Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiopetualiter ē cōfitēdū ſacerdoti. circūſtantipeccatorniēt̉ damnati ꝑpetualit̓: ⁊cͣ. Itē ad hocas pct̄i pu9 ſit meritoriū ſufficit tm̄ genꝰ oꝑis ſꝫ etiā modus.Gilx ī ꝯfeſſiōe ad ſit meritoria ſufficit actꝰ ꝯfitenrit̉ modꝰ. et ille maxīe ē neceſſariꝰ cōfitēti et audiēti ſcꝫ maīfeſtato circūſtātiaꝝ. Iteꝫ lexelij addit ad legē nat̉e legē ſcriptā. ſꝫ ī illis ꝯfitebāt̉ct̄i: et ī lege euāgelij tenēt̉ cōfiteri circūſtantias nulliꝰ alteriꝰ poſſet fieri additio. It̄ Math̓. iij. Facite dignos fructꝰ pnīe ē ẜm quātitatē. ſic̄ dicit gl. mas pct̄i maior pnīa faciēda ē. ita ſacerdos maioto dꝫ iniūgere maiorē pnīaꝫ et mīore mīorē. itatenet̉ inꝗrē de circūſtātijs aggͣuātibꝰ pct̄m et diminuētibo et cōfitēs tenet̉ cōfiteri illas. Itē medicꝰ corꝑalis hꝫcōſiderare ſolū genꝰ morbi corꝑalis ſꝫ circūſtātias. ml̓tofortiꝰ medicꝰ ſpūalis. hoc aūt pt̄ niſi eas cognoPret̓ magis dꝫ artare pct̄orē volūtascat ꝯfeſſionē.curet̉ ꝙͣ medicū. ſꝫ medicꝰ .i. ſacerdos hꝫ ſcire de circūſtātijs vt ſufficiēter curae̓ poſſit: ml̓to fortiꝰ et ip̄iꝰ egrieſt illas on̄dere. Cōtra. Bern̄. qd̓ ꝓpt̓ caritatē inſtitu ē ꝯtra caritatē obẜuari dꝫ. ſꝫ qd̓ fit ī ſcādalū ꝓximfit ꝯtra caritatē: igr̄ ꝯfeſſio ſit ꝓpt̓ caritatē inſtituta: dꝫ fieri ī ſcādalū ꝓximi. ſꝫ ex ꝯfeſſiōe circūſtātiaꝝ ortur ſcādalū ī multis caſibꝰ. ver bigr̄a. Aliꝗs int̓ficit fr̄eꝫſcꝫ erat frater ſacerdotis ex alia ꝑte. vr̄. iſte hoīcida teneat̉ ꝯfiteri niſi ſimplex hoīcidiū. debeatfiteri de circūſtātia fr̄nitatis ne ſcādalizet ſacerdotēuocet ad int̓ficiendū ſe. Sil̓is caſus ē ſi cōfitēs cogͦuit neptē ſuā ē filia ſacerdotis. ī his caſibꝰ vidr̄ teneat̉ ꝯfiteri circūſtātiā ꝯſāguītatis: ne ſcādalizet ſacerdotē. Sil̓is ē caſus ſi ſacerdos ē lubricꝰ ꝓuocet̉ ad luxuriā audiēdo circūſtātias. Sil̓is caſꝰ ē ſi ſacerdos ſitſolitꝰ reuelae̓ ꝯfeſſiōes. Itē ſi ꝯfeſſio circūſtantiaꝝ eſſetybiumteſciuliomittēda maxīe eēt ꝓpt̓ ſcādalū. ſꝫ vidr̄ ꝓpt̓ ſcandalū qꝛ qn̄ magis ſcādalizat factū ꝙͣ circūſtātiā: ē dieſſio ꝓpt̓ facti ſcādalū. cōfeſſio facti ſit vete vite. ⁊cͣ. Itē ſcādalū ē dictū vel factū mīꝰ rectūp̄bens alijs occaſionē ruine. ad ſcādalū igr̄ duo reqͥrūt̉ſcꝫ ſit dictū vel factū mīꝰ rectū: et p̄beat occaſioneꝫruine. ſꝫ ꝯfiteri pct̄ꝫ ſuū et circūſtātias aggͣuātes pct̄m ē factū vel dictū mīꝰ rectū igit̉ ē ſcādalū nec ꝑs ſcādali. Itē ſi papa cogͦuiſſet aliquā. vr̄ debēt ꝯfiteiſe fuiſſe cognitā a papa: qꝛ leuit̓. xviij. dicit̉. turpitudīeꝫpr̄is tui diſcooꝑies. ibi glo. ꝗſꝗs turpitudine ſpūaliūcarnaliūue cognitor reuelat: totiꝰ legis trāſgreſſor ē. incaritatē em̄ peccat plenitudo legis ē Ro. xiij. Itē r̄darguit̉ cham qꝛ pr̄is verēda nndata nunciauit fr̄ibꝰ ſuis.fratres ſui. ſcꝫ ſem et iafeth cōmēdāt̉. qꝛ pallio in hūerisīpoſito verēda pr̄is operuerūt Gen̄. ix. vt pꝫ ex bn̄dictōibus ſequētibꝰ. pr̄is at̄ verēda nuda fr̄ibꝰ nūciae̓: ē pct̄mpr̄is ſpūalis alijs reuelae̓. nudata cooꝑire: ē pct̄ꝫ eiꝰ oceg. Quid ē filij verēda pr̄is ſuꝑiectis pallijs dorſo auerſi veniēdo oꝑuerūt: niſi hoīs ſubditispoſitoꝝ ſuoꝝ ſic mala diſplicēt. vt alijs nota occultent.Ex videt̉ nullꝰ tenet̉ pct̄ꝫ pr̄is reuelae̓. Pret̓. circuſtatie ſūt de pct̄i vt vr̄. qͣi exͣ exn̄tes. vn̄ circūſtātia dr̄ a circū et ſtādo. lꝫ igit̉ pctꝫ ſit ꝯfitēdū. vr̄ c̓cūſtatie ſint ꝯfitēde. Itē gr̄a oppoīt̉ pct̄o. nec oportꝫ gr̄aꝫꝓportōnari pct̄o. qꝛ mīma gr̄a gͣtū ſcꝫ faciēs: ſufficit adexpellēdū pct̄ꝫ quātūcūꝫ ſit gͣue. quātūcūqꝫ igit̉ aggͣuet̉pctꝫ circūſlātijs p̄exn̄te ꝯtritōe ſufficit ꝯfiteri ip̄ꝫ genuspct̄ī. Itē ē ncc̄e ꝯfiteri circūſlātias niſi vt ſciat̉ matudo pct̄i. Sꝫ vt dic aug. qͣntitas magͥtudo pct̄i tm̄ē dini iudicij: igit̉ ē hūani. igr̄ ē ncc̄e ꝯfiteri pct̄ꝫ vtſciat̉ eiꝰ magnitudo poſſit ab hoīe ſciri. Itē trāſlato prīcipali trāſfert̉ illd̓ qd̓ ē ānexū. vn̄ heb̓. vij. Tranſlato ſacerdote ncc̄e ē vt et legis trāſlatō fiat. igit̉ pct̄ꝫſit prīcipale circūſtantie v̓o qͣi adiacētia. trāſlato pctōꝯtritōꝫ et ſatiſfactōꝫ trāſferēt̉ circūſtātie. igr̄ ē ncc̄eꝯfiteri circūſtātias. Itē circūſtātie auget quātitatēculpe. qd̓ videt̉ hoc. ī hoīs circūſtātie augēt quā-.lxxvij.titatē meriti: ſed quātitas radicis .i. caritas qua cōuertitur ī deū. pari rōe pct̄ꝫ ſit auerſio a deo: quantitaspct̄i exiſtit ex libidīe cordis ex circūſtātijs exterioribꝰ. Itē ꝯfiteri circūſlātias ſingl̓ares ſint infinite ē īpoſſibile. ſꝫ nullꝰ tenet̉ ad īpoſſibile. ⁊cͣ. Iteꝫ ſi tenemurad ꝯfeſſionē circūſtātiaꝝ ſic̄ ad ꝯfeſſiōꝫ generis pct̄ī. qͣrevbi p̄cipit̉ oēs fideles ꝯfiteāt̉ p̄cipit̉ ꝯfiteāt̉ circūſlatie. Itē nec alicubi ī ſcriptura hr̄ p̄ceptū de illoꝝꝯfeſſiōe vt vidr̄ Rn̄ſio. ad p̄dicta. ſic̄ hēt̉ in qͣdā gl.ſuꝑ illd̓ leuit̉. v. iuxta mēſurā pct̄i et eſtīatōꝫ offerent. vt qͣlitate et q̄ntitate culpe mēſurēt̉ flagella pnīe. et deū..xv. mēſura pct̄i erit plagaꝝ modꝰ. ꝓpt̓ ad pene ſiue pnīe debito iniūgāt̉ oportꝫ ſciat̉ qͣlitas culpaꝝ. Hoc at̄ pt̄ fieri niſi ſciāt̉ circūſtātie ꝓpt̓ qd̓ ncc̄eē ad penas ſiue pnīas iniūgāt debitas ſacerdotesſciāt circūſtātias. Pret̓. qꝛ pct̄or erubuit efficacit̉ diuinā pn̄tiā ī peccādo: dꝫ erubeſce̓ pct̄m ſuū penitēdo qd̓maxīe accidit ī ꝯfeſſiōe circūſtātiaꝝ. Circūſtātie at̄ q̄dāſūt ꝑſone. q̄dā negocij et ꝯtinēt̉ ī v̓ſu. Quis ꝗd vbi quotiēs qd̓ cur qūoqn̄. He at̄ circūſtātie pleniꝰ expͥmūt̉pe. diſ. v. vbi dr̄. cōſideret qͣlitatē crimīs ī loco. ī tꝑe. ī ꝑſeuerātia. ī varietate ꝑſone. et qͣli hec fece̓it tēptatōe ip̄iꝰvicij multiplici excuſatōe. oportꝫ em̄ penitētē fornicateꝫẜm excellētiā ſui ſtatꝰ aut officij: aut ẜm modū meretricis et ī oꝑis. et qͣlit̓ turpitudīeꝫegit ſi ī loco ſacroaut cui debuit excellētiā fidei vt ſūt dopmꝰ dīnoꝝ alicͣmultoꝝ. ſi in tꝑe or̄oi ꝯſtituto vt ſūt feſtiuitates ſct̄oꝝ ettꝑa ieiunij. ꝯſideret quātuꝫ ꝑſeuerauerit: doleat ꝑſuerāter peccauit. quāta victꝰ fuit īpugͣtōe. ſūt ſoli vīcūt̉: ſꝫ ſe vltro pct̄o offerūt. nec expectāt ad tēptatōeꝫſꝫ p̄ueniūt volūtatē: et ꝑtractāt ſecū ml̓tiplici actōe vicij delectabilit̓ peccauerīt. oīs iſta varietas ꝯfitēda ē etdeflēda. vt ꝯgnouerit. pct̄ꝫ ē multū. et cito īueniat deum ꝓpiciū. Ad qd̓ obr. qd̓ ꝓpt̓ caritatē īſtitutū ē ꝯͣ caritate obẜuari dꝫ ⁊cͣ. dd̓m ī caſibꝰ dꝫ penitēs pete̓licētiā a ſacerdote ꝓprio ꝯfitēdi alij ſac̄doti pct̄a illa cuꝫſuis c̓cūſtātijs. ſi d̓o vult dae̓ licētiā: ꝯfiteat̉ gene̓a peccatoꝝ taceat circūſtātiasꝓpt̓ ſcādalū. Alij v̓o ſac̄dotidiſcreto ꝯfiteat̉ eaſdē qͣi ꝯſuledo ip̄ꝫ maioritate pnīeīiūgēda ē ill̓ circūſtātijs. vl̓ adeat ſuꝑiorē. ſcꝫ pnīariūep̄i vl̓ ip̄ꝫ ep̄m cui ꝯfiteatur vl̓ alij obtēta licētia ab ip̄o. Ad qd̓ obr̄ qn̄ꝫ magis ſcādalizat factū ꝙͣ circuſtātia. dd̓my ſic̄ dictū ē ꝯͣfeſſiōe circūſtātiaꝝ. qn̄ veheptō ſcādalo ſac̄dotis licētia ſua dꝫ alij pt̄ obtinē licētiā: adeat ſuꝑiorē. ſic̄ dictū ē.Pret̓. ē ſil̓e ꝯfeſſiōe pct̄i circūſtātiaꝝ. qꝛ ꝯfeſſio pct̄iē de v̓itate vite dꝫ omitti ꝓpt̓ ſcādalū. Ad aliud qd̓obr̄. ſcādalū ē factū vl̓ dictū mīꝰ rectū ⁊cͣ. dd̓m ſolūmo vitādū ē ſcādalū actm̄. ſꝫ paſſiuū īfirmoꝝ. vn̄ leuit̓.xix. maledices ſurdo nec corā ceco pones offēdicl̓mGlo. corā ceco offēdiculū pone̓: eſt diſcretā ꝗdē rem agēſꝫ ei lumē diſcretōis hꝫ ſcādali occaſionem p̄bere..coꝝ. viij. Si eſcā ſcādalizat frēm meū māducabo carnes ne frēꝫ meū ſcādalizē. Marci. ix. Quiſꝗs ſcādalizauerit vnū de puſillis ill̓ ⁊cͣ. ibi glo. ī bono tꝑe aliqn̄ cau ē ſcādalū ꝓximi aliqn̄ nihilo hn̄dū īquātū poſſūſn̄ pct̄o vitae̓ ꝓxīoꝝ ſcādalū debēꝰ. Si v̓o d̓itate ſcāda ſumit̉: vtiliꝰ naſci ꝑmittit̉ ꝙͣ v̓itas r̄līqͣt̉. vn̄ v̓ſꝰ. Scādala vitāt doctor iudex boͣ vita. Illa notificatō ſcāda ē factū vl̓ dictū ⁊cͣ. ē ſcādali actiui. Ad illd̓ qd̓ obr̄de ꝯgnita a papa. dd̓m ſn̄ p̄iudicō. dꝫ exp̄ſſe ꝯfite̓iſꝫ ſb̓ dr̄ia dicēdo ꝯgnita ſū a qͦdā de maioribꝰ p̄latis md̓iUl̓ ſic aliqͦ detegēdo certā ꝑſonā. Eſtīo tn̄ tantapoſſꝫ p̄ſūptō boītatis ſct̄itatis ꝑſōe cui debet ꝯfiteri ī illo cāu eēt ei tim̄dū viri magne ꝑfectōiſ ꝯpatiūt̉pct̄oribꝰ ſcādalizāt̉ pct̄is. qͣntomagis enormia ſt̄tātomagis ꝯpatiūt̉. ij. coꝝ. xj. Quis īfirmat̉ ego īfirmor. ꝗs ſcādalizat̉ et ego vror. Ad alid̓ qd̓ obr̄. circūſtātie ſūt pct̄i. qꝛ ſūt exͣ ⁊cͣ. dd̓m ſic̄ ī actu meritorio q̄daꝫ ſūt de ſb̓a actꝰ abſolute. q̄dam de ſb̓a abſolute ſꝫ de ip̄o inquātū eſt ordīatꝰ in finē. Similit̓ de actu