Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

cōſulit̉ eis debēt ꝯtinere ꝓpt̓ aliquē defectū corruptōis nat̉alis. ſic īfirmitas et ignorātia qͦdāmō ſūt volūtarie. vn̄ ad ſūt volūtarie ſūt ꝯfitēde.Ignorātiaem̄ ꝓut ē ſimplicit̓ pena īflicta origīali. licꝫ ſit qn̄ꝫ radix ſiue origo pct̄i: ē ꝯfitēda. neqꝫ īfirmitas neqꝫ malicia. ſcꝫ ꝓut īfirmitas dīc ī habilitatē ad bonū maliciaꝓnitatē ad malū. hec inquātū ſūt talia nullo volūtaria ſūt ꝯfitēda: qꝛ hec cōfeſſio magis excuſaret peccatorē ꝙͣ accuſae̓t. Pret̓. recordatio iſtoꝝ inquātū ſūt pene ſimplicit̓. ī ꝯfeſſiōe pct̄i qͥdāmō infūdit pct̄ꝫ ī illū cuiꝰiuſticia inflicta ſūt. Ad illud qd̓ obijcit̉.ygͣuiꝰ peccat peccat ex īfirmitate ꝙͣ ex ignorātia ⁊cͣ.dd̓m ē. qꝛfaciliꝰ pt̄ caueri a pct̄o īfirmitatis ꝙͣ igrantie. qd̓ ignorat̉ pct̄ꝫ cauet̉. grauiꝰ aūt peccat ex ſtudio ꝙͣ ex īfirmitate. qꝛ pct̄m ex ſtudio ē ex certa malicia. vn̄ excuſat̉ ex ignorātia: qꝛ certitudīeꝫ hꝫ. nec ex īfirmitate: qꝛoīno ē volūtaria. Eſt em̄ ex malicia volūtatis culpa ē. ex malicia nat̉e corrupte pena ē. ſtudiuꝫ aūt pct̄i .i.qn̄ aliꝗs ſtudioſe peccat ſꝑ ē ꝯfitēdū. qꝛ hec ꝯfeſſio excuſat ſꝫ accuſat ꝯfitētē et illū ſolū. Ad qd̓ obr̄. radices faciūt ad augmētū pct̄i ⁊cͣ. dd̓m ē loꝗ̄ de quātitatepct̄i abſolute: ī comꝑatōe. qd̓ aūt grauat pct̄ꝫ abſolutecōſideratū .i. genꝰ pct̄i ē ꝯfitēdū. ſic̄ ī ꝯfeſſiōe fornicatōis aggrauat pct̄m fornicatōis ſūt ꝯfitēda. Sꝫ dicit̉ grauiꝰ peccat̉ īfirmitate ⁊cͣ. notat̉ grauitas comꝑatiue.tat̉ em̄ ẜm comꝑatōꝫ vniꝰ generis pct̄i ad alid̓ genꝰ pct̄i Ad aliud qd̓ obijcit̉. ignorātia īfirmitas diuinaꝫexcitāt miſericordiā. dd̓m verū ē. qꝛ citiꝰ miſeret̉ ill̓ peccāt ex ignorātia et īfirmitate: ꝙͣ ex certa maliciaſtudio. ſꝫ oīa excitāt dīnā miſericordiā ſe debēt exprimi ī cōfeſſiōe: nec etiā qͦcūꝫ ꝓlata excitāt dīnā miſericordiā. qꝛ pꝫ. oꝑa de genere bonoꝝ excitāt dīnā miſericordiā. notn̄ debet dici ī ꝓpria ꝯfeſſiōe. ſicut dixit illephariſeꝰ. Gr̄as ago tibi dn̄e. qꝛ ſū ſic̄ ceteri hoīes ⁊cͣLuc̄. xviij. Infirmitas igit̉ ignorātia ſūt ꝯfitēda licꝫexcitāt dīnā clemētiā: qꝛ excuſant ip̄ꝫ penitēte tolluntcām erubeſcētie. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. recognoſcēsſuā ignorātiā īfirmitatē huīliat ſe ⁊cͣ. dd̓m recognoſcere ſe ignorātē et īfirmū ē huīliare ſe: ſꝫ ī caſu ꝓpoſito. qꝛ recognitio ſue ignorātie īfirmitatis inquātū ſūtorigo ſiue pct̄i. cōfeſtim ē excuſatō q̄dā. vn̄ magis extollit ſe ī cāu ꝙͣ huīliet. Humiliatō at̄ accepta deo īfeſſiōe ēn̄accuſatōe ꝓpria et plena detectōe pct̄i ſine aliqua excuſatōe. psͣ. declines cor meū ē verba maliciedas excuſationes ī peccatis.Ayticulus nonusOnſequēter querit̉. Utꝝ tēptatōes ſint ꝯfitēde. ſic: videt̉. qꝛ ml̓tograuiꝰ peccat mīmomotu expoīt ſe pct̄o ꝙͣ violēter īpulſus. Si illa ſūt ꝯfitēda oꝑant̉ ad augmētū et diminutōꝫ pct̄iHoc aūt faciūt tēptatōes: tēptatōes ſūt ꝯfitēde. IteꝫIac̄. j. vnuſꝗſqꝫ tēptat̉ a cōcupīa ſua abſtractꝰ illectꝰ.Glo. tēptat̉ a ſemeip̄o. tēptatōes igit̉ ſūt a nobiſmetip̄is morte pct̄i īducūt. Si mala a nobio ſūt maxīe ſuntꝯfitēda: tēptatōes ſūt ꝯfitēde. Cōtra. nihil ē ꝯfitēdūniſi genꝰ pct̄i aut circūſtātia. ſꝫtatō ē genꝰ pct̄i.ſtat: ne qͣꝫcircūſtātia: Circūſtātia em̄ adiacet pct̄o.an̄cedit aliud inquātū hmōi adiacet illi. igit̉tio an̄cedat pct̄m: adiacet pct̄o. Itē ꝯfiteri ſe peccaſex tēptatōe tn̄ ex cāu vel ignorātia vl̓ īfirmitate ē magisexcuſae̓ ſe ꝙͣ accuſare. ſꝫ excuſatō pct̄oꝝ ē magnuꝫ viciū.vn̄ ſuꝑ illud psͣ. Oſtiū circūſtātie labijs meis. dr̄. et hocoſtiū pone: vt excuſem pct̄m meū qd̓ ſūmū viciū dn̄at̉ī hoīe. Rn̄ſio. ſuꝑ illd̓ pͣsͣ. Ab occultis meis mūda meGlo. occulta mala ſūt ꝓcedūt a ꝓpria volūtate: aliena ab aliena vt a volūtate dyaboli. dd̓m igr̄ tēptatōes ſūt ꝯfitēde niſi qͣtenꝰ ſūt aliqͦ volūtarie. vn̄ qn̄ ꝗsexpoīt ſe volūtarie tēptatōibꝰ. vt faciūt vadūt ad ſpectacula vt videāt mulieres de ꝗbꝰ poſtea tēptāt̉. ꝯtra qͦsIob. xxxj. pepegi fedꝰ ocl̓is meis vt ne cogitarē ꝗd devirgine. vel mīme reſiſtit̉ vel luctat̉ ꝯͣ tēptatōꝫ que exhoc volūtaria interp̄tat̉. vl̓ qn̄ ſine tēptatōe exponit ſepct̄o. ſi hmōi expoſitio aliqͦ dicēda ē tēptatio de aſſumēda ē pnīa. īmo ſūt ꝗ̄ ſolū vincūt̉: ſꝫ vltͣ ſe pct̄oofferūt. nec expectāt tēptatōꝫ: ſꝫ p̄ueniūt volūtatē. igr̄ſūt tēptatōnes ſe ꝯfitēde ſꝫ accidēs. ſcꝫ ẜm aliqͦſūt volūtarie modis ſupͣdictis vel ſi ſunt alij. Ex hispꝫ rn̄ſio ad obiecta. qꝛ dicit̉ ꝯfitēde ſūt: qꝛ ex illis ēaugmētū vel diminutio pct̄i. dd̓m ē niſi qꝛ minorvel maior ē lucta. vel qꝛ volūtaria ē expoſitio tēptatōi vl̓qꝛ p̄ueīt̉ volūtas nec expectat̉ tēptatō. Ad illd̓ qd̓ obr̄.phō tēptat̉ a ſemetip̄o ⁊cͣ. dd̓m a ſemetip̄o pt̄ duo modis. vel a corruptōe ꝓpria vel aliūde ꝯtracta: inquātū ſūt a ſe: ſūt ꝯfitēde qꝛ hmōi ꝯfeſſio excuſaret et accuſae̓t. vel ſi ꝗs īpone̓t pct̄ꝫ ſuū īfirmativel a ꝓpria volūtate aliqͦ vt tactū ē. inquātū ſui a ſemetip̄o ſūt ꝯfitēde: qꝛ hec ꝯfeſſio excuſat ſꝫ accuſat. Ad qd̓ obr̄. tēptatio ē genꝰ pct̄i nec circumſtātia ⁊cͣ. dd̓m īmo ꝓut noīe extenſo ſumit̉ circūſtātiavn̄ vbi nūerāt̉ circūſtatie ꝯfitēde de pnīa diſ. v. nūeraturp̄uentꝰ tēptatōi ſiue volūtaria oblatio ad pct̄ꝫ lucta ſiue reſiſſētia tēptatōi. Ad qd̓ ohijcit̉. tēptatōes nonadiacēt pct̄o ſꝫ an̄cedūt. dd̓m circūſtātie ſolū ſequūt̉actū pct̄i vel ꝯcomitāt̉ ſꝫ an̄cedūt. īportat vocabulūcircūſtātia qd̓ dicit̉ a circūſtādo. et p̄cedūt ꝯcomitāt̉actū pct̄i et ſequūt̉ circūſtātie dici p̄n̄t ſunt ꝯfitēde. vn̄ysͣ. xiiij. Perdā babilonie nomē reliquias ꝓgeniē etgermē. babilon cōfuſio pct̄i ducēs ad ignomiā. Ecc̄. iij. debet deſtrui oīno. ita nomē relinqͣt̉ .i. noticia aliqua. vn̄ et reliquie debēt deſtrui .i. circūſtātie ſeq̄ntesgenies .i. p̄cedētes et ip̄ꝫ germē .i. ip̄i actꝰ pct̄i circūſtātijs ꝗbꝰ deformat̉ et germīat ī culpā. Ad qd̓ obijci ꝯfiteri ſe peccaſſe ex tali tēptatōe ē excuſare pct̄m ſuūpatet reſpōſio.Nembrum terciumOnſequēter q̄rit̉. vtꝝ ꝯfitēde ſint circūſtātie. Et prīo q̄rit̉ ī generali. vtꝝ ſint ꝯfitēdecircūſtatie. Secūdo ſint ꝯfitēde. Tercioꝗbꝰ ſint ꝯfitēde. Quarto de comꝑatōe circumſtātie ad genus peccati.Articulus primusp̄cipit̉ ꝯfiteIrca primū ſic ꝓcedit̉. In canōe jdiſ. vj. Quiri diſcreto ſacerdoti. vn̄ de pn̄ia dvult ꝯfiteri pct̄a vt īueniat gr̄aꝫ: q̄rat ſacerdo ſciētē ſolue̓ ligare. ne negligēs circa ſe extiterit: negligat̉ ab illo miſericordit monet et petit: ne ābo infoueā cadāt ſꝫ niſi eēt circūſtātie ꝯfitēde eqͣlis pt̄atisſit ſacerdos ſimplex lr̄atus: et eqͣlis v̓tutis ſint clauesiſtiꝰ et illiꝰ: nulla eēt vtilitas magis ꝯfitendi iſti ꝙͣ illi. It̄ ſcīa īformat iudiciū. vn̄ p̄t̄ ꝯueniēs iudiciū dequātitate pct̄i niſi p̄ueniat cognitio eaꝝ faciūt ad imaginē pct̄i. ſcꝫ circūſtātiaꝝ. cognitio hoꝝ pt̄ ſine ꝯfeſſione. igr̄ ⁊cͣ. Itē q̄dā circūſlātie auget pct̄ꝫ q̄dā diminuūt. Ad igr̄ vt ſciat ſacerdos recte iudicae̓ ſine errore de quātitate pct̄i oportꝫ ſciat circūſtātias. hoc at pt̄ niſi penitēs ꝯfiteat̉ illas. Itē in lege moyſi eo ꝯfitebāt̉ oblatōes ꝯfitebāt̉ circūſtantias pct̄oꝝ.vn̄ leuit̉. v. Aīa peccauerit ignorātiā feceritqꝫ vnū exhis ī lege ꝓhibēt̉ et pct̄i rea ītellexerit iniꝗtate ſuā. offerat arieteꝫ īmaculatū. ecce ex oblatōe ꝑpēdebāt̉ circūſtātie pct̄oꝝ. multo fortiꝰ ī tꝑe euāgelij qd̓ maioremhuīliatōꝫ p̄cipit et ꝑfectiorē ſūt ꝯfitēde. Itē int̓ alia eſtꝯfeſſio nccͣia ꝓpt̓ duo. ſcꝫ erubeſcētiā ex ꝑte ꝯfitētis: iudiciū diſcretū ex ꝑte ſacerdotis. ſꝫ ꝯfeſſio circūſtātiaꝝ pl̓oꝑat̉ ad vtrūqꝫ p̄dictoꝝ ꝙͣ cōfeſſio generis pct̄i. igit̉ ⁊cͣ.Itē qn̄ꝫ magis aggrauat circūſtātia ꝙͣ ip̄ꝫ genꝰ pct̄i vtſi ꝗs in ꝯtemptū corꝑis xp̄i hr̄et corpꝰ xp̄i ī ore vel mau: aliqd̓ pct̄m carnis ꝯmittit. igit̉ genꝰ pct̄i ē ꝯfitēdū eſcircūſlatia magis vt videt̉. Itē illud puniēdꝰ ē