Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiotione tūc ad ꝯfeſſionē actu. aut ita maior opportuītasexpectat̉ vel ꝙͣtū ad tp̄us vel ꝙͣtū ad locū vel ꝙͣtuꝫ ad ſacerdotē: et tūc vt eſtimo pt̄ differre actꝰ ꝯfeſſiōīs ſine peccato. Si aūt ſe offert opportuītas ꝙͣtū ad locū tp̄s ſacerdotē ea que rectū iudiciū ſufficiāt ꝯſcīe ordīate. adhucinor tenet̉ ꝯfiteri ſtatim actu: ſꝫ ſufficit hr̄e ꝓpoſitū ꝯfitēdi. em̄ video ex dilatōe ꝯfeſſioīs tali exn̄teopportuītate oriat̉ ꝯtēptꝰ mortalis. Si at̄ offerat ſe opporuītas p̄tacta et ip̄e pct̄or ex aliꝗbꝰ motiuis efficacit ſtimulet̉ ad ꝯfitēdū. ſine p̄iudicio dico tenet̉ ad ꝯfitendūmulet̉ dico: vt qn̄ ex ꝯſideratōe incōueniētiūſequūt̉ ex pct̄o et ſtimulo cōſcīe hore mortis ignorātiattēdit pctōr et r̄cognoſcit ſe teneri ad ꝯfitēdū. dico incōueniētia ſequūt̉ ex pct̄o offenſā dei: ꝓpriā īgratitudi: et pct̄i diſpēdia. qn̄ em̄ ex ꝯſideratōe hoꝝ dicta ſūtilo ꝯſcīe comitāte p̄parat ſe ad ꝯfitēdū ſtatimid ē ꝙͣcito comede poterit. ſꝫ vt priꝰ ſtat ī ſuo pct̄o vl̓ orit̉ptꝰ peccat mortaliter. Pt̄ igit̉ dici offerēte ſenītate loci et tꝑis ſacerdotis tenet̉ ꝓpoſito cōfiri. ſi huic aūt opportuītati aſſiſtat ex ꝑte pct̄oris ſtimulus ꝯſcīe ex ꝯſideratōne p̄dicta: tenet̉ ſtatī cōfiteri actu. Ad illa vidēt̉ on̄dere opportuītate ſe offerēte debet ſtatī ꝯfiteri. rn̄deo. Et prīo ad illd̓ Hugo. ſi ncc̄itas ē p̄tēdat̉ ⁊cͣ. dd̓m. hugo loꝗt̉ de ꝯtēptu ſuſceptōisſacr̄oꝝ. vult em̄ dice̓. niſi aſſit ncc̄itas excuſās ſuſcipiētē: iudicat̉ ſiue interp̄tat̉ cōtēptꝰ. Si aūt obijciat̉ a ſimili de ꝯtēptū ī ꝓpoſito. dd̓m iudicādꝰ ē contēptusmortalis. niſi illis cōcurrētibꝰ tacta ſūt. Si at̄ illacurrāt: orit̉ cōtēptꝰ mortalis. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ morbo ſpūali ſil̓e de morbo corꝑali. dd̓m etſi iſte q egrotat morbo letali ꝓcuret curet̉. ꝓpt̓ peccat mortaliter. ſꝫ ſi cōſideratis ꝯſiderādis ꝓcuret peccat motaliter. Sil̓r ex alio ſi egrotās morbo ſpūali cōſtet ſibꝰde ꝑiculo et ꝓcuret curet̉ cōfeſſionem: peccatmortalit̓. ſꝫ illis ꝯcurrētibꝰ ex ꝗbꝰ orit̉ nouꝰ cōtēptus: ſitūc ꝓcurat detegēdo medico ſpūali actu vel ꝓpoſitopeccat. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. qꝫ maior ē cōtēptꝰ ī mora ꝙͣin caſu. dd̓m licꝫ augeat̉ cōtēptꝰ ex mora: pt̄ tn̄temptꝰ ille auget̉ primꝰ ſit mortalis ſꝫ veīalis. ſic̄ accidit qn̄ leuiter de ſtatu cogitat et leuit̉ dictat ſibi ꝯſcīa deberet penitē. et qꝛ ille cōtēptꝰ ē ita gͣuis. ſic̄ cōtēptꝰ ille auget̉: tenet̉ ſibi cauē ab illo ſic a prīo. Pret̓. credo ex mora quacūꝫ ī pct̄o creſcat cōtēptꝰ niſi iteret̉ actꝰ pct̄i: vel niſi ex aliqͣ cōuerſiōe actuali ſuꝑ illd̓ueniat. vt ſi cogitaret diſpendiū pct̄i offenſā dei aliahmōi. efficaciter mouerēt ad pnīam tn̄ peniteretSꝫ ex dictis videt̉. pct̄or aliqua hn̄s cōſeīam grauipeccet frequētiꝰ ꝙͣ iſte oīno negligit ſe. pct̄or em̄ hn̄sꝯſcīam frequētiꝰ cogitat offenſam dei et diſpēdiū pct̄ihmōi excitāt ad reſurgēdū a pct̄o et ad ꝯfitēdū ꝙͣ pct̄ornegligit penitꝰ. Ex videt̉ huic patrocinat̉ ſua malicia et iſti noceat ſua boītas. Rn̄ſio. reuera ſepe hꝫremorſū cōſcīe grauiꝰ peccat illo negligit ſe ſtatū ſuūſꝫ ille peccat ꝑiculoſiꝰ. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. illi patrocinat̉ ſua malicia. dd̓m ē verū niſi occaſionalit̓ mīor malicia .i. mīor cōtemptꝰ patrocinat̉ illi. Alij at̄ obeſt ſua boītas niſi occaſionalit̓. qꝛ ē qͣre gͣuiꝰpeccat remorſꝰ cōſcīe neqꝫ cōſideratio p̄tacta: ſꝫ cōſeq̄nscōtemptꝰ. vn̄ qꝛ iſte freq̄ntiꝰ cōtēnit: frequētius peccat. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. p̄ceptū affirmatiuum obligat aditate ſe offerēte ⁊cͣ. dd̓m opportuītas qn̄ꝫ digruētiā qn̄ꝫ exigētiā. cōgruētia dico vtilitatis: et exigentiā ncc̄itatis. qn̄ aūt offert ſe opportuītas cōgruentia vtilitatis. licꝫ expediat: ē tētio ad impletōꝫ p̄ceptiaffirmatiui. ſemꝑ em̄ qͣcūꝫ leui ſe offerente opportuītateunū ē .i. vtile. filiꝰ honoret pr̄eꝫ. qn̄ at̄ dic exigꝭtia ncc̄itatis tūc ē tentio ad executōeꝫ. prīo aūt ſꝑ ſeffert opportuītas ꝯfitēdi ī caſu ꝓpoſito: ſecūdo. Ad qd̓ obijcit̉. ſine termīo obligat̉ pct̄or ad cōfeſſioneꝫ⁊cͣ. dd̓m hoc ē falſū. īmo termīo ſcꝫ tꝑe qͣdrageſimeLicꝫ em̄ exprimat̉ termīꝰ in īſtitutōe ꝯfeſſioīs ſiue in.lxxvij.ꝓmulgatōe: īſtituit̉ tn̄ ī executōis obligatōe. vt ī illa decretali oīs vtriuſqꝫ ſexus ⁊cͣ. In cāu tn̄ ſupͣdicto vt qn̄ ſeoffert opportuītas tꝑis loci et ſacerdotis et hoc ſtimulꝰ cōſcīe ex recogitatōe pct̄oꝝ: ſine termīo ē tētio ad cōfitendū. Ad illud qd̓ obijcit̉ dn̄s ꝓhibꝫ dilatōꝫ cōfeſſionis. Ecc̄i. v. ibi. Ne tardes cōuerti ad dn̄m ⁊cͣ. dd̓m ē ꝓhibitio īportat obligatōꝫ ncc̄itatis: ſꝫ potiuscōſiliū vtilitatis. In ſacra em̄ ſcript̉a multa ꝓponūt̉modū imperij: ꝑſuadēt illud qd̓ ē conſilij. Ad illd̓ qd̓obijcit̉. exiſtēs in gr̄a tenet̉ ad hoc nūꝙͣ cadat. Et ſimiliter exn̄s ī pct̄o tenet̉ ad ſemꝑ reſurgat. dd̓m ē ſil̓e. tenet̉ em̄ ſꝑ ad cadat: qꝛ cade pt̄ ſinenouo cōtemptu mortali. ſꝫ exiſtēs ī pct̄o pt̄ reſurgē ſine nouo cōtēptu mortali. vt ex dictis pꝫ. Pret̓. reſurgereīportat ꝓficere cade̓ deficere. ſꝫ tenet̉ ad ꝓficiēdūſemꝑ: ſꝫ tenet̉ ad deficiēdū ſꝑ lapſū mortalis. Pret̓.cadē mortale ſiue recedere a deo ē ꝓhibitū. reſurgē ſiue cōiūgi deo ē p̄ceptū ſiue affirmatiue dictū. ꝓhibitōesſiue p̄cepta negatiua obligāt ad ſemꝑ. p̄cepta affirmatiua obligāt ad ſemꝑ. Ad hoc qd̓ obijcit̉ nūqͣ cadere et ſꝑ reſurgē hn̄t quondā oppoſitōꝫ ⁊cͣ. dd̓m q̄cunqꝫoppoſita eque ligāt. de honorae̓ em̄ ꝑentes honorareſūt oppoſita: et tn̄ nūꝙͣ debemꝰ de honorae̓ ſꝑ honorare. Ad illud qd̓ obijcit̉. ſꝑ tenet̉ vitare caſū ī mortale. illd̓ greg. pct̄m qd̓ pnīaꝫ delet̉ ⁊cͣ. dd̓m acttrahēdi dīc īclinatōꝫ ad actū pct̄i: ruinā in actu pct̄i.Ad primū tenet̉ ſꝑ. qꝛ ſic teneret̉ ad fugā venialiū abilitāt ad caſū. ad ſecūdū ſemꝑ tenet̉. Ad illd̓ quodobijcit̉. deformat imaginē dei ſtatī tenet̉ illā r̄forma⁊cͣ. dd̓m reuera ſtatī tenet̉ reꝑare: ſꝫ reꝑare ſtatim.Un̄ verū ē qd̓ ꝓpoīt̉ ẜm hoc aduerbiū ſtatim: determinat verbū tenet̉. falſū ẜm hoc v̓bū reꝑare. et loꝗmurde tentōe ncc̄itatis. Qm̄ aūt rōes poſite alia ꝑte ſcꝫbꝰ on̄dit̉ pct̄or tenet̉ ſtatim cōfiteri. qꝛ ille poſſentinduci iuxͣ illud qd̓ dictū ē ſcꝫ offerēte ſe opportuītateſoci tꝑis et ſacerdotis. et aſſit ſtimulꝰ cōſcīe eoquo dictū ē tenet̉: ſil̓r reſpōdēdū ē ad illas. Ad illd̓ergo qd̓ pͥmo obijcit̉. ſcꝫ ſi tenet̉ pct̄or ī caſu tali cōfitori ſtatim cōfiteat̉ peccat. et rōe ī hoc tꝑe vel momēto peccat ⁊cͣ. dd̓m multiplicat̉ pct̄m niſi multiplicet̉ cōtemptꝰ vt ſi cōcurrētibꝰ ſupͣdictis nolit ꝯfiteri pecator. et ex hac ꝑuerſitate volūtatis oriat̉ cōtemptꝰ comittit pct̄m mortale. ſꝫ quātūcūqꝫ cōtinuet̉ illa voluntasſimplicit̓ et cōtemptꝰ. niſi oriat̉ nouꝰ: accidit nouumpct̄m. ꝓpt̓ qd̓ ſic peccat ī hoc tꝑe vel momēto cōfitēdo. eadē rōe peccat ī oībꝰ cōſequūt̉. qꝛ em̄ vnꝰ ētemptꝰ cōtinuatꝰ ē niſi vnū pct̄m. non tn̄ nego ꝗn acgrauet̉ pct̄m ex mora ī cōtemptu. Ad aliud qd̓ obijcu tp̄us cōfitēdi determīatū ē vbi exprimit̉ cōfitēdū eſtſemel ī āno. dd̓m illa decretalis abſoluit a tentioncōfitēdi. pluries et diuerſis tꝑibꝰ ſi ncc̄itas reꝗͥrit: ſecobligat admīꝰ cōfitēdū tꝑe determīato. maxīe illo.alio tꝑe cōfiteri neglexerūt. Ad aliud qd̓ obijcit̉. lici ē differre cōfeſſionē vſqꝫ ſe offerat tp̄s opportunū ſic̄vſqꝫ quo hēat ꝑſonā ydonea. dd̓m veꝝ ē. ſꝫ tp̄s qͣdrageſime ē tm̄ ydoneū pct̄ori: ꝯcurrētibꝰ ill̓ p̄dct̄a ſūt.Ayticulus ſecundusOnſequēter q̄rit̉. vtꝝ cōtritꝰ de pctīs ſuis teneat̉ ſtatī cōfiteri offerēte ſe opportuītate: anpoſſit differre vſqꝫ ad qͣdrageſima. poſſitdifferre vſqꝫ ad tūc. videt̉ rōe illoꝝ ſupͣdicta ponūt.petōres pn̄t cōfeſſiōes illoꝝ differre vſqꝫ ad tꝑus illd̓.cōfeſſio ſit nccͣiā ad pct̄i remiſſionē hēt̉ cōtritōꝫ: ſꝫſolū ē neceſſaria. qꝛ ē ī p̄cepto. et eccl̓ia cogit an̄ qͣdrageſimā ad cōfeſſionē. et hmōi dilatōis cōfeſſio hēt̉ ex decret ali illa oīs vtriuſqꝫ ſexꝰ ⁊cͣ. Itē ſuꝑ illd̓ psͣ. dixifitebor aduerſū me ⁊cͣ. dic aug. ſic̄ aucͣtas teſtat̉ volūtasremūerat̉ opꝰ. peītēti ſufficit hr̄e volūtatē ꝯfitēdimaxīe reſpectu tꝑis determīati ab eccl̓ia. et ita pt̄ differre vſqꝫ ad tꝑs illd̓. Itē ſatiſfactō ē ꝑs pnīe. nec oportet