Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

penitētē face̓ ſatiſfactōeꝫ ſibi iniūctā niſi tꝑe īſtituto ab ecleſia .i. a ſac̄dote iniūgēte. ſil̓r videt̉ ꝯfeſſiōe. Cōtra. ſialiꝗs ꝯtritꝰ offerēte ſe opportūitate loci tꝑis ſac̄dotisꝯfeſſus decedēt dānaret̉. ſꝫ nullꝰ dānat̉ niſi ꝓpt̓ pct̄m mortale: ſi offerēte ſe opportūitate ꝯfitet̉ ꝯtritꝰ peccaret mortalit̓. vltra hmōi opportunitatē debꝫ differre ꝯfeſſionē. Itē differt ꝯfiteri vſqꝫ ad qͣdrageſimā. ī arbitrio ſuo ſibi tp̄s viuēdi ꝯſtituit. ſil̓r miſeratōis dei. qd̓ ē deū tēptareIudith. viij. eſtis vos tēptatis dn̄m. poſuiſtis vob̓ tp̄smiſeratōis dn̄i ī arbitrio vr̄o diē ꝯſtituiſtis ei. Itē neſcit finē ſuū. eccͣs. ix. fidel̓ teneat̉ ꝯfiteri pct̄a ꝯmiſit maxīe mortalia ſi opportūitas ſe offerat niſi ꝯfiteat̉tritꝰ de ꝯmiſſis mortalibꝰ. exponit ſe diſcrimī. ſꝫ tal̓ peccatmortalit̓. Itē idē videt̉ greg. ī omel̓. qͣdā dicētē. horā vltimā dn̄s nūc idcirco nob̓ voluit īcognitā. vt ſꝑ poſſetſuſpecta vt illā p̄uide̓ poſſumꝰ: ad illā ſine int̓miſſiōep̄paremꝰ. Si igr̄ nccͣria ē ꝯfeſſio ad ſalutē. p̄paret ſe penitēs ſine int̓miſſiōe: exponit ſe diſcrimī. Rn̄. ſic̄ nūcē ſufficiēs ꝯtritō de mortali ſine ꝓpoſito ꝯfitēdi: ſil̓r ſineiudicō dico ē ſufficiēs ꝯtrito ſine executōe ꝓpoſiti offerēte ſe opportūitate mēoria pct̄i. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ decretalē illā. oīs vtriuſqꝫ ſexꝰ ⁊cͣ. dicēdū illa decretal̓ datlicētiā differēdi vſqꝫ ad t̓minū p̄dictū offerēte ſe opportūitate. ſꝫ vltra t̓minū illū ꝓhibꝫ negligētiā dilatōeꝫ. ſic̄ eccleſia ꝓhibꝫ ne ꝗs vltra ānū ī excoīcatōe r̄maneat: tn̄dat licētiā remane̓ vſqꝫ ad horā illā. Ad illd̓ qd̓ dīc aug volūtas remūerat̉ n̄opꝰ. dicēdū aug. intēdit actꝰ interior. ſcꝫ cordis maioris ē efficacie meriti: ꝙͣ opꝰ exteriꝰ.ſcꝫ oris. vn̄ v̓bo p̄tacto. ſcꝫ volūtas remūerat̉ opꝰ ſubiungit. volūtas ī cordis ꝯtritōe ē: opꝰ v̓o ī oris ꝯfeſſione luceclariꝰ ꝯſtat cordis ꝯtritōe oris ꝯfeſſiōe peccata dimitti. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. oꝑtet ſatiſface̓ niſi tꝑe iniūctoa ſacerdote ⁊cͣ. dicēdū ē ſil̓e. penitētia em̄ ꝙͣtū ad ꝑtēillā que ē ſatiſfactō arbitraria ē. ſic aūt eſt ꝙͣtū ad illasꝑtes que ſunt ꝯtritō et ꝯfeſſio.Articulus terciusOnſeq̄nt̓ q̄rit̉ in caſu differēda ē ꝯfeſſio. Querit̉. an̄ ꝗs vel poſſit vl̓ debeat differre ꝯfeſſio vt ꝯfiteat̉ bono ſac̄doti diſcreto. ſic: videtur de peni. diſ. vj. Qui vult ꝯfiteri pct̄a vt inueīat gr̄aꝫ.rat ſac̄dotē ſciētē ſoluē ligare. ſi ncc̄e ē ꝯfitētē inueniregr̄aꝫ. īmo inutilis ē ꝯfeſſio inueniēti: debꝫ differre vt ꝯfiteat̉ diſcreto ſacerdoti. Itē. iiij. ſentē. xviij. diſ. on̄dit̉rendꝰ ē ſacerdos diſcretꝰ. Itē in eodē. Qui ꝯfitet̉ melioriſacerdoti ꝙͣ pt̄ ꝯfiteat̉. ita videt̉ licꝫ differre ꝯfeſſionē vpoſſit diſcreto ꝯfiteri etiā bono. Cōtra. ita vere abſoluit indiſcretꝰ ſacerdos minꝰ bonꝰ ſic̄ magis diſcretꝰ magis bonꝰ. ſic̄ magis ꝯficit baptizat vnꝰ ꝙͣ alt̓. tātū expedit ꝯfiteri vni ſic̄ alteri. Rn̄. īſtāte tꝑe ꝯfitēdi det̓minato ab eccl̓ia: debet ꝗs differre ꝯfiteri. ſi at̄ differat ꝗspoſt pct̄m ꝯmiſſuꝫ tp̄s aliqd̓ vt poſſit ꝯfiteri diſcretōri.poſſit meliꝰ īueſtigare ꝯſcīaꝫ ſuā. dūmō fuerit exͣ tp̄s ſitutū ab eccl̓ia: dūmō tp̄s illud multū diſtet: eſtimopeccat. Si aūt ꝯmittēt ꝗs pct̄m mortale ptꝰ paſca credē̓tſe poſſe habe diſcretū ſocerdotē an̄ qͣdrageſimā: eſtimo liceat differre tātū. ſꝫ ī caſu tali ꝯfitēdū eēt ſacerdotiindiſcreto: ptꝰ data opportunitate diſcreto. Ad illd̓ qd̓obijcit̉. vult ꝯfiteri pct̄a vt inueīat gr̄aꝫ ⁊cͣ. dicēdū dr̄ penitēs inueīat gr̄aꝫ ꝯfitēdo minꝰ diſcreto: ſꝫ qꝛſua ꝯfeſſio ē ſibi vtilior qn̄ ꝯfitet̉ magis diſcreto. ꝓpt̓ multa ſpectāt ad ip̄m ſacerdotē. qꝛ vtiliꝰ facit diſcretꝰ ꝙͣ indiſcretus tāgūt̉ de peni. diſ. vj. vbi dicit̉. Oportꝫ vt ſciat ꝯgnoſcere ꝗcqd̓ debꝫ iudicare. diligēs igit̉ inꝗſitor ſubtilis īueſtigator ſapiēt̓ aſtute int̓roget a pct̄ore: qd̓ forſitan ignorat vl̓ verecūdia velit occultare. ꝯgnito inquā crimīe varietates eiꝰ dubitet īueſtigare. ꝗbꝰ ꝯgnitis aſſit beniuolꝰ ꝑatꝰ exige̓ ſecū onꝰ portare. habeat dulcedinē ī affectōe: pietatē ī alteriꝰ crimīe: diſcretōeꝫ ī varietate. adiuuet ꝯfitētemorādo elemoſinā faciēdo ceta bona eo agēdo. ſꝑ em̄ viuet leniēdo ꝯſolādo ſpeꝫ ꝓmittēdo: fuerit opꝰ etiā īcrepādo. doleat loq̄ndo. īſtruat oꝑādo. at̄ vtiliꝰ facit prudēs bonꝰ ꝙͣ aliꝰ. ꝓpt̓ citiꝰ inueīt gr̄aꝫ ꝯfitēs bono prudēti ꝙͣ alij. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. ita vere abſoluit īdiſcretꝰſic̄ diſcretꝰ ⁊cͣ. dd̓m q ſic̄ ē ī ſacro altaris vbi ad̓o vere ꝯficitmalꝰ ſacerdos vt bonꝰ. vn̄ ad id qd̓ ē eēntia ſacͣmēti: adeo efficax ē miſſa vniꝰ vt alteriꝰ. tn̄ ad ea ſūt ad decorē. or̄ones ī miſſa dicte a bonis ſūt efficacōres ꝙͣ dictea malis ſacerdotibꝰ. Cōſil̓r ē in ꝓpoſito. vn̄ ꝙͣtū ad eacta ſūt. ſcꝫ inꝗſitōes īueſtigatōes de pct̄is circūſtātijs varietatibꝰ vtilior ē vnꝰ ꝙͣ aliꝰ: licꝫ ꝙͣtū ad abſolutōꝫ fiv̓tute clauiū eandē habeāt pt̄atē. Ad qd̓ dicit̉. q̄rēdꝰē bonꝰ ſacerdos ⁊cͣ. dicēdū vtilior ē bonꝰ ſacerdos ꝯfitētiꝙͣ aliꝰ ꝓpt̓ quedā p̄tacta. qꝛ efficaciꝰ iuuat ꝯfitētem orādoelemoſinā eo faciēdo ꝯſolādo hmōi ꝙͣ aliꝰ. hoc innuit aug. in quodā ſermōe dicēs. vtiliter ac ſalubriter adnonemur vt pct̄a noſtra debeamꝰ iugiter humiliter nonſolū deo: ſed etiā ſanctis et deū timētibꝰ ꝯfiteri.Membrū quintūOnſeq̄nt̓ q̄rit̉ de ꝯfitēdi. de q̄rūt̉ pluraPrimū ē. vtꝝ debeat fieri ꝯfeſſio ſigillatī deſingulis pct̄is: aut ſufficiat oīa generalit̓ etſūmatim ꝯfiteri. Scd̓m eſt. vtꝝ oīa pct̄a ſinteidē ſacerdoti ꝯfitēda. aut liceat diuide̓ ꝯfeſſionē. Terciuꝫeſt. vtꝝ oīa pct̄a ſint ſimul ī āno quolibꝫ ꝯfitēda. Quartuꝫvtrū quotiēs recidiuat penitēs totiēs teneat̉ om̄ia ꝯfiteri.Quintū vtꝝ licet aliqd̓ pct̄m adde qd̓ fecit. Sextū vtrūlicet aliqd̓ pct̄m diminuere ī ꝯfeſſionē. Septimū vtꝝ teneatur ꝯfiteri ex caritate. Octauū vtꝝ teneat̉ ī publico vl̓ occulto. Nōnū vtꝝ ſufficiat ꝯfiteri ſcripto vel nūcio.Articulus primusE pͥmo videt̉ ſufficiat pct̄a ꝯfiteri ī generali.ij. Re. xij. dixit dd̓ ad nathan. peccaui dn̄o. ſequit̉ īmediate dixit nathan ad dd̓. dn̄s qͦꝫ tͣnſtulit pct̄m tuū. Itē Luc̄. xviij. deꝰ ꝓpiciꝰ eſto mihi pct̄ori. etſeꝗt̉. deſcēdit iuſtificatꝰ ī domū ſuā ab illo. expͥmat̉ pct̄m niſi ī generali: videt̉ ſufficiat pct̄a ꝯfiteri ī generali dicēdo. ml̓tū peccaui īcōtinētiā alijs pct̄is. Itēꝯtīgit cogitātē ſe offendiſſe deū ꝯteri generali. illa ꝯtritōepct̄m deleri: ſil̓r vr̄ ꝯtīgēte aliꝗs ꝯfiteat̉ pct̄a ī generali ip̄m illa ꝯfeſſiōe abſolui a reatu. Itē ſufficit pluribꝰpct̄is differētibꝰ vna ſatiſfactō general̓: ſic videt̉ ſufficēdebeat ꝯfeſſio ī generali fct̄a. maxīe ꝯfeſſio fiat niſipter ſatiſfactōeꝫ Cōtra. lauabo ſingl̓as noctes lectummeū .i. ſingl̓a pct̄a ꝯſcīaꝫ meā. vt vult glo. Itē. iiij. ſen.habet̉ ſingl̓a pct̄a ſint ꝯfitēda. xxj. di. c. ptꝰ hec. ItemBern̄. ſuꝑ cant̉. Om̄e qd̓ r̄mordet ꝯſcīaꝫ ꝯfitē hūilit̓. purefidelit̓. nota dic om̄e. Itē ẜm Hiero. ſanat oculumqd̓ ſanat calcaneū. Un̄ medicinis ꝑticularibꝰ ſanāde ſuninfirmitates ꝑticulares. in ſpūalibꝰ ſic̄ corꝑalibꝰ. actꝰem̄ oꝑatōes ſūt circa ſingl̓aria ẜm ph̓m. cum ꝯfeſſio ſitmedicina q̄daꝫ. adhibēda ē morbo generali ſꝫ ꝑticulariet morbi ſanādi ſūt ꝑticularit̓ ꝯfitēdi. Itē ẜm quātitateꝫdelicti debꝫ quātitas pnīe iniūgi. hoc aūt pōt niſi fiat ꝯfeſſio ſigillatim de oībꝰ pct̄is. Rn̄. pct̄a mortalia ſigillatī ſingl̓arit̓ ſūt ꝯfitēda ꝓpt̓ plures cauſas. vna ē exꝑte ꝯfitētis. ſic̄ ex auerſiōe a deo culpa ꝯmittit̉: ſic exuerſiōe ad deū ꝯtritōe obligatōe ad penā culpa remitit̉. dolor ꝯtritōis debꝫ ex ſeꝑatōne a deo: pena d̓o ſatiſfacit debꝫ rn̄deri delectatōi quā ī ꝯuerſiōe ad cret̓aꝫ habuit. qꝛ iſta ꝯuerſio trahit pctm̄ ī ſpēꝫ: ꝯfeſſio fit rōnepene iniūgēde debꝫ fieri in ſpāli. Alia v̓o ē ex ꝑte ſacerdotis pōt taxare quātitatē pnīe. niſi ſibi īnotuerit ꝯfeſſione quātitas culpe. quātitas at̄ culpe pōt īnoteſci niſi fiat cōfeſſio de ſingulis pct̄is circūſtātijs aggrauātibꝰ.Tercia ratō eſt ex ꝑte ſtatꝰ. nūc em̄ ſumꝰ in lumine gr̄e. etideo ſicut in lumīe nihil abſcōdit̉: ſic nec in ꝯfeſſione debetaliquid occultari. occultaret̉ aūt ſi cōfeſſio fieret inli. Ad pͥmū in ꝯtrariū dicendū ſecus ē de ꝯfeſtcta deo et facta homī. in ꝯfeſſione em̄ que fit deo iuſtificat