̉. ſcīa aperiēdi oſtiū mat̓iale ē clauis ⁊cͣ. Dicēdū ē ſil̓e. ſcīa em̄ ẜm dicit̉ clauis ē poteſtas ſiue aucͣtas diſcernēdi int̓ leprā leprā. ſic ſumit̉ẜm ē ſcīa aperiēdi oſtiū mat̓iale. Si q̄rat̉ vn̄ ē vnaclauis ē aucͣtas ſiue pt̄as diſcernēdi int̓ leprā leprā. Rn̄ſio. Act̉. x. dicit̉ xp̄c ꝯſtitutꝰ ē iudex viuoꝝ mortuoꝝ. ſicut moyſes Exo. xviij. dedit aucͣtem pͥncipibꝰ iudicādi populū: ita xp̄c ꝯſtitutꝰ iudex aucͣtem dedit mīſtris eccl̓ie diſcernēdi int̓ leprā leprā: diffiniēdi penitētibꝰ quātitatēpene ẜm quātitatē culpe. Hec at̄ dat̉ in ordīe ſacerdotali: ꝓcedit ab illo habuit aucͣteꝫ a deo. poſito em̄ habeataliqͥs ſcīaꝫ ita bn̄ diffiniēdi penas. ſic̄ iudex eccl̓iaſticꝰ:tn̄ habꝫ effectū ſiue aucͣteꝫ dat̉ a xp̄o ꝯſtitutꝰ ē iudex viuoꝝ mortuoꝝ. Ad illud qd̓ obijcit̉. ſcīa ē duplex adiudicādū. vn̄ ē clauis: ſꝫ facit clauē expeditā. pōt diciclauis eſt. facit nihilominꝰ altera expeditior efficit̉ adactū ſuū. ponat̉ exēplū tale. archa habꝫ duas ſeras vna reſerata altera ē expedita ad aꝑiendū archā ꝑfecte. Sil̓r dico vna iſtaꝝ duaꝝ clauiū īmediate aꝑit alia tollit impedimētū an̄cedēs. Nec tn̄ dico ſicut ꝗdā dixerunt. ſcīa ſitclauis. qꝛ tollit impedimētū erroris: ſꝫ ꝓprie ē clauis vt poteſtas ē diſcernēdi eo tactū ē. nec vna inqͣtuꝫ clauis ēdiſpoſitio alteriꝰ: ſꝫ officiū vniꝰ p̄cedit officiū alteriꝰ vt cauſa eſt ſcīa ſimpl̓r. Ad vltimū ex dictis ptꝫ rn̄ſio. qꝛ ſi deſinat ꝗs habere ſcīaꝫ vt ē clauis .i. aucͣteꝫ diſcernēdi: deſinithabere clauē ad noticiā tactoꝝ. Nota. vnꝰ eſt actꝰ primeclauis vt ē aucͣtas vt ē ſcīa. ſcꝫ diſcerne̓ inter culpa culpam. Eſt tn̄ actꝰ idem vt actꝰ ſui habitꝰ a quo ē originaliter: actꝰ auctoritatis. ſcꝫ vt ē ordinātis ad exequēdū. ſcientia dicit formā nature: qꝛ naturalit̓ habꝫ ineſſe ratōnalicreature. auctoritas formā iuris. forma nature ē qͣſi materialis ad formā iuris .i. ſcīa ad auctoritateꝫ. vtraqꝫ qͣſimateriale ad clauē alteram ꝑfecte aꝑit.Articulus ſecūdusOnſequēter q̄rit̉. vtꝝ pt̄as ligādi ſoluendi ſitclauis. Et videt̉ ſic. habet̉ Math̓. xvj. Ioh̓. xx. Cōtra. pt̄as ligādi ſoluendi ēdata homī: ē clauis. Primū ptꝫ dīc Richardꝰde ſct̄o victore. hoīeꝫ hmōi vīculis ligatū ſolꝰ ſoluere pōt:qui vere om̄ipotēs eſt oīa pōt. loquit̉ de vinculis ꝗbꝰ liat̄ pct̄or. Itē pt̄as aꝑiendi oſtiū ē aliud a claue mat̓iali. Sil̓r videt̉ de pt̄ate aꝑiendi ſpūalit̓. ſit aliud a clauſpūali. ſicut p̄ter potētiā aꝑiendi ē clauis inſtrumētumextrinſecū: ſil̓r in ꝓpoſito. Itē ſolutō huiꝰ ē impij iuſtificatio. ſꝫ magis ē iuſtificare impiū ꝙͣ creare celū terraꝫ. ita vt priꝰ. Ad hec hmōi rn̄dent ꝗdaꝫ. ideꝫ eſt ſacerdotes habe̓ ptāteꝫ ligādi ſoluēdi: on̄dere homīesſolutos ſiue ligatos. quoꝝ ſentētiaꝫ improbat Rich̓. de ſācto victore dicēs. hec ſentētia eſt friuola ꝙͣ ridēda ſubdens ſic. Nūquid dicit dn̄s: quodcūqꝫ ligatū on̄deris eritligatū quodcūqꝫ ſolutū on̄deris erit ſolutū dicētes apl̓icos viros pct̄a remittēdi vel retinēdi pt̄ateꝫ habere.dn̄s hec dicat: dicūt eos tm̄ modo habe̓ pt̄ateꝫ vtrūqꝫ oſtēdendi. dn̄s hoc dicat quoꝝ remiſeritis pct̄a: inꝗt aliorū remiſſa on̄deritis: remittūt̉. tenēdū ē hanc ſnīaꝫ nullam. Itē opponit Rich̓. ẜm ſnīaꝫ quorūdā ſic. Peccatoraūt veracit̉ penitet aut. ſi penitet veracit̓: caritatē habꝫin ezechiele habet̉ quacūqꝫ hora īgemuerit pct̄or ſaluꝰ erit.lxxix.ſed nemo qui caritate capax ē ſine caritate ſaluari pōt. ergo abſoluit̉ a pct̄o anteꝙͣ ꝑueniat ad ſacerdoteꝫ ſiue abſoluatur a ſacerdote. Si veraciter penitet: tūc valet abſolutio ſacerdotis. nulliꝰ ſacerdotis vt videt̉ eſt hec pt̄asRn̄ſio. pt̄as ſoluēdi ligādi clauis eſt tradita pͥmo beato petro poſt alijs apl̓is: eos vicarijs eoꝝ. quid aūtpōt clauis hec infra videbit̉. Poteſtas aūt ſoluēdi ligardi a pct̄o eſt ſoliꝰ dei ꝓprie ſe loquēdo. quodāmodo coꝯꝑatiue ē ipſoꝝ ſacerdotū. vt em̄ dicit Rich̓. ſemetipſuꝫane ſoluit vinculū obduratōis. ſe ſimul mīſtrū ſuū debitum eterne dānatōis. mīſtrū v̓o debitū future purgationis. Prime nāqꝫ abſolutōis pt̄ateꝫ ſibi ſoli reſeruauit. ſecundā v̓o abſolutōeꝫ ſe ſimul mīſtrū facit. terciā auteꝫdn̄s tam ſeip̄m ꝙͣ miſtrū ſuū facere ꝯſueuit. ecce vtpatet ex verbis Rich̓.in oībꝰ iſtis modis dn̄s eſt faciēs: licet ſacerdos aliquo cooperās ſit. de hac cooꝑatōe intelligunt̉ verba dn̄i in Matheo Ioh̓e alio vt īfrapatebit. Ad illud qd̓ obijcit̉ ẜm Rich̓. aut veracit̓ peniret ⁊cͣ. ſic rn̄det ſi habeat caritatē: nihilominꝰ tenet̉ debito dānatōis niſi aliud int̓ueniat. ponit tale exemplū.Abſqꝫ vlla dubitatōe pr̄iarche ꝓphete caritatē habuere: tn̄ tenebant̉ debito damnatōnis eterne. alioꝗn nec ad inferna deſcēderēt nec xp̄i morte nec vlla redemptōne egent.Abſqꝫ igit̉ ambiguitate debito tenebant̉ damnatōis eterne. ſed qd̓ eis eterna eēt niſi mors xp̄i eos ab hoc debito abſolueret. Conſtat ergo vtrūqꝫ ſimul ꝯtingit vt caritatem habeat: tn̄ adhuc damnatōnis debito teneat̉. qd̓ intelligendū eſt quātū eſt de ſe .ſ. niſi int̓uenirēt bn̄ficia xp̄i. Si obijciat̉ ꝯtra ſic̄ obijcit Rich̓. ſic. Si pct̄or xp̄ibrū cepit exquo caritatē habe̓ cepit quō poteritbruꝫ xp̄i debito damnatōis teneri? Rn̄det ſic. mēbꝝ xp̄idici pōt homo ẜm geminā ꝯſideratōeꝫ. aut ẜm p̄deſtinatōnem: aut ẜm habitudinē. Scd̓m p̄deſtinatōeꝫ pōt quisbrum xp̄i nec caritatē habere. iuxta nāqꝫ dn̄i teſtimoniū refrigeſcit caritas multoꝝ. Scd̓m hāc acceptōeꝫꝯtingit hoīeꝫ mēbruꝫ xp̄i adhuc vinculo a debito damnatōnis teneri. Scd̓m habitudinē aūt mēbruꝫ xp̄i diciturquādo in ſe habet vnū vnde hocip̄o efficit̉. Ad illud qd̓obijcit̉. in materialibꝰ potētia aperiēdi eſt clauis ⁊cͣ.dicēduꝫ ē ſil̓e de claue mat̓iali ſpūali. qꝛ clauis materialis habꝫ formā artis vn̄ clauis ē. Un̄ ꝯuenit ſibi pt̄asaperiēdi. clauis aūt ſpūalis habet ē clauis .i. poteſtateꝫaperiēdi a pt̄ate interiori que ē forma iuris. Ad illud qd̓obijcit̉. hmōi ſolutō eſt idem qd̓ iuſtificatō. dicēdūeſt veꝝ. hoc infra patebit qn̄ manifeſtabit̉ ꝙͣtuꝫ ad quid ſitſolutio claues mīſteriales.Nembrū quartūOnſequēter q̄rit̉. Quot ſint claues. dicit̉ꝯmūiter due. hoc videt̉ rabanū dicētē officiū ꝯmittit̉ p̄ſbiteris atqꝫ ep̄is. vt agnitis pct̄oꝝ cauſis qͦs hūiles ac vere penitētesꝯſpexerint: hos a timore ꝑpetue mortis abſoluāt. Hic notantur duo actꝰ rn̄dētes duabꝰ clauibꝰ .ſ. diſcernēdi ibi vtagnitis pct̄oꝝ cauſis. abſoluēdi ibi a tīore ꝑpetue mortis abſoluāt: notat̉ duplex officiū clauis. Itē videt̉ hoc habet̉ Gen̄. iij. deꝰ poſuit cherubin flāmeū gladium ad arcendū ab introitu paradiſi. Un̄ qꝛ duo claudebant ianuā: ad eiꝰ apertōeꝫ due claues requirūt̉. vna reſpicit cherubin: ſcꝫ aucͣtas vtēdi ſcīa qn̄ reꝗͥrit̉. alia reſpicit gladiū flāmeū: hic ē gladiꝰ eccl̓iaſticꝰ. ſcꝫ pt̄as ligādi ſoluēdi. ita due ſūt claues. Cōtra. videt̉ numerus clauiū ſit ſufficiēter determīatꝰ in duabꝰ. qꝛ ſcīadiſcernēdi ſit vna clauis pt̄as abſoluēdi alia. maxime qꝛhis aperit̉ ianua regni viatoribꝰ: videt̉ eadē rōe bonavita clauis erit. Ite videgr̄a dicēda ē clauis. ſoluatpurgatoriā. Itē baptiſpenitētē a pena et̓nmꝰ aꝑiat ianuālet̉ ſit ſiue debeat dici clauis. Item tria ſint in apoteſtas ſcīa volūtas. curpenes duo claueses terciū. ſcꝫ volūtateꝫdebet ſumi terciū Itē ꝯfirmatōe ſacͣmētali extrema