Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

vt ſciat̉ quātitas culpe ⁊cͣ. dd̓m hoc verū ē: ſꝫ tamēꝓpter hoc ſꝫ ꝓpt̓ erubeſcētiā. ſcꝫ vt erubeſcat ꝓpriā maliciā in ꝯfitēdo: erubuit creatorem ſuū ī delīquēdo. etꝓpter alias ml̓tas cauſas ſuꝑius tactasAyticulus terciusOnſeq̄nter q̄rit̉. vtꝝ pct̄ꝫ cordis ſit ꝯfitēdū.ſic: videt̉. Precipit̉ em̄ ī decretali de pe. et re. ſemel ī ano fideles ꝯfiteant̉ oīa pcta ſua. vtſupͣ ē habitu. Itē ſic̄ dānificat̉ eccl̓ia pct̄o oris et oꝑis.ita dānificat̉ pct̄o cordis. vn̄ pct̄ꝫ cordis delinꝗt̉ ī eccleſiā ſic̄ alia. ſufficit recōciliatio de eiꝰ pct̄o facto ſoli deo: ſꝫ reqͥrit̉ fiat eccl̓ie. et ita reꝗrit̉ ꝯfeſſio illiꝰ. It̄ꝯtritio reqͥrit̉ ad remittat̉ pct̄ꝫ oris. ſil̓r ad r̄mittat̉ pct̄m oꝑis: igit̉ viceuerſa ad hoc remittat̉ pct̄mcordis reꝗͥrit̉ ꝯfeſſio ſatiſfactō. Cōtra. ſic̄ hēt̉ a ioh̓ecriẜ. trilneribꝰ pct̄oꝝ. ſcꝫ cordis oris oꝑis. rn̄denttria genera ſatiſfactōis cōtritio ꝯfeſſio et ſatiſfactio. Dicit em̄ ſic.ꝯgit pct̄orem oīa libēter ferre. Inpre ꝯfeſſio. ī oꝑe tota huīlitas. hec ē fruvt ſic̄ tribꝰ ris deū offendiꝰ. ſcꝫ corde oremanu: ita trimōis ſatiſfaciāꝰ. Itē idē videt̉ aug ꝯꝑat tria genera pct̄i tribꝰ molis reſuſcitatis a dn̄odicit em̄ ſic. tres ſūt pct̄i differētie. ī corde. ī facto. ī ꝯſueio: ſcꝫ vt ī corde ꝯſentitur libidiniAlia qͣi ꝓlata exͣ portā: in facto libidīs ꝓceditexecutio. tercia male ꝯſuetudīs tāꝙͣ mole p̄mit̉ aīmꝰxfēſioīs clipeo armat̉: qͣſi ī ſepulcro putrēs. Hec ſūt tria genera mortuoꝝ dn̄s legr̄ ſuſcitaſſehuic igit̉ triplici morti triplici remedio occurrit̉. ꝯtritōeſatiſfactōe. Itē Aug. vbi pct̄ꝫ orit̉ ibi moriat̉igit̉ pct̄a ſolūmō oriūt̉ ī corde ibidē debēt mori. ſꝫ tuncmoriūt̉ qn̄ remittūt̉. igit̉ ē ncc̄e ad qd̓ moriāt̉ veniāt ī actū cōfeſſioīs. ſꝫ ī corde debēt mori. Itē Sap̄. xj. peccat ꝗs hec et torq̄tur ē de iuſticia dīna. ſufficitergo iuſticie dīne. ꝯmittit̉ pct̄m ī corde: cor ſolūmo puniat̉: ⁊cͣ. Itē in foro iudicij ita ē. deducūtur maīfeſta ī iudiciū niſi ea aliqͦ modo ſūt maīfeſta. vn̄math̓. xviij. Si peccauerit ī te frater tuꝰ corripe int̓ teet ip̄m. a ſil̓i videt̉ ī foro pnīe pct̄ꝫ ī corde cōmiſſuꝫ qd̓ſcꝫ intuet̉ deꝰ. j. Ro. xvj. deus at̄ ītuet̉ cor. dꝫ corripiniſi interiꝰ ī corde. ſic̄ ex alia ꝑte qd̓ ꝯmittit̉ vno ſciētedebꝫ corripi vno ſciēte. Rn̄ſio. genꝰ pct̄i ē ꝯfitēdūſic̄ p̄cipit̉ i decretali. vn̄ et pct̄a cordis oris oꝑis. Adduo pͥma obiecta dd̓m. ē intētio ioh̓is criẜ. aug. penitēs debeat ꝯfiteri pct̄a cordis oꝑis ꝯteri ſuꝑpctis oris et oꝑis. ſatiſface̓ de pct̄is oris cordis: ſꝫ potius de oībꝰ pct̄is reqͥrit̉ cōtritio ꝯfeſſio ſatiſfactio. ſedv̓bis ſupͣpoſitis quādā appropriatōꝫ aſſignāt. p̄dictorūꝑtes pnīe ꝑtibꝰ pct̄i quodā generali appropriātes. vton̄dat̉ ſic̄ tribꝰ mōis ꝯmittit̉ pct̄ꝫ: ſic tribꝰ mōis ſatiſfaciat pct̄o. Ad illd̓ aug. vbi orit̉ pct̄ꝫ ibi moriat̉dd̓m ītētio aug. ē determīare modū penitēdi iuxta mo delinquēdi. Quidā em̄ peccāt ī occulto. ꝗdā ī publico aūt peccāt ī maīfeſto et ſcādalizāt alios. in caſu debētpenā ſubire ī foro pnīe et ī foro iudicij. vn̄ dicunt publicepenite̓. aūt ī occulto peccāt ī occulto debēt penite̓. vndecriẜ. tibi dico vt te ꝓdas ī publico neqꝫ apud aliquēaccuſes: ſꝫ obedire te volo ꝓph̓e dn̄i. Reuela dn̄o viā tuam. qd̓ exponēs magr̄ in ſentētijs dīc illd̓ criẜ. non ē itaītelligēdū vt liceat alicui ſi hēat tp̄us ſacerdoti ꝯfiteriẜꝫ qꝛ ſufficit vbi crimē occultū ē ſoli deo ſacerdotē dice̓ ſemel. nec oportꝫ publicari corā multis qd̓ occultū eſt.qd̓ notauit dicēs. tibi dico vt ꝓdas ī publicū. ſic̄publica nox a publico eget remedio: ita occulta ſecretacōfeſſione et occulta ſatiſfactōe purgat̉. Iuxͣ hac ſnīamvult aug. dicere. pct̄ꝫ moriat̉ vbi orit̉ .i. ſi occultum ſitpct̄m et pͥuatū: occulte ſepeliat̉ et ꝓdat̉ ī publicū. velpt̄ dici. v̓bū aug. ītelligit̉ ꝙͣtū ad ꝓgreſſū pct̄i .i. vt peccatū ꝓcedat: ſꝫ vbi orit̉ ibi moriat̉. aūt intelligit̉ꝙͣtum ad emēdā ſatiſfaciēdā. Ad illud Sap̄. xj. quepeccat quis ⁊cͣ. dicendū illo verbo ſignificat̉ preciſe puniendꝰ ē in illo ī peccat: ſꝫ inſinuat̉ dīna iuſticia ex qͣdā cōgruētia punitōis. Pret̓. ex ītellectu illiꝰ pͥbi hēt̉ peccās corde debeat puniri ore vl̓ oꝑe. īmodebet puiri corde. ſil̓r peccās ore debet ore puīri peccās oꝑe debet oꝑe puniri: ſꝫ ꝯcludit hoc ꝗnētiā alit̓de beat puīri. Ad illud qd̓ obijcit̉. ī foro iudicij deducūt̉ in iudiciū maīfeſtaicēdū ꝯfitēdū ē ſacerdoti non vt hōi: ſꝫ vt ſacerdoti dei ſeu vicario dei et gerentivices eiꝰ. vn̄ ex ꝯfeſſiōeuata nulla fit reuelato ſecretiPret̓. ſecꝰ ē de foro iudicij et de foro penitētie. Foꝝ iudicij ē foꝝ iuſticie et dānatōis: forū penitētie ē foꝝ miſericordie remiſſioīs. vn̄ ꝑſona cui fit ꝯfeſſio ī foro pnīegerit vices recōciliātis: vn̄ qͣſi amici et familiari manifeſtāda ē ſibi culpa ſuꝑ qua dꝫ recōciliari. ꝑſona v̓o cui ſitꝯfeſſio culpe ī foro iudicij: gerit vices puniētis et dānantis. ꝓpt̓ qd̓ quātū vitat̉ eius iudiciū et maīfeſtatio delicti ab ip̄opuniēda. vn̄ offert ſe iudicio hmōi: ſic̄ iudicio in foro penitētie.Articulus quartusOnſequēter q̄rit̉. vtꝝ ꝗs teneat̉ cōfiteri pct̄aaliena. qd̓ videt̉ ꝑſil̓e ſumptū ab antiꝗs pr̄ibbus ꝯfitebant̉ pct̄a patrū ſuoꝝ. vn̄ dan̄. iij.peccauimꝰ et iniq̄ egimꝰ recedētes a te et deligmꝰ inbus ⁊cͣ. ꝯſtat azarias dicēdo ſic tūc cōfitebat̉ pct̄aꝓpria: ſꝫ pct̄m alteriꝰ. qꝛ ip̄e receſſerat a deo. Itē. neemie. j. Cōfitebor pctis filioꝝ iſrl̓ ꝗbꝰ peccauerunt ⁊cͣ. Itē ex caritate pt̄ ꝗs pct̄a ꝓxī deflere illis pnīamface̓. Sil̓r vr̄. poſſit pct̄a aliena ī ꝯfeſſiōe referre. It̄pct̄m alienū frequēter aggͣuat pct̄m ꝓpriū vt ſi filia ſit cognita a pr̄e carnali vel ſpūali. debeat pct̄m ſuum aꝑte explicare. vidr̄ oporteat pct̄a aliena ī ꝯfeſſione ſuareferre. Itē cōfeſſio fit ſolū ī remediū pct̄i p̄teriti: ſꝫin cautelā futuri. ſꝫ frequēter pct̄ꝫ alienū ē alicui ſcandali et ruine. vt qn̄ luxurioſus ſollicitat̉ aliquaꝫ de pt̄ocarnis. ſi penitēs dꝫ exprime̓ occaſiōes pct̄oꝝ ſacerdoti: vt illas euitet ꝯſiliū auxiliū eiꝰ: vidr̄ debeat alienaͣ pct̄a ī cōfeſſiōe referre. Cōtra. ſuꝑ illd̓ psͣ. dixifitebor aduerſū me iniuſticiā meā dn̄o. Glo. aliena. Rn̄ſio. debēꝰ ꝯfiteri pct̄a aliena niſi ī caſu. ſcilꝫqͣtenꝰ ſt̄ circūſtātie ꝓprij pct̄i. et tūc ita nullo fietditio alicuiꝰ crimīs. Ad qd̓ obr̄ de pr̄ibꝰ antiꝗs. dicēdū ſic̄ dicit̉ ſuꝑ illud psͣ. Cōfitemī dn̄o qm̄ bonꝰ.eſt pia ꝯfeſſio pct̄oꝝ ſine laude dei. vn̄ duo intēdebant inhmōi ꝯfeſſioībꝰ. ſcꝫ ꝯmēdare dīnam iuſticiaꝫ: et excitarediuinā miſericordiā. vn̄ duo ꝓponebāt ī ſuis ꝯfeſſionibꝰdiuinā iuſticiā ī puniēdo illos: et ꝓpriā miſeriā ī ſuſtinēdo penas iuſte īflictas pct̄is. vn̄ dan̄. iij. an̄ ꝯfeſſioneꝫp̄mittit̉. iuſtꝰ es dn̄e ī oībꝰ feciſti nobis: et oīa iudiciatua vera. et poſt. et nūc poſſumꝰ aꝑire os. ꝯfuſio obꝓbriū facti ſumꝰ ẜuis tuis: et his oderūt te ne tradasnos īꝑpetuū: et ne auferas miſcd̓iaꝫ tuā a nobis. hmōiigit̉ ꝯfeſſiōes fiebāt deo et rōne p̄tacta. nec ē ꝯfeſſio ſacr̄alis: de cuiuſmōi intēdimꝰ. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ ſil̓e deꝯtritione ſatiſfactōe. reſpōdēdū ē ſi doleo et cōdoleopct̄o ꝓximi et punio me illo: miſericordiā illi īpetro.nec illi iniuriā facio. nec ſic accuſo. rn̄ ē ſil̓e. Adaliud dd̓m. ſi culpa ꝓpria explicari poſſit ſine reuelatōe pct̄i alteriꝰ: bn̄ licet ī caſu tali illud cōfiteri. cautiori tn̄ modo quo pt̄ ſine maīfeſtatōne ꝑſone. vt ſi muliercognita fuerit ab ep̄o ſuo: ſufficit dice̓ ī generali cogta fuit a quodā magno p̄lato. Ad alid̓ qd̓ obr̄. dedice̓ ea valēt ad cautelā futuri. dd̓m ī cāu tali lꝫ. n tn̄ cauēdū ē et obſeruādū: ne aliqn̄ aliū accuſet ī ꝯfeſſion. Si at̄ vellet ꝗs ad ſui expeditōꝫ vtilitatē pct̄ꝫ altriꝰ referre vt ſacerdos ſciret: tutiꝰ eēt cōfitēti extra for cōfeſſioīs referre et ſacerdoti audire et ꝑquirere.